fa شیوع اضافه وزن و چاقی در دانش‌آموزان دبیرستانی 18ـ 15 ساله‌ی شهر بیرجند (سال 1384) عمومى General پژوهشی Original مقدمه: هدف از این مطالعه تعیین شیوع چاقی و اضافه وزن در دانش‌آموزان دبیرستانی 18-15 ساله شهر بیرجند بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه‌ی توصیفی‌ ـ تحلیلی و مقطعی در سال 1384 روی 2230 دانش‌آموز 18-15 ساله که از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای سهمی انتخاب شدند، انجام شد. قد و وزن دانش‌آموزان به روش استاندارد اندازه‌گیری و نمایه‌ی توده‌یمقدمه: هدف از این مطالعه تعیین شیوع چاقی و اضافه وزن در دانش‌آموزان دبیرستانی 18-15 ساله شهر بیرجند بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه‌ی توصیفی‌ ـ تحلیلی و مقطعی در سال 1384 روی 2230 دانش‌آموز 18-15 ساله که از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای سهمی انتخاب شدند، انجام شد. قد و وزن دانش‌آموزان به روش استاندارد اندازه‌گیری و نمایه‌ی توده‌ی بدن (BMI) محاسبه شد. افراد با BMI صدک 85 تا 95 استاندارد CDC به عنوان افراد دارای اضافه وزن و با BMI بیشتر از صدک 95 برای سن و جنس، چاق محسوب شدند. سایر اطلاعات دموگرافیک از طریق مصاحبه کسب و در پرسشنامه ثبت شد. یافته‌ها : شیوع چاقی در افراد مورد مطالعه 3/2% (8/1 دختران و 8/2% پسران) و شیوع اضافه وزن 1/6% (1/7% دختران و 5% پسران) بود. شیوع چاقی در پسران و شیوع اضافه وزن در دختران بیشتر بود. چاقی و اضافه وزن با میزان تحصیلات والدین، شغل پدر و نوع مدرسه ارتباط معنی‌دار داشت. چاقی و اضافه وزن در فرزندان والدین با تحصیلات بیشتر، پدران کارمند و مدارس غیرانتفاعی بیشترین شیوع را داشت. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های این بررسی، شیوع چاقی و اضافه وزن در دانش‌آموزان دبیرستانی بیرجند از اغلب مطالعه‌های مشابه در ایران و جهان کمتر است ولی با توجه به ارتباط آن با وضعیت اجتماعی ـ اقتصادی، توصیه می‌شود در خانواده‌های مرفه مورد توجه خاص قرار گیرد. بدن (BMI) محاسبه شد. افراد با BMI صدک 85 تا 95 استاندارد CDC به عنوان افراد دارای اضافه وزن و با BMI بیشتر از صدک 95 برای سن و جنس، چاق محسوب شدند. سایر اطلاعات دموگرافیک از طریق مصاحبه کسب و در پرسشنامه ثبت شد. یافته‌ها : شیوع چاقی در افراد مورد مطالعه 3/2% (8/1 دختران و 8/2% پسران) و شیوع اضافه وزن 1/6% (1/7% دختران و 5% پسران) بود. شیوع چاقی در پسران و شیوع اضافه وزن در دختران بیشتر بود. چاقی و اضافه وزن با میزان تحصیلات والدین، شغل پدر و نوع مدرسه ارتباط معنی‌دار داشت. چاقی و اضافه وزن در فرزندان والدین با تحصیلات بیشتر، پدران کارمند و مدارس غیرانتفاعی بیشترین شیوع را داشت. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های این بررسی، شیوع چاقی و اضافه وزن در دانش‌آموزان دبیرستانی بیرجند از اغلب مطالعه‌های مشابه در ایران و جهان کمتر است ولی با توجه به ارتباط آن با وضعیت اجتماعی ـ اقتصادی، توصیه می‌شود در خانواده‌های مرفه مورد توجه خاص قرار گیرد. Abstract Introduction: The aim of this study was to estimate the prevalence of overweight and obesity in high school students in Birjand. Material and methods: This cross- sectional study was performed in 2005 in Birjand, on 2230 students (1115 boys and 1115 girls), 15-18 years old. Subjects were selected via a step wise random sampling from four districts of Birjand. Overweight and obesity was defined based on the 85th and 95th percentiles of body mass index for age and sex, respectively, as proposed by CDC in 2000. Results: The overall prevalence rates of overweight and obesity were 6.1% and 2.3%, respectively. The prevalences of overweight were 5% in high school boys and 7.1% in girls the prevalences of obesity were 2.8% in boys and 1.8% in girls of high schools. Overweight and obesity increased with the higher educational levels of father and mother, working fathers and private schools. Conclusion: According to this study, prevalences of overweight and obesity in Birjand adolescents are lower than in other areas of Iran it is however necessary to perform further similar researches periodically in this area, to confirm these results. چاقی، اضافه وزن، دانش‌آموزان دبیرستانی، نمایه‌ی توده‌ی بدن Obesity, Overweight, High school students, Socio-economic, Body mass index 121 126 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-81-39&slc_lang=fa&sid=1 F. Taheri فاطمه طاهری med_847@yahoo.com 400031947532846003403 400031947532846003403 Yes T. Kazemi طوبی کاظمی 400031947532846003404 400031947532846003404 No B. Taghizadeh بابک تقی زاده 400031947532846003405 400031947532846003405 No G. Najibi گلبرگ نجیبی 400031947532846003406 400031947532846003406 No