Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism

fa تمرین ورزشی، سطوح پلاسمایی اسیدهای آمینه شاخه‌دار و مقاومت به انسولین: مروری بر بیماری‌های متابولیک Exercise Training, Plasma Levels of Branched-Chain Amino Acids, and Insulin Resistance in Metabolic Diseases: A Narrative Review ورزش Exercise مروری Review <div style="text-align: justify;">اسیدهای آمینه شاخه دار (BCAAs) شامل والین، لوسین و ایزولوسین، اسیدهای آمینه ضروری هستند که به عنوان پیام‌های مهم مواد مغذی و تنظیم کننده های متابولیک روی هومئوستاز گلوکز، انتقال عصبی، پاسخ ایمنی و بیوژنز میتوکندری عمل می کنند و در بروز و پیشرفت اختلالات متابولیکی مانند چاقی و دیابت نقش دارند. در مقاله مروری حاضر، ارتباط بین کاتابولیسم BCAAs و مقاومت به انسولین (IR) و نیز اثر تمرین ورزشی در این مسیر مورد بحث قرار گرفته است. در این مرور نقلی، مطالعات اپیدمیولوژیک و مقالات مروری در بازه سال‌های 1964 تا 2023 میلادی از پایگاه دادههای PubMed،Google Scholar  و Web of Science جمع‌آوری و مورد بررسی قرار گرفتند. هم‌چنین برای مقالات به زبان فارسی، پایگاه های اطلاعاتی شامل جهاد دانشگاهی، پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران (ایرانداک) و بانک اطلاعات نشریات کشور (مگیران)، از سال 1380 تا 1401 مورد جستجو قرار گرفتند. نتایج مطالعات مختلف نشان داده‌اند که تنظیم افزایشی یا کاهشی BCAAs پلاسما توسط دو آنزیم اول در مسیر کاتابولیک آن‌ها -آمینوترانسفراز شاخهدار (BCAT) و آلفاکتو اسید دهیدروژناز شاخهدار (BCKD)- است. بنابراین اختلال در مجموعه آنزیمی محدودکننده سرعت کاتابولیکی BCAAs، منجر به کاتابولیسم پایینتر BCAAs و افزایش سطوح پلاسمایی آ‌ن‌ها میشود که می‌تواند سهم زیادی در ایجاد شرایط پاتولوژیک مانند دیابت داشته باشد. تمرین ورزشی میتواند تجمع واسطه های کاتابولیک BCAAs را کاهش دهد، یا حتی از بین ببرد و از ایجاد IR جلوگیری به عمل آورد. بهنظر میرسد که بهبود اختلال در کاتابولیسم BCAAs، از طریق انجام تمرین ورزشی و کنترل رژیم غذایی می تواند منجر به بهبودی و یا پیشگیری از ابتلا به بیماری های متابولیکی مانند چاقی و دیابت شود.</div> <div style="text-align: justify;"> Branched-chain amino acids (BCAAs), including valine, leucine, and isoleucine, are essential amino acids that modulate glucose homeostasis, neurotransmission, immune responses, and mitochondrial biogenesis, and thereby, contributing a role in the development of metabolic disorders such as obesity and diabetes. In this review, the relationship between the catabolism of BCAAs and insulin resistance (IR), as well as the effect of exercise training on this pathway, was discussed. Epidemiological studies and review articles published between 1964 and 2023 were collected from PubMed, Google Scholar, and Web of Science databases. Also, to reach Persian language articles, Iranian scientific databases, including the Scientific Information Database (SID), Iran’s Information and Scientific Documents Research Institute (Irandoc), and Iran’s publications database (Magiran), were searched to find relevant papers published between 2001 and 2023. The results of various studies show that plasma BCAAs are either upregulated or downregulated by the first two enzymes in their catabolic pathway, i.e., branched-chain aminotransferase (BCAT) and branched-chain alpha-acid dehydrogenase (BCKD). Therefore, the disruption of the enzymatic complexes that limit the catabolic rate of BCAAs lowers their catabolism and increases the plasma levels of BCAAs, greatly predisposing to the development of diabetes. Exercise training can reduce the accumulation of BCAAs catabolic mediators and reduce or even prevent IR. Improving BCAAs’ catabolism through exercise training and diet control can lead to the recovery or prevention of metabolic diseases such as obesity and diabetes.</div> اسیدهای آمینه‌ شاخه‌دار, تمرین ورزشی, چاقی, دیابت نوع 2, مقاومت به انسولین Branched-chain amino acids, Exercise training, Obesity, Type 2 diabetes, Insulin resistance 144 162 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-698-8&slc_lang=fa&sid=1 M Karimi منصوره کریمی mansourehkarimi@birjand.ac.ir 4000319475328460046876 0009-0000-1271-4965 No Department of Exercise Physiology, Faculty of Sport Sciences, University of Birjand, Birjand, Iran, گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران، M Saghebjoo مرضیه ثاقب جو m_saghebjoo@birjand.ac.ir 4000319475328460046877 4000319475328460046877 Yes Department of Exercise Physiology, Faculty of Sport Sciences, University of Birjand, Birjand, Iran, گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران، H Sarir هادی سریر hsarir@birjand.ac.ir 4000319475328460046878 4000319475328460046878 No Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, University of Birjand, Birjand, Iran, گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران، M Hedayati مهدی هدایتی hedayati47@gmail.com 4000319475328460046879 4000319475328460046879 No Cellular and Molecular Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R. Iran. مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی غدد، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران،