fa بررسی اثر ویتامین C خوراکی و تزریقی در درمان آنمی بیماران همودیالیزی فاقد فقر آهن غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: بیماران همودیالیزی مبتلا به کمبود آهن فانکشنال اغلب به درمان با اریتروپویتین پاسخ ضعیفی می‌دهند. مطالعه‌ها نشان داده‌اند که ویتامین C تزریقی می‌تواند در تصحیح آنمی این بیماران مؤثرباشد. در رابطه باویتامین C خوراکی مطالعه‌های محدود بوده و چنین اثری را نشان نداده‌اند. این مطالعه با هدف مقایسه‌ی اثر ویتامین C تزریقی و خوراکی در تصحیح آنمی فانکشنال در بیماران همودیالیزی سه مرکز درمانی استان مازندران انجام شد. مواد و روش‌ها: 31 بیمار همودیالیزی که دارای فریتین سرم بیشتر از µg/L100، و هموگلوبین کمتر از mg/dL11 و درصد اشباع ترانسفرین کمتر از 30 درصد بودند، به طور تصادفی به دو گروه خوراکی و تزریقی تقسیم شدند. گروه خوراکی روزانه mg125 و گروه تزریقی هفته‌ای g5/1 (بعد از هر جلسه دیالیز mg500) وریدی به مدت دو ماه دریافت کردند. در ابتدا و پایان 8 هفته هموگلوبین، آهن، ظرفیت آهن، فریتین و اگزالات سرم اندازه‌گیری و درصد اشباع ترانسفرین ا استفاده از فرمول محاسبه شد. یافته‌ها: تغییر میانگین هموگلوبین در طول دوره‌ی درمان در گروه خوراکی g/dL7/0±1/1 و در گروه تزریقی g/dL 1±1/0 بود و از نظر آماری این افزایش در گروه خوراکی به طور معنی‌داری بیشتر از گروه تزریقی بود (02/0=p). تغییر میانگین فریتین سرم و درصد اشباع ترانسفرین در طول دوره‌ی درمان بین دو گروه از نظر آماری تفاوت معنی‌داری نداشت (3/0=p، 5/0=p). تغییر میانگین در اگزالات سرم در گروه خوراکی mg/L 4/0±05/0 و در گروه تزریقی mg/L 3 /0±1/0 بود و از نظر آماری تفاوت معنی‌داری بین دو گروه دیده نشد (3/0(p=. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه و اثر ویتامین C خوراکی در بهبود آنمی ناشی از کمبود آهن فانکشنال و با توجه به مصرف راحت‌تر و قیمت ارزان‌تر آن نسبت به فرم تزریقی تجویز آن در بیماران همودیالیزی توصیه می‌گردد. Introduction: Hemodialysis patients (HD) with functional iron deficiency(FID) often develop resistance to recombinant human erythropoietin (rHuEpo). Recent studies suggest that intravenous ascorbic acid (IVAA) may circumvent rHuEpo resistance, while oral (AA) is readily attainable. The aim of this study was to evaluate efficacy and safety of oral versus intravenous vitamin C on FID and whether this can improve anemia in hemodialysis patients. Materials and Methods: In this study, 31 hemodialysis patients with serum ferritin >100 µg/L, transferin saturation (TS)<30% and Hb <11g/dL were selected and randomly divided into the oral and IV groups. The IVAA group received vitamin C 1.5 g, administered weekly and the oral group, 125 mg vitamin C daily for two months. Hb, ferritin, serum iron, Tsat and serum oxalate were measured at the beginning of the study and 2 months later. Independent – sample T-Test were used for intergroup comparison. P value <0/05 was considered significant. Results: Mean Hb difference was 1.1±0.7g/dL in the oral and 0.1±1g/dL in the IVAA group, being significantly higher in the oral group (p=0.02). There were no significant differences between the two groups in the delta means of ferritin & Tsat (p=0.5,p=0.3). Delta means of serum oxalate in the 2 groups were 0.05±0.4mg/L, and 0.1± 0.3mg/L respectively, difference not significant(p=0.3). Conclusion: Oral AA significantly increased Hb in HD patients suffering from FID. Considering the feasibility and cost-effectiveness, clinicians could consider oral instead IVAA in rHuEpo hyporesponsive patients undergoing HD. بیماران همودیالیزی، آنمی فانکشنال، ویتامین C خوراکی و تزریقی، هایپراگزالاتمی Anemia , Functional iron deficiency ,Oral IV vitamin c, Hyperoxalatemia 289 294 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-46&slc_lang=fa&sid=1 Z Kashi زهرا کاشی 400031947532846002608 400031947532846002608 No F Espahbodi فاطمه اسپهبدی ftespahbodi@yahoo.com 400031947532846002609 400031947532846002609 Yes S Aala شهرام اعلا 400031947532846002610 400031947532846002610 No N Hendoi نرجس هندوئی 400031947532846002611 400031947532846002611 No 400031947532846002612 400031947532846002612 No