fa مقایسه سطح هورمونهای جنسی و اسپرموگرام قبل و بعد از پیوند موفق کلیه غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original هدف اصلی این مطالعه بررسی و مقایسه هورمونهای جنسی و اسپرموگرام در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه تحت درمان همودیالیز و به دنبال پیوند موفق کلیه می‌باشد. این مطالعه به روش مورد شاهدی طی سالهای 1377 و 1378 در بیمارستان سینا انجام شد. در 30 مرد تحت درمان همودیالیز با متوسط سن 38 سال (24 تا 52 سال) که حداقل 6 ماه دیالیز شده بودند، میزان پلاسمایی هورمونهای جنسی (FSH، LH، تستوسترون و پرولاکتین) و اسپرموگرام اندازه‌گیری شد و اندازه‌گیری بررسی مجدد 6 ماه بعد به دنبال پیوند موفق کلیه انجام گردید. گروه کنترل شامل30 مرد سالم با متوسط سنی 37 سال (22 تا 52 سال) نیز تحت بررسی آزمایشهای هورمونی و اسپرموگرام قرار گرفتند. آزمایشهای هورمونی با روش RIA و اسپرموگرام به وسیله میکروسکوپ نوری انجام شده است. میزان پرولاکتین، FSH و LH در افراد همودیالیزی نسبت به افراد سالم بالاتر و میزان تستوسترون پایین‌تر بود. پرولاکتین متوسط ng/ml 6/16 (40-5/3، 001/0=P)، FSH میانگین nlU/ml 6/9 (20-5/2، 001/0=P)، LH میانگین nlU/ml 5/8 (5/16-2/2، 004/0=P) و تستوسترون میانگین ng/ml92/3 (9-1، 02/0) اندازه‌گیری شد. همچنین در افراد همودیالیزی میانگین میزان مورفولوژی طبیعی 31/55% (80-30) (002/0=P) بود و حرکت متوسط اسپرم 62/50%. (70-35، 001/0=P) اندازه‌گیری شد. در شمارش اسپرم متوسط mil/ml 62/60 (75-40، 05/0=P) نسبت به افراد طبیعی هم سن خود کمتر بود. 6 ماه بعد از پیوند موفق کلیه میانگین میزان پرولاکتین 52/10 (25-2، 001/0=P)، FSH متوسط 04/7 (12-2، 01/0=P) و LH متوسط 75/8 (5/16-5/1، 001/0=P) به میزان معنی‌داری کمتر شده و میانگین میزان تستوسترون 5/4 (5/8-7/1، 005/0=P) افزایش یافته بود. در اسپرموگرام بیماران بعد از پیوند موفق کلیه اگر چه شمارش اسپرم 06/64 (80-45، 068-0=P) و میانگین مورفولوژی طبیعی 87/56% (75-40، 33/0=P) بهبود داشت، اما تغییر حرکت میانگین اسپرم 56/56% (75-50، 006/0=‍P) از نظر آماری معنی‌دار بود. این مطالعه نشان می‌دهد اختلال هورمونهای جنسی و اسپرموگرام در افراد مبتلا به نارسایی مزمن کلیه تحت درمان همودیالیز شایع می‌باشد و پیوند موفق کلیه موجب بهبود اختلالات هورمونهای جنسی (پرولاکتین، FSH، LH و تستوسترون) اسپرموگرام می‌شود. Abstract: To evaluate sex hormones profile and sperm quality in hemodialysed and live-related renal transplant patients the plasma levels of sex hormones (FSH, LH, Testoserone, Prolactin) and spermogram in 30 men [mean 38 years (24-52)] who were under hemodialysis for at least 6 months were studies. The same sex hormones and spermogram were determined at six months interval. Control group were 30 healthy men with mean age of 37 years (22-52). Mean prolactin was 16.6ng/ml (3.5-40) (P=0.001), mean FSH 9.6mIU/ml (2.5-20) (P=0.001), mean LH 8.6mIU/ml (2.2-16.5) (P=0.004) in hemodialized patients, while mean testosterone level mean 3.92 (95% CI= 1-9) (P=0.02) was lower in hemodialized patients. In hemodialized group the sperm normal morphology was observed in 55.31% (95% CI= 30-80) (P= 0.002), mean sperm motility was 50.62% (95% CI = 32-70) (P= 0.001) and sperm count was 60.62 mil/ml (95% CI= 40-75) (P= 0.05). The mean prolactin 10.52 ng/ml (95% CI= 2-25) (P= 0.001), mean FSH 7.04nlU/ml (95% CI= 2-12) (P= 0.01) and mean LH 8.75 nlU/ml (95% CI= 1.5-16.5) (P= 0.001) decreased and mean testosterone level 4.5ng/ml (95% CI= 1.7-8.5) (P= 0.005) increased significantly 6 months after transplantation. Sperm motility mean (56.56%) (95% CI= 50-75) (P= 0.006) was saignificantly improved while other paterns showed moderate improvement. Sex hormone disturbance and spermogram abnormality are common consequences of chronic renal failure. Renal transplantation restores most of these hormone abnormalities, sperm quality and sexual dysfunctiona. ،هورمونهای جنسی،اسپرموگرام،پیوند کلیه،همودیالیز Sex hormones, Spermogram, Renal Transplantation, Hemodialysis 245 251 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-173&slc_lang=fa&sid=1 GH Pourmand دکتر غلامرضا پورمند 400031947532846001563 400031947532846001563 Yes R Zohrehvand دکتر رویا زهره‌وند 400031947532846001564 400031947532846001564 No M Alavi دکتر محمد علوی 400031947532846001565 400031947532846001565 No A Esteghamati دکتر علیرضا استقامتی 400031947532846001566 400031947532846001566 No R Mehrsay دکتر عبدالرسول مهرسای 400031947532846001567 400031947532846001567 No M Taheri دکتر محسن طاهری محمودی 400031947532846001568 400031947532846001568 No