fa بررسی علل و علایم بالینی بیماران بستری در اورژانس داخلی به علت هیپوگلیسمی غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: هیپوگلیسمی یک اورژانس طب محسوب می‌شود و عوارض شدیدی به دنبال دارد. از طرفی علایم بالینی هشدار دهنده‌ افت قند، غیر اختصاصی هستند. در این مطالعه به بررسی علل و علایم بالینی افت قند خون در بیماران مراجعه کننده به دلیل تظاهرات هیپوگلیسمی به اورژانس و ارایه راهکارهای مناسب جهت پیشگیری و کاهش عوارض بعدی آن می‌پردازد. مواد و روش‌ها: از ابتدای سال 1381 تا انتهای 1382 تمامی بیماران مراجعه کننده به اورژانس داخلی بیمارستان لقمان حکیم با علایم هیپوگلیسمی که قند همزمان کمتر از 45 میلی‌گرم در دسی‌لیتر داشتند، وارد مطالعه شدند. ابتدا پرسشنامهای شامل اطلاعات دموگرافیک فردی، بیماری‌های همراه و مصرف داروها تکمیل و معاینه‌ی فیزیکی کامل انجام شد. سپس 10 سی‌سی خون وریدی برای انجام آزمایش خون و آزمون‌های کبدی و کلیوی گرفته شد. آزمون‌های هورمونی و ناشتایی 72 ساعته برای موارد با اتیولوژی نامشخص انجام ‌شد. یافته‌ها: 89 بیمار با میانگین سنی 91/14±73/66 وارد مطالعه شدند که 53% زن و 47% مرد بودند (P=NS). بیماران دیابتی 5/86% و غیر دیابتی 5/13% را شامل می‌شدند (001/0p<). شایع‌ترین علل افت قند در کل جمعیت شامل 3/36% مصرف نادرست دارو توسط بیمار، 23% نارسایی کلیه، 3/14% سپتی سمی، و 11% تجویز نادرست دارو توسط پزشک بود. شایع‌ترین علایم بدو مراجعه در بیماران دیابتی و غیر دیابتی به ترتیب 6/50% و 3/58% علایم نورآدرنرژیک و نورگلیکوپنیک (P=NS) 8/46% و 7/41% فقط علایم نورگلیکوپنیک (P=NS) و6/2% و0% فقط نورآدرنرژیک (P=NS) بود. نتیجه‌گیری: شایع‌ترین علت هیپوگلیسمی مصرف نادرست دارو توسط بیمار بود. به علاوه تجویز نادرست دارو توسط پزشک علت 11% موارد هیپوگلیسمی را شامل ‌شد. بنا بر این آموزش صحیح هم برای بیماران و هم برای گروه‌های پزشکی مسؤول اساس پیشگیری از هیپوگلیسمی را تشکیل می‌دهد. درصد بالایی از بیماران اعم از دیابتی یا غیر دیابتی فقط علایم نورگلیکوپنیک داشتند که می‌تواند ناشی از دیابت طولانی مدت و هم‌چنین سن بالای مراجعان به عنوان یک عامل مستقل باشد. بنا بر این توجه بیشتر در تجویز دارو در سنین بالا و هم‌چنین آموزش گروه‌های پزشکی ویژه‌ی سالمندان پیشنهاد می‌گردد. Introduction: Hypoglycemia is a medical emergency with severe side effects and also nonspecific symptoms. This survey aims at determining the causes and symptoms of hypoglycemia in patients with low blood glucose admitted to the emergency ward, approaches for prevention in hypoglycemia and decrease of further side effects are proposes. Materials and Methods: All patients with symptoms of hypoglycemia and blood glucose less than 45 mg/dl admitted to the emergency ward, between 2002 and 2003, were included in this survey. Initially a questionnaire on demographic information, coexisting disorders and drug history was completed, physical exam was done and 10 ml venous samples were obtained for CBC, liver and renal function tests. Hormonal assay and 72 hour fasting assessment was done. Results: 89 patients with a mean age of 66.73±14.91 were included 53% females and 47% males (P= NS). 86.5% were diabetic and 13.5% nondiabetic (P< 0.001). Common causes were: drugs (36.3%), renal failure (23%), sepsis (14.3%) and medical mismanagement (11%). The most common symptoms in diabetic and nondiabetic patients were adrenergic + norglycopenic 50.6% and 58.3%, norglycopenic 46.8% and 41.7%, and adrenergic 2.6% and 0% respectively (P=NS). Conclusion: Drugs were the most common cause of hypoglycemia, although medical mismanagement was also observed in 11% of patients. Education not only for patients but also for medical groups is the basis of prevention. High percentage of patients had norglycopenic symptoms due to long durations of diabetes and old age as an independent risk factor, drugs should hence be used contiously in older patients also training physicians especially for geriatric groups is recommended. ،هیپوگلیسمی،قند خون،دیابت،انسولین،سولفونیل اوره،کما Hypoglycemia – Blood glucose – Diabetes – Insulin – Sulfonylurea - Coma 57 62 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-9&slc_lang=fa&sid=1 F Sarvghadi دکتر فرزانه سروقدی f.sarvghadi @ yahoo.com 400031947532846002321 400031947532846002321 Yes F Yasari دکتر فاطمه یساری 400031947532846002322 400031947532846002322 No P Yavari دکتر پروین یاوری 400031947532846002323 400031947532846002323 No