fa مقایسه اثر تزریق محلول روغنی یددار و استفاده از دوز توقفی لووتیروکسین بر تراکم معدنی استخوان غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original ازدیاد درازمدت سطح سرمی هورمون تیروئید ممکن است بر توده معدنی استخوان (BMD) بویژه در زنان یائسه اثر داشته باشد. این اثر در مواردی که هورمونهای تیروئید به طور کوتاه مدت افزایش دارند، بررسی نشده است. به منظور تعیین BMD در بیمارانی که به مدت طولانی لووتیروکسین مصرف کرده و آنها که یک تزریق محلول ید روغنی داشته‌اند، 68 بیمار دچار گواتر ساده، با میانگین سنی 6±51 سال که فاقد عوامل مداخله‌گر دیگر بودند مورد بررسی قرار گرفتند. 51 نفر از 68 بیمار در گذشته از دوزهای سرکوب کننده لووتیروکسین به مدت متوسط 29±61 ماه استفاده کرده بودند و بصورت تصادفی در سه گروه قرار گرفتند؛ گروه 1 شامل 18 بیمار که بدون دریافت تیروکسین تحت تزریق 1 میلی‌لیتر محلول ید روغنی قرار گرفتند؛ گروه 2 شامل 18 بیمار که درمان با دوز سرکوب کننده لووتیروکسین در آنها ادامه یافت؛ گروه 3 شامل 15 بیمار که در آنها لووتیروکسین قطع شد و از هیچ درمان دیگری استفاده نشد؛ و گروه 4 شامل 17 بیمار که هرگز با لووتیروکسین درمان نشده بودند و به عنوان گروه شاهد مورد بررسی قرار گرفتند. در گروههای 1 تا 4 بترتیب 13، 13، 9 و 12 بیمار یائسه بودند. اندازه‌گیری T4 ، T3، T3RU، TSH، کلسیم و فسفر سرم و کلسیم ادرار و تعیین DMD با دستگاه DPXL Lunar (به روش DEXA) در نواحی L2-L4، گردن استخوان ران، مثلث رانی، و تروکانتر 6 ماه پس از مداخله انجام شد. غلظت T4 ، T3، T3RU، کلسیم و فسفر سرم و کلسیم ادرار بین گروهها متفاوت نبود. سطح سرمی TSH در گروه دوم، در مقایسه با سه گروه دیگر کاهش معنی‌داری داشت (004/0P<). نتایج BMD در بین گروهها فاقد اختلاف معنی‌دار بود. به عنوان مثال مقـدار BMD در ناحیه L2-L4 در گروههای 1 تا 4 بترتیب معادل 98/0±03/1، 32/0±1/1، 15/0±0/1 و 11/1±03/1 بود. اختلاف معنی‌داری بین زنان غیریائسه و یائسه از نظر BMD در نواحـی L2-L4 (19/0±05/1 در مقابل 19/0±09/1)، گردن فمور (17/0±85/0 در مقابل 14/0±89/0)، تروکانتر فمور (10/0±68/0 در مقابل 12/0±73/0) دیده نشد، اما مقدار BMD در مثلـث رانی زنان یائسه نسبت به زنان غیریائسه کاهش معنی‌داری داشت (12/0±65/0 در مقابل 13/0±74/0، 005/0P<). در تمام گروهها همبستگی مثبتی بین طول مدت یائسگی و کاهش مقدار BMD مشاهده شد. این مطالعه نشان می‌دهد که تجویز دوزهای سرکوب کننده لووتیروکسین و تزریق ید روغنی در طی 6 ماه پس از مداخله باعث کاهش تراکم معدنی استخوان در زنان یائسه و غیریائسه نمی‌شود. Abstract: In order to determine bone mineral density (BMD) in patients with simple goiter who were treated with either thyroid hormone (levothyroxine) or injection of iodized oil solution, 68 goiterous patients aged 51±6 (mean ± SD) were studied. 51 patients who had received suppressive doses of levothyroxine for 61±29 months (mean ± SD) were randomly allocated into three groups group I included 18 patients who were treated with one milliliter of iodized oil solution without receiving thyroxine group II, included 18 patients in whom treatment with suppressive doses of levothyroxine was continued, and group III included 15 patients who didn’t receive any treatment. The fourth group consisted of 17 controls who had never been treated with levothyroxine before. In groups I to IV the number of menopausal patients were 13, 13, 9, and 12 respectively. Serum T3, T4, TSH, T3RU, calcium, and phosphorus levels and urine calcium level were measured. BMD was determined in L2-L4 vertebrae, femoral neck (FN), femoral ward (FW) and femoral trochanter (FT) using lunar DPXL device (with DEXA method), approximately 6 months after the intervention. Serum T3, T4, T3RU, Calcium and phosphorus levels and urine calcium level were not significantly different among the groups. Serum TSH in group II was significantly lower than the other groups (P<0.004). BMD results showed no significant difference among the groups (for example BMD results in L2-L4 region in groups I to IV were 1.03±0.98, 1.1±0.32, 1±0.15, and 1.30±0.11, respectively). In all groups positive correlations were observed between the length of the menopause and reduction in BMD. There was no significant difference between BMD results in pre-menopausal and post-menopausal women in L2-L4 (1.09±0.19 vs 1.05±0.16), femoral neck (0.89±0.14 vs 0.85±0.17), femoral trochanter (0.73±0.12 vs 0.68±0.10), but BMD in femoral ward was significantly less in post-menopausal women compared with pre-menopausal subjects (0.65±0.12 vs 0.74±0.13 P<0.005). This study shows that administrating suppressive doses of levothyroxine and injecting iodized oil don’t reduce bone mineral density in pre and post-menopausal women 6 months after the intervention. ،: تراکم معدنی استخوان،ید روغنی،لووتیروکسین،گواتر Bone mineral density, Iodized oil, Levothyroxine, Goiter 99 105 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-13&slc_lang=fa&sid=1 H Bazrafshan دکتر حمید رضا بذرافشان 400031947532846001480 400031947532846001480 Yes Y Mehrabi دکتر یدا... محرابی 400031947532846001481 400031947532846001481 No F Azizi دکتر فریدون عزیزی 400031947532846001482 400031947532846001482 No