fa بررسی اثر مصرف خوراکی روغن پسته‌ی وحشی (بنه) بر میزان لپتین و هورمون‌های تیروئید سرم موش صحرایی نر غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: چربی‌های غیر اشباع سطح لپتین سرم را کم می‌کنند و روغن پسته‌ی وحشی غنی از اسیدهای چرب غیر اشباع است. با توجه به این اثر و تأثیر متقابل لپتین و هورمون‌های تیروئید، هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر مصرف خوراکی روغن پسته وحشی بر میزان لپتین و ارتباط آن با هورمون‌های تیروئید است. مواد و روش‌ها: 28 قطعه موش صحرایی نر سالم بالغ انتخاب و به شکل تصادفی به چهار گروه مساوی تقسیم شدند. گروه اول به عنوان گروه شاهد رژیم غذایی عادی و سایر گروه‌ها به میزان 5، 10 و 20 درصد روغن پسته وحشی دریافت کردند. سنجش هورمون‌های تیروئید (T3-T4) به روش رادیوایمونواسی و سنجش fT3وfT4 و لپتین به روش الیزا انجام شد. یافته‌ها: با افزایش درصد میزان روغن پسته‌ی وحشی در جیره‌ی غذایی با گذشت 60 روز، سطح سرمی لپتین کاهش یافت. در گروه شاهد که رژیم غذایی عادی داشتند، تغییرات قابل ملاحظه‌ نبود. نشان داد اثر روغن پسته‌ی وحشی بر میزان لپتین سرم موش صحرایی وابسته به دوز نیست. روند کاهش سطح سرمی لپتین در گروه تغذیه شده با روغن پسته‌ی وحشی 10 درصد نیز از لحاظ آماری معنی‌دار نبود (05/0P>). اما اختلاف بین گروه‌ها معنی‌دار بود. ضریب همبستگی پیرسون بین میزان لپتین و هورمون‌های تیروئیدی در زمان‌های مختلف خون‌گیری محاسبه شد. در گروه شاهد ارتباط آماری معنی‌داری وجود نداشت. در گروه دوم (تغذیه با روغن پسته‌ی وحشی 5 درصد) در مرحله‌ی سوم خونگیری (روز 30)، بین میزان لپتین با T4 و fT3 همبستگی منفی و معنی‌دار و بین میزان لپتین و fT4 همبستگی مثبت و معنی‌دار دیده شد. در گروه سوم (تغذیه با روغن پسته وحشی 10 درصد)، در مرحله پنجم خونگیری (روز 60)، بین میزان لپتین و fT4 همبستگی مثبت و معنی‌دار و در گروه چهارم (تغذیه با روغن پسته‌ی وحشی 20 درصد)، در مرحله‌ی دوم خونگیری (روز 15)، بین میزان لپتین و fT3 همبستگی منفی و معنی‌دار مشاهده شد. نتیجه‌گیری: با توجه به این که در روغن پسته‌ی وحشی درصد قابل توجهی اسیدهای چرب غیر قابل اشباع وجود دارد، کاهش سطح لپتین سرم خون موش‌های صحرایی مورد مطالعه را می‌توان به اثر اسیدهای چرب غیر اشباع بر سطح لپتین سرم خون مربوط دانست. بنابراین مصرف خوراکی روغن پسته‌ی وحشی در کاهش سطح سرمی لپتین و LDL‌ - کلسترول سرم مؤثر است و ارتباط آن با هورمون‌های تیروئید و پیشگیری از بیماری‌های قلبی ـ عروقی مثبت است. Introduction: Unsaturated fatty acids are known to decrease serum leptin level. Considering that wild pistachio oil is a rich source of UFA and the reciprocal effects between leptin and thyroid hormones, the aim of the present study was to investigate the impact of dietary wild pistachio oil on serum leptin concentration and its relationship with thyroid hormones. Materials and Methods: We took 28 healthy adult male rats and divided them randomly in to the four groups group 1 a control, and the other 3 groups received a normal diet without, 5, 10 and 20% of wild pistachio oil, respectively. RIA for thyroid hormones assay (T3 and T4) and ELISA for leptin, fT3 and fT4 measurement were used. Results: After 60 days, serum leptin levels reduced with increasing wild pistachio oil concentration in the diet in the control group with normal diet, no significant alterations were seen. This reduction also was not statistically significant in the 10% wild pistachio oil group, whereas differences between groups were significant, indicating the increasing effects of increased amounts of wild pistachio oil percent on the reduction process observed. Pearson correlation coefficients were calculated between leptin and thyroid hormones in the different sampling times. Control group did not have any significant correlation. In group 2 (fed with 5% wild pistachio oil), leptin concentration had a negative significant correlation with T4 and fT3 and a positive significant correlation with fT4 in the third stage of sampling (day 30). A positive significant correlation between leptin concentration and fT4 in the fifth stage of bleeding (day 60) was observed in group 3 (fed with 10% wild pistachio oil). In group 4 (fed with 20 % wild pistachio oil) a significant negative correlation between leptin concentration and fT3 was observed in the second stage of sampling (day 15). Conclusion: Wild pistachio oil has a high content of unsaturated fatty acids, and reductins in serum leptin levels in the rats studied can be due to these acids. Oral consumption of wild pistachio oil has a positive effect on reductiong leptin and LDL-cholesterol thyroid hormones and prevention of cardiovascular diseases. روغن پسته‌‌ی وحشی (بنه)، لپتین، هورمون‌های تیروئید، موش صحرایی نر Wild pistachio oil (Pistacia atlantica subspecies mutica), Leptin, Thyroid hormones, Male rat 429 437 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-17&slc_lang=fa&sid=1 M Saeb مهدی صائب saeb@shirazu.ac.ir 400031947532846003202 400031947532846003202 Yes Nazifi سعید نظیفی 400031947532846003203 400031947532846003203 No A Beizaee آزاده بیضایی 400031947532846003204 400031947532846003204 No HR Gheisari رضا قیصری 400031947532846003205 400031947532846003205 No J Jalaee جعفر جلالی 400031947532846003206 400031947532846003206 No