Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism

fa تأثیر عصاره‌ی سیاهدانه برروی مارکرهای استخوانی در خانم‌های یائسه The Effect of Nigella Sativa Extract on Biochemical Bone Markers in Osteopenic Postmenopausal Women پژوهشی Original مقدمه: عصاره‌ی گیاه سیاهدانه از سال‌ها قبل به عنوان یک داروی گیاهی بی‌خطر برای مقاصد درمانی استفاده می‌‌شده است. در مطالعه‌های حیوانی، سیاهدانه تأثیر سودمندی در درمان استئوپنی ناشی از دیابت و افزایش ترمیم استخوانی داشته است. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر عصاره‌ی سیاهدانه بر مارکرهای استخوانی در زنان یائسه‌ی مبتلا به استئوپنی بود. مواد و روش‌ها: در یک مطالعه‌ی کارآزمایی بالینی، 30 زن یائسه‌ی مبتلا به استئوپنی در محدوده‌ی سنی 49 تا 72 سال انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. به گروه اول عصاره‌ی سیاهدانه به میزان 05/0 میلی‌لیتر به ازای هر کیلوگرم وزن بدن و به گروه دوم دارونما با همان دوز و به مدت 3 ماه داده شد. هر دو گروه در مدت مطالعه روزانه یک عدد قرص کلسیم ـ د دریافت کردند. قبل از شروع مطالعه و در پایان 3 ماه آزمون‌‌های هماتولوژی، عملکرد کلیه و کبد, کلسیم و فسفر و مارکرهای تشکیل استخوان (شامل استئوکلسین و ALP استخوانی) و مارکر تجزیه‌ی استخوان (CTX) از تمام افراد به عمل آمد. یافته‌ها: از 22 زن یائسه که دوره‌ی 3 ماهه‌ی مطالعه را تا پایان طی کردند 9 نفر در گروه سیاهدانه و 13 نفر در گروه دارونما بودند. زنان گروه دارونما نسبت به گروه سیاهدانه BMI به نسبت بالاتری داشتند. میانگین سن و سطح سرمی مارکرهای استخوانی در دو گروه در شروع مطالعه تفاوت آماری معنی‌دار نداشت. در پایان 3 ماه بین غلظت‌های سرمی مارکرهای تشکیل استخوان مانند استئوکلسین و ALP‌ استخوان و نیز CTX که مارکر تجزیه استخوان می‌باشد در دو گروه دارونما و سیاهدانه تفاوت معنی‌دار از نظر آماری وجود نداشت. هم‌چنین، تفاوت تغییرات حاصل در سطح مارکرهای استخوانی (تفاوت در سطح سرمی آنها در هفته‌های 12 و 0) نیز بین دو گروه معنی‌دار نبود. نتیجه‌گیری: در این مطالعه عصاره‌ی سیاهدانه در دوره‌ی کوتاه مدت زمانی بر مارکرهای استخوانی اثر سودمندی نداشت. اگرچه این عصاره با عارضه‌ی جانبی همراه نبود ولی براساس یافته‌های حاصل، استفاده از آن برای پیشگیری از کاهش توده‌ی استخوانی توصیه نمی‌شود. برای بررسی دقیق‌تر، مطالعه‌های بیشتر با حجم نمونه‌ی وسیع‌تر توصیه می‌شود. Abstract Introduction: The extract of the seeds of Nigella sativa (Ns) has been used therapeutically for centuries as a safe herbal medicine, and has been reported to have beneficial effects in the treatment of diabetic osteopenia and bone healing in animal models. In the present study, we examined the effect of Ns seed oil extract on biochemical bone markers in osteopenic postmenopausal women. Materials and Methods: In a placebo controlled clinical trial, 30 osteopenic postmenopausal women, aged 49-72 years, were randomized to either 3-month Ns (oil) treatment (3cc, 0.05 cc/kg/day p.o.) or placebo groups. In all subjects, calcium-D supplements (1 tab per day) were administered during the 3 month study period. At baseline and after 3 months CBC diff, liver and kidney function tests, and serum levels of calcium and phosphate and plasma levels of bone markers (including CTX,Osteocalcin and Bone-ALP) were measured. Results: Twenty-two participants completed the 3 month study period (9 in the Ns group and 13 in the placebo group). Women in the placebo group had relatively higher BMI in comparison with those in the Ns group. Other characteristics and bone markers levels were similar between two groups at the baseline. Plasma levels of bone markers including CTX, Osteocalcin and Bone ALP did not differ significantly between the Ns and placebo groups at the end of the 3 months neither did changes in bone markers over the course of study show statistically significant differences between the two groups. Conclusion: Although Ns oil was safe, no reports of adverse reactions were observed in this study, we found no beneficial effect of Ns treatment on bone turnover markers. Based on our results, we do not recommend it for the prevention or treatment of bone loss. However this needs to be further investigated in the long-term clinical trials and with larger sample sizes. سیاهدانه, مارکرهای استخوانی, استئوپنی Nigella sativa, Bone markers, Osteopenia 571 580 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4-42&slc_lang=fa&sid=1 N. Valizadeh ندا ولی زاده 4000319475328460034573 4000319475328460034573 No HR Zakeri حمیدرضا ذاکری 4000319475328460034574 4000319475328460034574 No A. Shafiee عباس شفیعی 4000319475328460034575 4000319475328460034575 No P. Sarkhail پریسا سرخیل 4000319475328460034576 4000319475328460034576 No R Heshmat رامین حشمت 4000319475328460034577 4000319475328460034577 No B. Larijani باقر لاریجانی emrc@sina.tums.ac.ir 4000319475328460034578 4000319475328460034578 Yes