fa بهینه‌سازی کفایت ید در جامعه و زنان باردار: منطق، راهبردهای پایش و سیاست‌های مکمل‌یاری- یک خلاصه سیاستی غدد درون‌ریز Endocrinology ویژه Special <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><span style="font-weight:bold"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">کمبود ید یکی از چالش‌های مهم سلامت عمومی است که تأثیرات جدی بر رشد جسمی و ذهنی نسل‌های آینده دارد. ایران با تحقیقات وسیع کشوری و سپس اجرای موفق &laquo;برنامه ملی یددار کردن همگانی نمک&raquo; در دهه‌های 60 و 70 هجری شمسی، گام بزرگی در جهت رفع کمبود ید برداشت. در سال ۱۳۷۵ با بهره &shy;مند ساختن بیش از ۹۵ درصد خانوارها از نمک یددار، و رساندن میانه‌ ید ادرار دانش‌آموزان به بالای ۱۰۰ میکروگرم در لیتر، به‌عنوان کشوری عاری از اختلالات ناشی از کمبود ید شناخته شد. با این</span></span>‌<span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">حال، یافته‌های ششمین پایش ملی (سال ۱۴۰۲) نشان داد؛ در حالی‌که وضعیت ید دریافتی جمعیت عمومی (دانش‌آموزان 10-8 سال) هنوز مطلوب باقی مانده (میانه‌ ید ادرار ~۱۳۳ میکروگرم در لیتر)، زنان باردار علی‌رغم مکمل‌یاری و یددار بودن نمک مصرفی، اغلب با کمبود متوسط ید مواجه هستند (میانه‌ ید ادرار ~۱۳۳ میکروگرم در لیتر، ۶۱ درصد زنان کمتر از۱۵۰</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">میکروگرم). با عنایت به این‌که کمبود ید بارداری می‌تواند پیامدهای جدی (اختلالات عصبی-روانی جنین و رشد کودک) به دنبال داشته باشد، ضروری است سیاست‌ها و اقدامات عملیاتی برای حفظ دستاوردهای برنامه ملی حذف اختلالات ناشی از کمبود ید، گسترش نظارت بر نمک یددار و تضمین دریافت کافی ید در گروه‌های آسیب‌پذیر به ویژه مکمل یاری در دوران بارداری تقویت شود.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><span style="font-weight:bold">Iodine deficiency is one of the most significant public health challenges, with serious consequences for the physical and mental development of future generations. In Iran, through extensive national research and the subsequent successful implementation of the &quot;National Universal Salt Iodization Program&quot; during the 1980s and 1990s, a major step was taken to address iodine deficiency. By 1996, with over 95% of households using iodized salt and a median urinary iodine concentration (UIC) of schoolchildren exceeding 100 &micro;g/L, Iran was recognized as a country free of iodine deficiency disorders. However, findings from the sixth national monitoring survey (2023-2024) revealed that while the iodine status of the general population (schoolchildren aged 8-10 years) remains optimal (median UIC ~133 &micro;g/L), pregnant women&mdash;despite supplementation and the use of iodized salt&mdash;often face moderate iodine deficiency (median UIC ~133 &micro;g/L, with 61% of women below 150 &micro;g/L). Given that iodine deficiency during pregnancy can have serious consequences (such as fetal neuropsychological impairment and impaired child growth), it is essential to strengthen policies and operational measures to preserve the achievements of the national iodine deficiency disorders elimination program, expand monitoring of iodized salt, and ensure adequate iodine intake in vulnerable groups, particularly through supplementation during pregnancy.</span></span></span></span></span></div> ید, کمبود ید, بارداری, نمک یددار, پایش ملی, مکمل‌ یاری Iodine, Iodine deficiency, Pregnancy, Iodized salt, National monitoring, Supplementation 1 9 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-801-1&slc_lang=fa&sid=1 L Mehran لادن مهران lmehran@endocrine.ac.ir 4000319475328460049531 4000319475328460049531 No Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Disorders, Research institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات غدد درون‌ریز و متابولیسم، پژوهشکده بیماری‌های غدد، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران، ایران. A Amouzegar عطیه آموزگار amouzegar@endocrine.ac.ir 4000319475328460049532 4000319475328460049532 No Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Disorders, Research institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات غدد درون‌ریز و متابولیسم، پژوهشکده بیماری‌های غدد، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران، ایران. F Hosseinpanah فرهاد حسین پناه hosseinpanah@endocrine.ac.ir 4000319475328460049533 4000319475328460049533 No Obesity Research Center, Research Institute for Metabolic and Obesity Disorders, Research Institute for Endocrine Science, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R. Iran مرکز تحقیقات چاقی، پژوهشکده بیماری‌های غدد، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. F Azizi فریدون عزیزی azizi@endocrine.ac.ir 4000319475328460049534 4000319475328460049534 Yes Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Disorders, Research institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات غدد درون‌ریز و متابولیسم، پژوهشکده بیماری‌های غدد، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران، ایران.