fa اثر بخشی مداخله‌ی آموزشی مبتنی بر خودکارآمدی بر رفتارهای پیشگیری از اضافه وزن و چاقی در دانش‌آموزان دختر دوره‌ی متوسطه‌ی دوم شهر مشهد تغذيه Nutrition پژوهشی Original <p dir="RTL"><u><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه</span></span></span></u><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">: چاقی و اضافه وزن، از جمله عوامل خطرساز ایجاد و گسترش بیماری‌های مزمن محسوب می‌شوند. باور خودکارآمدی، شاخص پیش‌بینی‌کننده‌ی دامنه‌ی وسیعی از رفتارهای بهداشتی است. این مطالعه، با هدف تعیین اثربخشی مداخله‌ی آموزشی مبتنی بر خودکارآمدی بررفتارهای پیشگیری از اضافه وزن و چاقی در دانش‌آموزان دختر دوره‌ی متوسطه‌ی دوم شهر مشهد، انجام گرفت.<u> مواد وروش‌ها</u>: پژوهش حاضر، مطالعه‌ای نیمه تجربی از نوع پیش آزمون و پس آزمون بود که در آن 70 دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری مرحله‌ای، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه (آزمون و شاهد هرکدام 35 نفر) قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌ی استاندارد خودکارآمدی سبک زندگی مربوط به کنترل وزن</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;">&quot;Weight-Efficacy of Life style questionnaire&quot;</span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> جمع‌آوری شدند. برنامه‌ی آموزشی برای گروه آزمون اجرا شد. نتایج بعد از مداخله، در هر دو گروه بررسی و تحلیل شدند. <u>یافته‌ها</u>: قبل از مداخله، اختلاف معنی‌داری از نظر میانگین نمرات خودکارآمدی کنترل رفتار خوردن در موقعیت‌های توام با هیجان مثبت، هیجان منفی، دسترسی به مواد غذایی، فشار اجتماعی و ناراحتی جسمی در دو گروه شاهد و آزمون مشاهده نشد (0/05</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;">(P></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">. اما بعد از مداخله، میانگین نمرات در گروه آزمون افزایش یافت و تفاوت معنی‌داری در تمام موقعیت‌ها مشاهده شد (0/001</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;">(P<</span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">. در گروه شاهد، در هیچ‌کدام از موقعیت‌ها تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد (0/05</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;">(P></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">. <u>نتیجه‌گیری</u>: استفاده از مداخله‌ی آموزشی مبتنی بر خودکارآمدی سبک زندگی، خودکارآمدی دختران نوجوان را در موقعیت‌های هیجان مثبت و هیجان منفی، دسترسی به مواد غذایی، فشار اجتماعی و ناراحتی جسمانی که احتمال خوردن را افزایش می‌دهد، بهبود بخشید. شاید بتوان توصیه کرد که در برنامه‌ریزی اجرای مداخلات ارتقاء‌دهنده رفتارهای تغذیه‌ای در نوجوانان، بر استفاده از استراتژی خودکارآمدی تاکید شود.</span></span></span><br> &nbsp;</p> <p dir="RTL"></p><p dir="RTL"></p><p dir="RTL"></p><p dir="RTL"></p> <p class="Abstract" style="text-align:justify;text-justify:inter-ideograph; direction:ltr;unicode-bidi:embed"><u>Introduction</u>: Overweight and obesity are risk factors for development of chronic diseases. Self-efficacy beliefs are direct predictors of a wide range of health behaviors. This study aimed to determine the effects of an educational intervention based on self-efficacy on the preventive behaviors of overweight and obesity among secondary-school female students in Mashhad, Iran. <u>Materials and Methods</u>: For this research, a quasi-experimental study, with a before and after design was used for which 70 secondary school female students were selected by the step sampling method and randomly assigned to two groups (35 cases and 35 controls).The data was collected using the weight efficacy lifestyle questionnaire (WEL). Educational programs were implemented for the experiment group and results were evaluated after the intervention by SPSS software. <u>Results</u>: Before the intervention, the two groups did not differ significantly in terms of average scores of self-efficacy structures for control of eating behaviors in situations, associated with positive or negative emotions, availability of food, social pressure and physical discomfort (P>0.05). After the intervention, however average scores in all situations were significantly increased in the experimental group (P<0.001). Average scores in all situations in the control group were not significant after the intervention (P>0.05). <u>Conclusion</u>: An educational intervention training based on lifestyle self-efficacy models could efficiently improve adolescents&rsquo; self-efficacy in situations related to positive or negative emotions, availability of food, social pressure and physical pain, emphasizing the benefitial effects of implementing a self-efficacy strategy in an educational intervention program to promote nutritional behavior in adolescents.</p> <p></p><p align="center"></p><p dir="LTR"></p><p align="center" dir="LTR"></p> اضافه وزن, چاقی, خودکارآمدی, دانش آموزان Overweight, obesity, self-efficacy, students 261 269 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2372-1&slc_lang=fa&sid=1 soghra hejazi صغری حجازی hejazis1@mums.ac.ir 4000319475328460036733 4000319475328460036733 No Mashhad University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی مشهد nooshin peyman نوشین پیمان peymann@mums.ac.ir 4000319475328460036734 4000319475328460036734 Yes Mashhad University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی مشهد habibollah esmaily حبیب الله اسماعیلی esmailyh@mums.ac.ir 4000319475328460036735 4000319475328460036735 No Mashhad University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی مشهد