Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism

fa تعیین قدرت پیش‌بینی بروز سندرم متابولیک توسط سطح سرمی تستوسترون تام، SHBG و نمایه‌ی تستوسترون آزاد در مردان 20 ساله و بیشتر: مطالعه‌ی قند و لیپید تهران Predicting the Metabolic Syndrome According to Serum Total Testosterone, Free Testosterone Index and SHBG in Males Aged Over 20 Years: Tehran Lipid and Glucose (TLGS) پژوهشی Original مقدمه: سندرم متابولیک به دلیل ارتباط آن با دیابت نوع 2 و بیماری‌های قلبی ـ عروقی بسیار مورد توجه است. یافته‌های متناقضی در مورد نقش هورمون‌های جنسی در پاتوژنز سندرم متابولیک وجود دارد. هدف از مطالعه‌ی حاضر، بررسی ارتباط تستوسترون تام، نمایه‌ی تستوسترون آزاد و SHBG سرم با بروز سندرم متابولیک بر اساس دو معیار IDF و ATP III بود. مواد و روش‌ها: از میان جمعیت شرکت‌کننده در مطالعه‌ی قند و لیپید تهران، 836 مرد 80-20 ساله که بر اساس دو معیار ATP III و IDF فاقد سندرم متابولیک بودند، به مدت 5/6 سال پیگیری شدند. شانس بروز سندرم متابولیک بر اساس هر دو معیار به طور جداگانه قبل و بعد از تعدیل عوامل مداخله‌گر اعم از سن، فعالیت بدنی، مصرف سیگار، سطح تحصیلات، قند خون ناشتا، تری‌گلیسرید و HDL-C سرم، دور کمر و فشارخون سیستولی و دیاستولی با استفاده از مدل رگرسیون لوجستیک در هر دو گروه محاسبه شد و ارتباط آن با سطح سرمی تستوسترون و SHBG و نمایه‌ی تستوسترون آزاد تعیین شد. یافته‌ها: سن افراد شرکت‌کننده 9±38 سال بود. پس از 5/6 سال، 131 مرد (15%) بر اساس معیار ATP III و 207 مرد (24%) بر اساس معیار IDF به سندرم متابولیک مبتلا شدند. بعد از تعدیل عوامل مداخله‌گر فقط در یک سوم تحتانی غلظت سرمی، تستوسترون تام با سطح سرمی بر اساس هر دو معیار سندرم متابولیک تری‌گلیسرید سرم ارتباط معنی‌دار داشت (5/2-02/1= CI 95% و 6/1= OR). بر اساس معیار ATP III، همبستگی معنی‌داری بین نمایه‌ی تستوسترون آزاد و SHBG با سندرم متابولیک وجود نداشت و تستوسترون تام در یک سوم تحتانی غلظت هورمون در صورت تعدیل با دور کمر پیش‌بینی کننده‌ی سندرم متابولیک نبود (3/2-8/0= CI 95% و 34/1=OR). بر اساس معیار IDF، SHBG بعد از تعدیل با مؤلفه تری‌گلیسرید در یک سوم تحتانی غلظت هورمونی پیش‌بینی کننده سندرم متابولیک نبود (5/2-9/0 = CI 95% و 5/1 = OR) و تستوسترون تام هم در صورت تعدیل با مؤلفه‌ی دور کمر پیش‌بینی کننده‌ی سندرم متابولیک بر اساس معیار IDF نبود (3/2-9/0 = CI 95% و 45/1= OR). نتیجه‌گیری: داده‌های ما، تئوری کمبود آندروژن‌ها در پیش‌بینی سندرم متابولیک بر اساس معیار ATP III و یا IDF را تأیید نکرد. یافته‌ها مؤید آن است که کمبود آندروژن‌ها در سندرم متابولیک ممکن است حاصل کنترل ضعیف تری‌گلیسرید سرم و افزایش دور کمر باشد. Abstract:Introduction: In recent years, much attention has been focused on the metabolic syndrome and its association with development of non insulin dependent diabetes mellitus (NIDDM) and cardiovascular disease. Although androgen deficiency in men is associated with obesity, whether the deficiency predisposes to, or is a consequence of the syndrome is still unclear. This study aimed at assessing the association between low levels of total testosterone, the sex hormone binding globulin (SHBG) and free testosterone index, and development of the syndrome, based on ATP III and IDF criteria. Materials and Methods: We assessed 836 men, aged ≥ 20 years, participants of the Tehran Lipid Glucose Study, at baseline and over 6.5 years follow-up, according to both definitions for occurrence of metabolic syndrome, following adjustment for confounding factors such as age, physical activity, smoking, education, fasting plasma glucose, triglycerides, serum HDL-C, waist circumference, systolic and diastolic hypertension. Using logistic regression models, the association between serum total, free testosterone index and SHBG and metabolic syndrome was investigated. Results: After 6.5 years of follow-up, metabolic syndrome was found to have developed in 131 men and 207 men according to ATP III and IDF criteria respectively. Multiple logistic regression analysis showed an inverse relationship for total testosterone in the lower tertile concentration and serum triglycerides according to both criteria [odds ratio (OR)=1.6 95% confidence interval (CI), 1.02-2.5)]. According to ATP III criteria, adjustment of waist circumference eliminated most of the correlations between total testosterone and metabolic syndrome (OR=1.34, 95% CI (0.8-2.3), while SHBG and free testosterone index were not significantly associated with the syndrome. According to IDF criteria, statistical adjustment of waist circumference eliminated most of the correlations between total testosterone and metabolic syndrome [(OR=1.45, 95% CI (0.9-2.3)], and adjustment with triglycerides eliminated any correlation between SHBG and metabolic syndrome (OR=1.5, 95% CI (0.9-2.5). Conclusion: Our data do not support a predictive or causative role androgen deficiency in the development of metabolic syndrome according to ATP III and IDF definitions but do demonstrate that androgen deficiency may be consequence of the effect of poorly controlled triglycerides and increased waist circumference on, rather that a cause of, poor metabolic status. سندرم متابولیک، ATP III، IDF، هورمون‌های جنسی، تستوسترون تام، نمایه‌ی تستوسترون آزاد، SHBG Metabolic Syndrome IDF and ATP III, Sex hormones, Total testosterone, SHBG, Free testosterone Index 393 403 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4-98&slc_lang=fa&sid=1 Z Sabet زری ثابت 4000319475328460011345 4000319475328460011345 No A. Amouzegar عطیه آموزگار 4000319475328460011399 4000319475328460011399 No M Hedayati مهدی هدایتی 4000319475328460011400 4000319475328460011400 No F Azizi فریدون عزیزی azizi@endocrine.ac.ir 4000319475328460011401 4000319475328460011401 Yes