مرکز تحقیقات ریزمغذیها، پژوهشکده بیماریهای غدد، پژوهشگاه علوم غدد درونریز و متابولیسم ، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. ، Z.bahadoran@sbmu.ac.ir
چکیده: (9 مشاهده)
کمبود روی یکی از مسائل مهم تغذیهای در جهان و بهویژه در ایران است که پیامدهای گستردهای بر سلامت دارد. در اوایل دهه ۱۹۶۰ میلادی، کمبود روی برای نخستین بار در یک نوجوان ایرانی و سپس در یک پسر مصری گزارش گردید، و در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ نیز موارد مشابه در کودکان ایالات متحده مشاهده شد. پس از آن اهمیت روی به عنوان یک عنصر کمیاب ضروری برای سلامت انسان بهطور گستردهای پذیرفته شد، و امروزه کمبود آن به عنوان یک مسئله جدی بهداشتی جهانی شناخته میشود. با وجود انجام مطالعات متعدد در ایران در طی دو دهه اخیر، تاکنون یک جمعبندی جامع و یکپارچه از شواهد پراکنده موجود در خصوص روند زمانی و الگوهای جغرافیایی کمبود روی در کشور ارائه نشده است. این مرور نقلی ضمن بررسی تاریخچه شناسایی روی، به تحلیل توصیفی دادههای بیش از دو دهه پژوهش در ایران در خصوص کمبود روی میپردازد. یافتهها نشان میدهند که کمبود روی همچنان در گروههای آسیبپذیر مانند کودکان، نوجوانان و زنان باردار شایع است. الگوی جغرافیایی کمبود روی در ایران بسته به گروه سنی و دوره پایش متفاوت است. شیوع بالای کمبود روی در ایران عمدتا ناشی از الگوی رژیم غذایی گیاهی با نسبت بالای فیتات به روی و دسترسی محدود به منابع حیوانی غنی از روی میباشد. این شواهد بر ضرورت طراحی و اجرای مداخلات تغذیهای هدفمند و منطقهای، همراه با پایش منظم، برای کاهش بار کمبود و ارتقای سلامت عمومی تأکید دارند.
Bahadoran Z, Ghafouri-Taleghani F. History of Zinc Deficiency and Analysis of Existing Evidence in Iran: A Narrative Review. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism 2026; 28 (1) :1-16 URL: http://ijem.sbmu.ac.ir/article-1-3320-fa.html
بهادران زهرا، غفوری طالقانی فاطمه. تاریخچه شناسایی کمبود روی و تحلیل شواهد موجود در ایران: یک مرور نقلی. مجلهي غدد درونريز و متابوليسم ايران. 1405; 28 (1) :1-16
