fa ارتباط بین امتیاز تنوع رژیم غذایی و عوامل خطر بیماری‌های غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: توجه به ارتباط تنوع رژیم غذایی با بیماری‌های مزمن اندک است. این مطالعه به منظور ارزیابی ارتباط بین امتیاز تنوع رژیم غذایی (DDS) و عوامل خطر بیماری‌های قلبی ـ عروقی در بزرگسالان تهرانی انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی و بر پایه جمعیت، 581 نفر (295 مرد و 286 زن) بزرگتر از 18 سال ساکن شهر تهران شرکت داشتند. رژیم غذایی معمول افراد با استفاده از یک پرسشنامه یادآمد 24 ساعته به مدت دو روز ارزیابی شد و امتیاز تنوع غذایی بر اساس Diet Quality Index-Revised محاسبه گردید. وزن و قد مطابق پروتکل‌های استاندارد جامعه سنجیده شد و نمایه توده بدن محاسبه شد. قند خون ناشتا، کلسترول تام سرم و غلظت‌های تری‌گلیسرید و HDL اندازه‌گیری و LDL محاسبه شد. هیپرلیپیدمی، هیپرکلسترولمی، HDL-C پایین مطابق راهنمای ATP III تعریف شد. دیابت به صورت غلظت گلوکز ناشتای پلاسما بیشتر یا مساوی 126 میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا غلظت گلوکز خون 2 ساعته بیشتر یا مساوی 200 میلی‌گرم در دسی‌لیتر و پرفشاری خون بالا بر اساس JVC VI تعریف شد. افراد بر پایه چارک‌های امتیاز تنوع غذایی تقسیم‌بندی شدند. یافته‌ها: میانگین ± انحراف معیار سن، نمایه توده بدن و امتیاز تنوع غذایی به ترتیب 12±37 سال و 3/4±7/25 کیلوگرم بر مترمربع و 02/1±15/6 بود. امتیاز تنوع غذایی بالاتر با فشارخون سیستولی و دیاستولی پایین‌تر مرتبط بود. احتمال داشتن دیابت و هیپرتری‌گلیسریدمی با چارک‌های امتیاز تنوع غلات کامل کاهش (04/0< p برای روند) و احتمال داشتن هیپرکلسترولمی با چارک‌های امتیاز تنوع سبزیجات کم شد (03/0< p برای روند). احتمال دارا بودن هیپرکلسترولمی، فشارخون بالا و دیابت با چارک‌های امتیاز تنوع غذایی کاهش یافت (به ترتیب 03/0<، 02/0<، 04/0< p برای روند) نتیجه‌گیری: امتیاز تنوع غذایی با عوامل خطر قلبی ـ عروقی ارتباط معکوس داشت. شاید افزایش امتیاز تنوع رژیم‌های غذایی در محدوده کنترل انرژی مصرفی به عنوان یک تغییر در شیوه زندگی به منظور کاهش بیماری‌های غیر واگیر مؤثر باشد. Introduction: The importance of food variety in relation to reduction of chronic disease has not been sufficiently emphasized. This study was conducted to evaluate the relationship between dietary diversity score (DDS) and cardiovascular risk factors in Tehranian adults. Materials and Methods: In this population-based cross-sectional study, a representative sample of 581 subjects (295 males and 286 females) aged over 18 years, residents of Tehran, participated. Usual dietary intake was assessed using two 24-hour dietary recall questionnaires. Weight and height were measured according to standard protocols and body mass index was calculated. Blood glucose, serum total cholesterol and triglyceride and HDL-cholesterol concentrations were measured and LDL-cholesterol was calculated. Hypercholestrolemia hypertriglyceridemia, low HDL-C were defined according to Adult Treatment Panel (ATP) III guidelines. Diabetes was defined as a fasting plasma glucose concentration of ≥ 126 mg/dl or a 2-h postchallenge glucose concentration of ≥ 200 mg/dl. Hypertension was defined based on JNC VI. Subjects were categorized based on quartile cut-points of DDS. Results: Mean±SD of age, body mass index and DDS were 37±12 years 25.7±4.3 kg/m2, and 6.15±1.02 respectively. Mean (±SD) of dietary diversity score was 6.15±1.02. Higher DDS was associated with lower levels of systolic and diastolic blood pressure. The probability of having diabetes and hypertriglyceridemia decreased with quartiles of the diversity score of whole grain (P for trend<0.04). The probability of having hypercholestrolemia decreased with quartiles of the diversity score of vegetables (P for trend<0.03). The probability of having hypercholestrolemia, hypertension and diabetes decreased with quartiles of DDS (P for trend<0.03, <0.03, and 0.04, respectively). Conclusion: DDS was inversely associated with cardiovascular risk factors. Increasing diversity scores of diets, may be attempted in programs for change of life style. امتیاز تنوع غذایی، بیماری قلبی ـ عروقی، پرفشاری خون، دیابت Dietary diversity score, Cardiovascular diseases, Hypertension, Diabetes 189 198 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-196&slc_lang=fa&sid=1 M Mirmiran پروین میرمیران 400031947532846002468 400031947532846002468 No L Azadbakht لیلا آزادبخت 400031947532846002469 400031947532846002469 No F Azizi فریدون عزیزی azizi@erc.ac. ir 400031947532846002470 400031947532846002470 Yes