fa بررسی ارتباط بین قند خون و قند بزاق در افراد سالم به منظور یافتن روش غیر تهاجمی برای اندازه‌گیری قند خون غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original برای تأیید تشخیص، درمان و پیگیری بیماران دیابتی تعیین مقدار قند خون ضروری است. امروزه به طور متداول برای این منظور از نمونه‌های خون وریدی و مویرگی استفاده می‌شود. نمونه‌گیریهای وریدی زیاد از یک فرد دیابتی باعث ایجاد فشارهای روحی، فیزیکی و همچنین احتمال انتقال عفونتهایی مثل HIV و HBV می‌شود. علاوه بر این اندازه‌گیری قند خون توسط خود فرد می‌تواند تأثیر زیادی در درمان بیماری داشته باشد. بر این اساس در صورت یافتن ارتباط معنی‌دار بین قند مایعات بیولوژیک بدن مانند بزاق با قند خون، می‌توان از آنها جهت بدست آوردن میزان قند خون بصورت غیرتهاجمی استفاده کرد. این پژوهش یک مطالعه توصیفی از نوع مقطعی می‌باشد. روش نمونه‌گیری بصورت آسان بوده است. تعداد افراد شرکت کننده در مطالعه 10 نفر می‌باشند که از هر نفر 13 آزمایش همزمان قند خون و قند بزاق در 5 روز و در هر روز یک قند خون و بزاق ناشتا، یک قند خون و بزاق بعد از غذا و یک قند خون و بزاق ساعت 5 بعد از ظهر گرفته شده است. آزمایشها با روش گلوکز اکسیداز و به روش نقطه پایانی انجام شده است. متوسط قند خون ناشتا mg/dl (FBS) 43/3±9/84 و حداقل سطح خونی گلوکز mg/dl58 و حداکثر آن mg/dl118 بوده است. میانگین قند بزاق در کلیه افراد mg/dl81/0±22/1 و حداقل سطح گلوکز بزاق mg/dl323/0 و حداکثر آن mg/dl947/4 اندازه‌گیری شده است. ارتباط بین غلظت قند خون و قند بزاق که با ضریب همبستگی اسپیرمن بدست آمده 23/0 و ضریب همبستگی بین تمام افراد در روز اول 38/0، روز دوم 29/0، روز سوم 01/0 و روز چهارم 37/0 بوده است،. با توجه به مقادیر بدست آمده ارتباط بین غلظت قند خون و قند بزاق ضعیف است علاوه بر این چون دامنه تغییر غلظت قند خون کم است نمی‌توان از قند بزاق به عنوان نمایه‌ای (اندکسی) برای نمونه‌گیری و ارزیابی قند خون استفاده نمود. نتیجه اینکه نمی‌توان از اندازه‌گیری غلظت قند بزاق به جای غلظت قند خون استفاده نمود. Abstract: Diabetic patients need to monitor blood glucose level (BGL) for diagnosis, treatment and follow up of their disease. Typically a blood sample for analysis is obtained via intravenous or a finger stick or other such invasive procedures. Often, this blood collecting causes physical and mental stress to the patient. For this reason, it is desirable to use other biologic liquids such as saliva to detect the blood glucose level. This article studies correlation coefficient between blood glucose level and salive glucose level (SGL) in healthy men. This is a descriptive, cross sectional study. 130 Blood and 130 saliva samples were obtained from 10 healthy men in 13 times in 5 days. Each day samples were taken in 3 times, fasting, postprandial and evening. Samples were analyzed with glucose oxidase method. Value of blood glucose level ranged from 58mg/dl to 118 mg/dl. Mean of fasting blood glucose level was 84.9±3.13mg/dl. Value of salive glucose level ranged from 0.322mg/dl to 4.941 mg/dl. Mean of saliva glucose level was 1.22±0.81mg/dl. Correlation coefficient between BGC and SGL from the 5 days of measurement was 0.23. Correlation coefficient for each day was 0.38 (first day), 0.21 (second day), 0.01 (third day) 0.37 (fourth day). Correlation coefficient for each person was 0.31 (case A). (case B), 0.07 (case C), 0.07 (case D), 0.45 (case E), 0.10 (case F), -0.05 (case E), 0.32 (case H), 0.87 (case I), 0.87 (case J). Unfortunately considering the values of correlation coefficients and the limited range of SGL we cannot use saliva for detecting BGL. ،روش تشخیص،دیابت قندی،قند خون،بزاق Diagnostic method, diabetes mellitus, blood sugar, saliva 221 226 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-169&slc_lang=fa&sid=1 M Hashemipour دکتر مهین هاشمی‌پور 400031947532846001574 400031947532846001574 Yes F Nekuii دکتر فرشاد نیکویی 400031947532846001575 400031947532846001575 No M Amini دکتر مسعود امینی 400031947532846001576 400031947532846001576 No A Aminalroaya دکتر اشرف امین‌الرعایا 400031947532846001577 400031947532846001577 No H Rezvanian دکتر حسن رضوانیان 400031947532846001578 400031947532846001578 No A Kachoii دکتر علی کچوئی 400031947532846001579 400031947532846001579 No AR Abdoli احمدرضا عبدلی 400031947532846001580 400031947532846001580 No