fa بررسی تغییرات قند خون، مقاومت به انسولین، و عملکرد سلول بتا در افراد مبتلا به هپاتیت مزمن B و C و اختلال تحمل گلوکز غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: علت شیوع بالای اختلال تحمل گلوکز در بیماران هپاتیت مزمن B و C به درستی شناخته شده نیست، اما تغییر متابولیسم گلوکز در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبدی به خوبی نشان داده شده است و به نظر می‌رسد عفونت ویروس هپاتیت B و C نقش مهمی در پاتوژنز ایجاد دیابت ملیتوس در این بیماران داشته باشد. هدف از این مطالعه تعیین تغییرات قند خون، وضعیت مقاومت به انسولین و عملکرد سلول بتا در افراد مبتلا به هپاتیت مزمن B و C در جمعیت دارای اختلال تحمل گلوکز شرق تهران طی 3 سال بود. مواد و روش‌ها: در یک مطالعه‌ی هم‌گروهی ـ مشاهده‌ای 560 نفر از مبتلایان به اختلال تحمل گلوکز وارد مطالعه شدند. سرولوژی این افراد در مرحله‌ی یک از نظر هپاتیت B و C بررسی شد. میزان قند خون ناشتا، HOMA-IR، و عملکرد سلول بتا در سه گروه مورد مطالعه (هپاتیت B، هپاتیت C و سرونگاتیو) در ابتدا و پس از سه سال مورد بررسی و تغییرات آنها نسبت به ابتدای مطالعه سنجیده ‌شد. یافته‌ها: 9/64% نمونه‌ها زن و 1/35% مرد بودند. متوسط سن افراد در ابتدای مطالعه 7/12±8/50 سال بود. از گروه مورد بررسی در مجموع 2 نفر در مرحله‌ی اول سرولوژی مثبت هپاتیت C و 8 نفر سرولوژی مثبت هپاتیت B را داشتند. میزان قند خون ناشتا، HOMA-IR و عملکرد سلول بتا در سه گروه مورد مطالعه (هپاتیت B، هپاتیت C و سرونگاتیو) در ابتدای مطالعه تفاوت معنی‌داری نداشتند. پس از سه سال 6 بیمار از نظر سرولوژی هپاتیت C و 6 بیمار از نظر سرولوژی هپاتیت B مثبت بودند. میزان قند ناشتا، HOMA-IR و عملکرد سلول بتا در سه گروه تفاوت معنی‌داری نشان نداد. تغییرات قند خون و عملکرد سلول بتا در افرادی که از نظر هپاتیت B‌ یا C‌ در یکی از دو مرحله‌ی مطالعه مثبت بودند، پس از سه سال تغییر آماری معنی‌داری نداشت، در حالی که نمایه‌ی مقاومت به انسولین (HOMA-IR) کاهش معنی‌داری نسبت به ابتدای مطالعه داشت (از 2±4 به 2/2±1/3 mIU/L، 05/0p<). در مجموع در افرادی که در هر دو مرحله‌ی مطالعه از نظر سرولوژی B و C منفی بودند تغییرات معنی‌داری پس از سه سال در درجات مختلف مقاومت به انسولین مشاهده شد (5/22% از افراد حساس به انسولین مقاوم شده بودند ولی 6/49% از مقاوم‌ها حساس شده بودند، 001/0p<) و در مورد افراد سروپازتیو چنین تغییراتی مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: تغییرات قند خون، مقاومت به انسولین، و عملکرد سلول بتا پس از 3 سال در گروه سروپازتیو از نظر هپاتیت B‌ و C تفاوت آماری معنی‌داری با یکدیگر نداشتند؛ اما در گروه سرونگاتیو پس از سه سال افزایش معنی‌داری در قند خون همراه با کاهش نمایه‌ی مقاومت به انسولین و عملکرد سلول بتا دیده شد Introduction: HBV and HCV infections play a vital role in the pathogenesis of DM in patients with hepatitis B and C. The aim of this study is to determine insulin resistance and β cells function in such patients suffering from chronic hepatitis B and C with impaired glucose resistance during a period of 3 years. Materials and Methods: In 560 glucose intolerant patients divided in to three groups (hepatitis B, C and seronegative), participants of the Tehran Lipid and Glucose Study, FBS, HOMA-IR, β cell function were evaluated at initiation and after 3 years of follow up. The results were compared usually the t and paired t test, X2, McNemar and ANOVA, Spearman and Pearson correlation coefficient tests. Results: Participants were 64.9% female and 35.1% male average age was 50.8±12.7 years at the initial evaluation. Two were HCV positive and eight were HBV positive in the first phase. There were no meaningful differences between the FBS, HOMA-IR and β cell function groups. After three years, six of them had HCV positive serology results and six others had become HBV positive there was no meaningful difference between their FBS, HOMA-IR and β cell function. Evaluations their were positive in the first assessment, such as Blood glucose changes and β cell function in persons, HCV, HBV had no meaningful statistical change after three years, whereas insulin resistance index showed a meaningful reduction as compared to those from the beginning of study (4±2 to 3.1±2.2 mIU/L, p<0.05). In general, persons that were negative for HBV & HCV in both stages of the study, demonstrated meaningful changes in different degrees of insulin resistance after three years (22.5% of persons sensitive to insulin became resistant and 49.6% became sensitive, P<0.0001). These changes were not observed in seropositive patients. Conclusion: Seronegative patients showed significant reduction in insulin resistance index and β cell function, after 3 years, whereas serapositive ones did not. ،نمایه‌ی مقاومت به انسولین (HOMA-IR، هپاتیت C، هپاتیت B،، اختلال تحمل گلوکز (IGT) HOMA-IR, Hepatitis C, Hepatitic B, Impaired glucose tolerances 39 47 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-7&slc_lang=fa&sid=1 A Bahar دکتر عادله بهار 400031947532846002314 400031947532846002314 Yes F Azizi دکتر فریدون عزیزی azizi@erc.ac.ir 400031947532846002315 400031947532846002315 No