Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism

fa اثر‌های حاد و ماندگار تمرین کوتاه‌مدت هوازی بر فاکتور‌های انعقادی، فیبرینولیزی و الگوی چربی‌‌ها در زنان یائسه پژوهشی Original مقدمه: حوادث قلبی ناگهانی و بروز ضایعات ترومبوفیلیک در زنان پس از سن یائسگی‌ افزایش می‌یابد که به دلیل تغییرات هورمونی، تغییرات تن‌سنجی و به خصوص تغییر در فعالیت فاکتور‌های انعقادی در این دوران است. با توجه به نقش ورزش بر سیستم هموستاتیک، در این مطالعه اثر تمرین‌‌های هوازی کوتاه‌مدت بر فاکتور‌های انعقادی و فیبرینولیتیک، الگو‌ی چربی‌‌ها و ویژگی‌‌های تن‌سنجی در زنان یائسه بررسی شد. مواد و روش‌ها: افراد شرکت کننده در این مطالعه 20 زن یائسه‌ی سالم غیر ورزشکار با دامنه‌ی سنی 55-48 سال بودند که به طور تصادفی در دو گروه تقسیم شدند. 10 نفر از این افراد در قالب گروه «مورد» 3 بار در هفته و به مدت 10 جلسه، هر بار 35 دقیقه با دوچرخه‌ی ثابت به ورزش sub-maximal پرداختند (5 دقیقه گرم شدن، 25 دقیقه ورزش هوازی، 5 دقیقه بازیابی فعال نیرو و 15 دقیقه بازیابی غیرفعال نیرو). 10 نفر دیگر به عنوان گروه «شاهد»، هیچ‌ فعالیت ورزشی انجام ندادند. یافته‌ها: قبل از اولین جلسه و قبل و بعد از دهمین جلسه‌ی تمرین‌ هوازی، فاکتور‌های فیبرینولیتیک، انعقادی و الگو‌ی چربی‌‌ها اندازه‌گیری شد. پس از گذشت طول مدت مطالعه، وزن و BMI در هیچ‌کدام از گروه‌ها تغییر معنی‌داری نشان نداد ولی درصد چربی زیرجلدی و lean body mass در گروه مورد به ترتیب کاهش (050/0=P) و افزایش (014/0=P) معنی‌دار نشان دادند. در افراد گروه مورد تعداد ضربان قلب در زمان استراحت (000/0=P) و فشارخون سیستولی (004/0=P) و دیاستولی (006/0=P) کاهش معنی‌دار نشان دادند. هم‌چنین، میزان فعالیت PAI (004/0=P) قبل و بعد از جلسه‌ی دهم نسبت به جلسه‌ی اول کاهش معنی‌دار پیدا کرد اما افزایش فعالیت tPA فقط پس از ده جلسه‌ی معنی‌دار بود (002/0=P).کاهش فیبرینوژن (04/0=P) و آنتی‌ژن فاکتور ون‌ویلبراند (004/0=P) نیز قبل و بعد از جلسه‌ی دهم نسبت به جلسه‌ی اول معنی‌دار بود. هم‌چنین در این گروه مقدار کلسترول (006/0=P)، تری‌گلیسرید (05/0=P) و لیپوپروتئین LDL (03/0=P) کاهش معنی‌دار و مقدار HDL افزایش معنی‌دار (007/0=P) نشان داد. نتیجه‌گیری: تمرین‌‌های هوازی کوتاه‌مدت باعث تقویت پاسخ حاد سیستم فیبرینولیز و کاهش حاد و ماندگار فعالیت سیستم انعقاد در زنان یائسه‌ی سالم شد. به نظرمی‌رسد که تمرین‌‌های منظم و مستمر هوازی با شدت sub-maximal به دلیل کاهش ماندگار فعالیت‌‌های انعقادی و کلسترول، LDL-C و تری‌گلیسرید، و افزایش HDL-C اثر مناسبی در پیشگیری از بروز بیماری‌‌های قلبی ـ عروقی در زنان یائسه داشته باشد. AbstractIntroduction: The risk of acute cardiovascular and thrombotic events increases after menopause. Changes in hormones, body composition and especially abnormalities in endogenous coagulation and the fibrinolysis system may play important roles in the risk of an acute cardiovascular event. Physical activity and physical fitness have consistently been linked to lower CVD rates in women. In this study we evaluated the effect of short-term aerobic training on the fibrinolytic and coagulative factors, anthropometric parameters and fat profiles in postmenopausal women. Materials and Methods: Twenty healthy postmenopausal women, aged between 48-55 years, were randomly divided into two groups, the training (n=10), and control groups (n=10). Training consisted of 10 sessions of sub-maximal aerobic cycling, 35 minutes for a 3 weeks period, 3 times a week (5 min warm up, 25 min aerobic training, and 5 min active and 15 min passive recovery). Changes in specific coagulation, fibrinolytic factors and fat profiles were assessed, both before the first, and again and before and after the 10th session of the aerobic program. Results: At the end of the training we found no statistically differences in weight and BMI (Body Mass Index) between the two groups lean body mass however increased (p=0.01) and percentage of fat decreased in the training group (p=0.05). Rest heart rate (p=0.000), systolic (p=0.004) and diastolic blood pressure (p=0.006) also decreased after training. Although after training PAI-1-Ac decreased before (p=0.05) and after (p=0.004) the 10th session, tPA-Ac showed a significant increase only after the 10th session (p=0.002). Also fibrinogen (p=0.04) and vWF-Ag, (Von Willebrand Factor), showed significant reduction before and after the 10th session (p=0.004). After training, total cholesterol (p=0.006), triglycerides (p=0.05) and LDL (p=0.03) decreased, whereas HDL (p=0.007) increased. Conclusion: In postmenopausal women aerobic training increased activity levels of fibrinolytic factors and decreased acute and permanent effects of coagulative factors. These changes in the coagulative factors and fat profiles suggest that regular sub-maximal aerobic training in postmenopausal women may prevent cardiovascular diseases. یائسگی، با تمرین‌‌های هوازی، tPA، PAI-1، vWF، فیبرینوژن، LDL-C، HDL-C Postmenopausal, Aerobic training, tPA, PAI-1, vWF, Fibrinogen, LDL, HDL 273 283 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4-85&slc_lang=fa&sid=1 T. Jahangard طاهره جهانگرد 400031947532846006980 400031947532846006980 No G. Torkaman گیتی ترکمان torkamg@modares.ac.ir 400031947532846006981 400031947532846006981 Yes B. Goosheh بابک گوشه 400031947532846006982 400031947532846006982 No M. Hedayati مهدی هدایتی 400031947532846006983 400031947532846006983 No A. Dibaj آزاده دیباج 400031947532846006984 400031947532846006984 No