fa تأثیر الگوی توانمندسازی خانواده محور بر کیفیت زندگی و خودکارآمدی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 مراجعه‌کننده به کلینیک حضرت علی‌اصغر زاهدان در سال 1395 غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original <u><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه</span></span></span></u><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">: دیابت نوع یک، یکی از شایع‌ترین اختلالات متابولیک مزمن در دوران نوجوانی است. این بیماری اغلب به‌ عنوان بیماری خانواده در نظر گرفته می‌شود، زیرا اداره امور فرد بیمار به میزان زیادی نیاز به مداخله و حمایت خانواده دارد. با توجه به ماهیت بیماری دیابت و لزوم خودمراقبتی در این بیماران، الگوی توانمندسازی خانواده محور با تاکید بر موثر بودن نقش فرد و اعضای خانواده در سه بعد انگیزشی، روان‌شناختی و ویژگی‌های بیماری می‌تواند چهارچوب مناسبی برای مداخله‌ی آموزشی در زمینه‌ی فوق باشد. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر الگوی توانمندسازی خانواده محور بر کیفیت زندگی و</span></span></span> <span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">خودکارآمدی نوجوانان مبتلا به دیابت انجام شد. <u>مواد و روش‌ها</u>: در این مطالعه نیمه تجربی، 100 نوجوان مبتلا به دیابت نوع یک به طور تصادفی در دو گروه مداخله و شاهد (هر کدام 50 نفر) تقسیم شدند. الگوی توانمندسازی خانواده محور، منطبق با چهار بعد تهدید درک شده، خودکارآمدی، مشارکت آموزشی و ارزشیابی، در 5 جلسه در گروه مداخله اجرا شد. داده‌ها با استفاده از فرم مشخصات دموگرافی بیمار، پرسش‌نامه‌ی استاندارد مقیاس خودکارآمدی در مدیریت دیابت و پرسش‌نامه‌ی کیفیت زندگی نوجوانان دیابتی، پیش، بلافاصله، و 1/5ماه و 3 ماه پس از مداخله جمع‌آوری شدند. <u>یافته‌ها</u>: پس از اجرای الگوی توانمندسازی خانواده محور، میانگین نمرات خودکارآمدی و کیفیت زندگی در 1/5 ماه و 3 ماه پس از پایان مداخله، در گروه مداخله افزایش داشت و این اختلاف از لحاظ آماری معنی‌دار بود (0/001></span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;">p</span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">). <u>نتیجه‌گیری</u>: نتایج مطالعه نشان داد، اجرای روش‌های آموزشی مبتنی بر توانمندسازی بیمار که با مشارکت و محوریت بیمار و خانواده انجام شود، می‌تواند خودکارآمدی بیماران را بهبود بخشد و منجر به ارتقای کیفیت زندگی نوجوانان مبتلا به دیابت شود. بنابراین به کارگیری این الگو توسط پرستاران، جهت مشارکت خانواده و بیمار در مراقبت‌های درمانی کاربردی است. </span></span></span><br> &nbsp; <p class="Abstract" style="text-align:justify;text-justify:inter-ideograph; direction:ltr;unicode-bidi:embed"><u>Introduction</u>: Type 1 diabetes is one of the most common of chronic metabolic disturbances in the adolescent period. This disease is often considered as a family disease because its management needs and support of family members, considering the nature of diabetes and the need for self-care in patients, the family-centered empowerment model of with emphasis on the effective role of the individual and family members in three-dimensions of prevocational, psychological and properties of the problem can be a suitable frame for instructional intervention. Therefore, this study aimed to determine the effects of the empowerment model of family-centered intervention on the quality of life and self-efficacy of adolescents with diabetes. <u>Materials and Methods</u>: This is quasi-experimental study of 100 adolescents with type 1 diabetes, have divided &nbsp;randomly in two groups (n=50 each) of intervention and controls. Family-centered empoverment model intervention with four dimensions of perceived threat, self-efficacy, instructional partnership and evaluation was done in 5 sessions in the intervention group. Data of the patient&rsquo;s demographic profile, questionnaire of standard scale self-efficacy in the management of diabetes and the quality of life of questionnaire for adolescents with diabetes were collected before, after immediately, and 1.5 months and 3 months after of intervention. For analysis of data, we used SPSS software version 21 and statistical test, K-square, paired and independent T and analysis of variance of duplicate sizes. <u>Results</u>: Results showed that after implementation of empowerment pattern of family-centered increased mean of the self-efficacy scores and quality of life at 1.5 months and 3 months after intervention in the intervention group a difference that was meaningful in terms of statistical significance (p<0.001). <u>Conclusion</u>: Study results showed that diabetes education with the patient empowerment approach which performed at the family level can improve patients self-efficacy and increase quality of life adolescences with diabetes, and can be implemented by nurses to assist the family and patient in medical care.</p> الگوی توانمند سازی, خودکارآمدی, کیفیت زندگی, بیماران دیابتی Empowerment pattern, Self-efficacy, Quality of life, Diabetic of life, Patient with diabetes 330 339 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2418-1&slc_lang=fa&sid=1 tayebe sargazi shad طیبه سرگزی شاد sargazi.shad@yahoo.com 4000319475328460036691 4000319475328460036691 No School of Nursing and Midwifery zahedan دانشکده‌ی پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران fatihe kerman saravi فتیحه کرمان ساروی F_kermansaravi@yahoo.com 4000319475328460036692 4000319475328460036692 Yes School of Nursing and Midwifery zahedan مرکز تحقیقات پرستاری جامعه، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران ali navidian علی نویدیان 4000319475328460036693 4000319475328460036693 No School of Nursing and Midwifery zahedan مرکز تحقیقات سلامت بارداری، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران