fa ارتباط آپولیپوپروتئین‌های A-I و B و فعالیت پاراکسوناز سرمی با بیماری عروق کرونر در بیماران دیابتی و غیردیابتی غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original در این مطالعه، ارتباط غلظت آپولیپوپروتئین‌های A-I و (apo A-I, apo B) B، و فعالیت پاراکسوناز (PON) که یک آنزیم مستقر بر HDL است، با بیماری عروق کرونر (CAD) تأیید شده توسط آنژیوگرافی در بیماران دیابتی و غیردیابتی دچار CAD در مقایسه با گروه شاهد بررسی شده است. انسداد بیشتر از 50% در یک یا چند شریان کرونر به عنوان CAD+ و انسداد کمتر از 10% به عنوان -CAD طـبقه‌بندی شد. بیمارانی که در دو آزمایش متوالی قند خون ناشتا برابر یا بیشتر از mg/dl 140 و یا سابقه مصرف داروهای کاهنده قند خون داشتند به عنوان بیماران دچار دیابت ملیتوس مورد بررسی قرار گرفتند. مقادیر آزمایشگاهی کلسترول (TC)، تری گلیسیریدها (TGs)، LDL، HDL، apo A-I، apo B و فعالیت PON در 251 بیمار 30 تا 70 ساله که برای آنژیوگرافی کرونر معرفی شده بودند، اندازه‌گیری شد. اطلاعات مربوط به عوامل خطرزای غیرلیپیدی توسـط پرسشنـامه گرداوری گردید. مقادیر کلسترول تام (TC) (38± 212 در مقابل 45±196 میلی‌گرم در دسی لیتر، 05/0P<)، تری گلیسیرید TG (187±209 در مقابل 113± 150 میلی‌گرم در دسی‌لیتر، 005/0P<)، apo B (5/21 ± 99 در مقابل 5/23 ± 2/93 میلی‌گرم در دسی لـیتر، 0001/0P<)، نســبت TC به HDL-C (5/1 ± 8/4 در مقابل 3/1 ± 0/4، 001/0P<) و نسبت LDL-C به HDL-C (1/1±9/2 در مقابل 1/1 ± 4/2، 05/0P<) در گروه CAD+DM+ بیشتر از گروه شاهد بود. ولی نسبت apo A-I به apo-B (4/0 ± 7/1 در مقابل 6/0 ± 0/2، 01/0 P<) در گروه CAD+DM+ کمتر از گروه شاهد بود. هیچ تفاوت معنی‌داری در HDL-C، LDL-C، apo A-I و میزان فعالیت PON/arylesterase بیـن گروه‌ها دیـده نشـد. در بیمـاران CAD+ غیردیابتی، تنها سطوح apo B (24±96 در برابر 18± 85 میلی‌گرم در دسی‌لیتر، 01/0P<) و نسبت apo A-I به apo B (4/0±8/1 در برابر 6/0±0/2، 01/0P<) نسبت به گروه شاهد تفاوت معنی‌‌دار نشان داد. در آنالیز رگرسیون لجستیک چند متغیری، بهترین معیار برای افتراق بین گروه‌های CAD+ وCAD- ، نسبت apo A-I به apo B در بیماران دیابتی و میزان apo B در بیماران غیردیابتی بود. در بیماران ایرانی دیابتی و غیردیابتی مبتلا به CAD‌ مقدار آپولیپوپروتئین‌ها نسبت به دیگر لیپیدهایی که معمولاً سنجیده می‌شوند، شاخص بهتری برای تشخیص بیماریهای عروق کرونر است. عدم اختلاف معنی‌دار در فعالیت سرمی آنزیم پاراکسوناز بین گروه‌های تحت مطالعه، تأیید کننده یافته‌های دیگر مطالعه‌هایی است که بیانگر اختلاف‌های نژادی در توزیع پلی مورفیسم ژنتیکی پاراکسوناز و توزیع تک نمایی (unimodal) فعالیت این آنزیم در جمعیت‌های غیر اروپایی هستند. Abstract: To determine the association of serum apolipoprotein (apo) A-I and apo B concentrations, and paraoxonase (PON) high-density lipoprotein (HDL) associated enzyme activity with angiographically determined coronary artery disease (CAD) in Iranian diabetic and nondiabetic CAD patients and nondiabetic control subjects, 251 subjects aged 30-70 years, who underwent their first coronary angiography were matched and randomly assigned into three groups: CAD+DM+, CAD+DM-, and CAD-DM- (control). Stenosis of >= 50% in 1 or more coronary arteries was classified as CAD+. CAD- was defined as a maximum stenosis of 10% in any coronary artery. Fasting serum concentrations of cholesterol (TC), triglycerides (TGs), LDL-C, HDL-C, apo A-I, apo B, and PON activity were determined. Apolipoprotein concentrations were measured in a fasting serum sample by immunoturbidometric assay and paraoxonase/arylesterase activities by spectrophotometric assay of p-nitrophenol/phenol production following addition of paraoxon/phenylacetate. Information concerning nonlipid risk factors were collected by questionnaires. No significant difference was observed in HDL-C, LDL-C, apo A-I, and PON/arylesterase activity between the study groups. The values of TC (213 ± 38 vs 196 ± 45, p<0.05), TGs (209 ± 187 vs 151 ± 113, p<0.005), apo B (99 ± 22 vs 96 ± 24, p<0.0001), TC/HDL-C (4.8 ± 1.5 vs 4.0 ± 1.3, p<0.001), and LDL-C/HDL-C (2.9 ± 1.1 vs 2.4±1.1, p<0.05) were higher and apo A-I / apo B (1.7 ± 0.4 vs 2.0 ± 0.6, p<0.01) was lower in CAD+DM+ patients than in control subjects. In CAD+DM- group, only the level of apo B (96 ± 24 vs 85 ± 18, p<0.01), and the ratio of apo A-I/apo B (1.8 ± 0.4 vs 2.0 ± 0.6, p<0.01), were significantly higher than those of control group. On multiple logistic regression analysis, the best markers for discrimination between CAD+ groups and CAD- control subjects were the ratio of apo A-I/apo B in diabetic and apo B in nondiabetic patients. The results suggest that in Iranian diabetic and nondiabetic patients with CAD the concentration of apolipoproteins are better markers than traditional lipid parameters in discriminating between CAD+ and CAD- subjects. Lack of significant difference in PON activity between CAD+ patients and CAD- controls supports the concept of interethnic variability in PON polymorphism and unimodal distribution of its activity in non-Europid populations observed in other studies. ،آپولیپوپروتئین، پاراکسوناز، بیماری عروق کرونر،لیپوپروتئین،دیابت ملیتوس Apolipoprotein, Paraoxonase, Coronary artery disease, Lipoprotein Diabetes mellitus 19 30 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-4&slc_lang=fa&sid=1 M Rahmani دکتر مازیار رحمانی 400031947532846001456 400031947532846001456 Yes F Raiszadeh دکتر فربد رئیس‌زاده 400031947532846001457 400031947532846001457 No S Allahverdian دکتر سیما اله‌وردیان 400031947532846001458 400031947532846001458 No MR Motamedi دکتر محمدرضا معتمدی 400031947532846001459 400031947532846001459 No F Azizi دکتر فریدون عزیزی 400031947532846001460 400031947532846001460 No