fa آکرومگالی، آدنوم ترشح‌کننده‌ی هورمون رشد، جراحی ترانس‌اسفنوئیدال غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: آکرومگالی یک بیماری چند سیستمی با موربیدیتی بالا همراه با کاهش طول عمر بیماران می‌باشد. در مطالعه‌ی حاضر یافته‌های جراحی ترانس‌اسفنوئیدال در 95 بیمار با میکرو یا ماکروآدنوم هیپوفیز که در طول 9 سال در بخش جراحی اعصاب بیمارستان شهدای تجریش مورد عمل قرار گرفته‌ بودند، بررسی شده است. مواد و روش‌ها: مطالعه به صورت Case series روی تمام بیمارانی که با تشخیص آکرومگالی از ابتدای سال 1376 تا پایان سال 1384 در بخش جراحی مغز و اعصاب بیمارستان شهدای تجریش بستری و از طریق ترانس‌اسفنوئیدال تحت عمل جراحی قرار گرفته‌ بودند انجام شده است. تشخیص بیماری با علایم بالینی، بررسی هورمونی، CT اسکن و MRI غده‌ی هیپوفیز با تزریق به صورت دینامیک تأیید شد. یافته‌‌ها: 48 بیمار زن و 47 مرد با میانگین سنی 12±2/39 سال و نسبت 1/1 بررسی شدند. شایع‌ترین تظاهر بالینی بزرگی انتها‌ها و صورت و طول مدت بیماری از شروع علایم تا تشخیص از 10 ماه تا 25 سال با میانگین 43±46 ماه بود. 70 مورد ماکروآدنوم و 25 مورد میکروآدنوم بودند که همه تحت عمل ترانس‌اسفنوئیدال قرار گرفتند. مرگ و میر وجود نداشت و موربیدیتی شامل دیابت بی‌مزه‌ی موقت در 80 مورد و دایم در یک بیمار، رینوره‌ی مایع مغزی نخاعی در 11 مورد و 4 مورد مننژیت بود که همگی با درمان طبی بهبود یافتند. 79 بیمار مورد پی‌گیری داشتند که میانگین مدت پی‌گیری 12±13 ماه بود. براساس GH کمتر از mL/ng 5 بهبودی و بروز درمان در 64% بیماران (76% در میکروآدنوم‌ها و 62% در ماکروآدنوم‌ها) و بر اساس GH کمتر از ng/mL5/2 در 51% موارد (65% در میکروآدنوم‌ها و 44% در ماکروآدنومها) مشاهده شد. در 5 مورد عود بیماری در فواصل زمانی 1 الی 4 سال مشاهده شد که در 4 مورد با عمل جراحی مجدد ترانس اسفنوئیدال کنترل شد و یک مورد نیز مورد رادیوتراپی قرار گرفت. نتیجه‌گیری: جراحی ترانس‌اسفنوئیدال یک روش مناسب برای درمان بیماران مبتلا به آکرومگالی محسوب می‌شود Introduction: Acromegaly, a multisystem disease, produced by growth hormone (GH) secreting pituitary adenomas, has devastating effects shortening life expectancy thus control of the disease is vital. Surgical removal of adenomas is the primary and standard treatment in these patients. In this study, results of trans-sphenoidal surgery in 95 patients admitted consecutively to the Shohada-e Tadjrish Hospital, over 9 years beginning 1996, were analyzed. Materials and Methods: Data were collected retrospectively from files of all patients admitted to our hospital, over 9 years, and operated using a trans-sphenoidal approach. Clinical and radiological evaluations were reviewed and intra-operative findings, postoperative complications, immediate hormonal assay results and long term follow ups were analyzed. Results: Forty eight patients were female and 47 male (1/1 ratio) with mean age of 39.2 ± 12 years. Acromegalic features were present in almost every patient with a mean duration of 46 ± 43 months. Macroadenomas were discovered in 70 patients and microadenomas in the other 25 there was no mortality. Postoperative complications were as follows: Temporary DI in 80, CSF rhinorrhea in 11 and meningitis in 4 (all were managed conservatively with only one case of permanent DI) 79 patients had follow up (mean 13±12 months) 64% of patients (76% of microadenomas and 62% of macroadenomas) had remission (post-operative GH < 5 ng/mL), but with remission criteria of GH < 2.5 ng/mL there was 51% remission rate (65% of microadenomas and 44% of macroadenomas). In five patients, following initial surgery, there was recurrence after 1 to 4 years, which was controlled in 4 of with a second trans-sphenoidal surgery, with the remaining one case being referred for radiotherapy. آکرومگالی، آدنوم ترشح‌کننده‌ی هورمون رشد، جراحی ترانس‌اسفنوئیدال Acromegaly, GH secreting pituitary adenoma, Trans-sphenoidal surgery 393 397 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-12&slc_lang=fa&sid=1 M Shirvani منوچهر شیروانی dmshirvani@yahoo.com 400031947532846003226 400031947532846003226 Yes K Taherzadeh کریم طاهرزاده 400031947532846003227 400031947532846003227 No