en تاریخچه شناسایی کمبود روی و تحلیل شواهد موجود در ایران: یک مرور نقلی تغذيه Nutrition مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Arial,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-weight:bold"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">کمبود روی یکی از مسائل مهم تغذیه‌ای در جهان و به‌ویژه در ایران است که پیامدهای گسترده‌ای بر سلامت دارد. در اوایل دهه ۱۹۶۰ میلادی، کمبود روی برای نخستین بار در یک نوجوان ایرانی و سپس در یک پسر مصری گزارش گردید، و در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ نیز موارد مشابه در کودکان ایالات متحده مشاهده شد. پس از آن اهمیت روی به عنوان یک عنصر کمیاب ضروری برای سلامت انسان به‌طور گسترده‌ای پذیرفته شد، و امروزه کمبود آن به عنوان یک مسئله جدی بهداشتی جهانی شناخته می‌شود. با وجود انجام مطالعات متعدد در ایران در طی دو دهه اخیر، تاکنون یک جمع‌بندی جامع و یکپارچه از شواهد پراکنده موجود در خصوص روند زمانی و الگوهای جغرافیایی کمبود روی در کشور ارائه نشده است. این مرور نقلی ضمن بررسی تاریخچه شناسایی روی، به تحلیل توصیفی داده‌های بیش از دو دهه پژوهش در ایران در خصوص کمبود روی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهند که کمبود روی همچنان در گروه‌های آسیب‌پذیر مانند کودکان، نوجوانان و زنان باردار شایع است. الگوی جغرافیایی کمبود روی در ایران بسته به گروه سنی و دوره پایش متفاوت است. شیوع بالای کمبود روی در ایران عمدتا ناشی از الگوی رژیم غذایی گیاهی با نسبت بالای فیتات به روی و دسترسی محدود به منابع حیوانی غنی از روی می‌باشد</span></span>.<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> این شواهد بر ضرورت طراحی و اجرای مداخلات تغذیه‌ای هدفمند و منطقه‌ای، همراه با پایش منظم، برای کاهش بار کمبود و ارتقای سلامت عمومی تأکید دارند.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Arial,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-weight:bold">Zinc deficiency is a global nutritional problem, particularly in Iran, with widespread consequences on growth and health. Zinc deficiency was first identified in humans in the early 1960s, initially reported in an Iranian adolescent and subsequently in an Egyptian boy, and similar cases were observed in children in the United States in the late 1960s and early 1970s. The importance of zinc as an essential trace element for human health has since been widely accepted, and today its deficiency is recognized as a serious global health issue. This narrative review examines the history of zinc deficiency and analyzes data from more than two decades of research on zinc deficiency in Iran. Zinc deficiency remains prevalent in vulnerable populations such as children, adolescents, and pregnant women, and its severity and extent vary across climates and provinces; the southern and southeastern regions of the country experience a higher burden of deficiency, while the central and northern regions have a relatively better situation. The high prevalence of zinc deficiency in Iran is mainly due to a plant-based dietary pattern with a high phytate-to-zinc ratio and limited access to zinc-rich animal sources. This evidence underscores the need to design and implement targeted, regional nutritional interventions, along with regular monitoring, to reduce the burden of deficiency and improve public health.</span></span></span></span></span></div> کمبود روی, گروه‌های آسیب‌پذیر, پایش ملی ریزمغذی‌ها Zinc deficiency, Vulnerable populations, National micronutrient surveillance 1 16 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3506-3&slc_lang=en&sid=1 Z Bahadoran زهرا بهادران Z.bahadoran@sbmu.ac.ir 4000319475328460050265 4000319475328460050265 Yes Micronutrient Research Center, Research Institute for Endocrine Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R. Iran مرکز تحقیقات ریزمغذی‌ها، پژوهشکده بیماری‌های غدد، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم ، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. F Ghafouri-Taleghani فاطمه غفوری طالقانی Fatima.ghafouri@gmail.com 4000319475328460050266 4000319475328460050266 No Micronutrient Research Center, Research Institute for Endocrine Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R. Iran مرکز تحقیقات ریزمغذی‌ها، پژوهشکده بیماری‌های غدد، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم ، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.