fa مقایسه اثرات اسیدهای چرب امگاـ3، ویتامین C و تجویز توأم آنها روی لیپوپروتئین‌ها، آپو A-I و آپو B در هیپرلیپیدمی غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: هیپرلیپدمی در بیماران قلبی ـ عروقی بر اهمیت زیادی است. اسیدهای چرب امگاـ3 اثرات بارزی بر کاهش تری‌گلیسیرید، ترومبوز و آریتمی دارند اما باعث افزایش LDL و آپو B می‌شوند. با توجه به اینکه ویتامین C باعث القای گیرنده‌های LDL کبد و کاتابولیسم ذرات LDL می‌شود، این مطالعه با هدف به کارگیری توأم اسیدهای چرب امگا 3 و ویتامین C برای کاهش LDL، آپو B و بهبود سایر لیپیدهای خون، و همچنین مقایسه آن با اثرات هر کدام از این مکمل‌ها به تنهایی، انجام شد. مواد و روش‌ها: این کارازمایی بالینی تصادفی دوسوکور بر روی 68 بیمار با هیپرلیپیدمی (کلسترول تام و تری‌گلیسیرید بیش از mg/dL 200) صورت پذیرفت. افراد به طور تصادفی به 4 گروه دریافت کننده 500 میلی‌گرم ویتامین C، یک گرم امگاـ3، 500 میلی‌گرم ویتامین C + یک گرم امگاـ3 و شاهد تقسیم شدند و به مدت 10 هفته این مکمل‌ها را مصرف کردند. نمونه‌های خون ناشتا در شروع و پایان هفته دهم گرداوری گردید. TG، TC، LDL، HDL سرم به روش آنزیمی، آپو A-I و B به روش ایمونوتوربیدومتری و ویتامین C خون به روش کالریمتری محاسبه شد. الگوی مصرف مواد غذایی، وضعیت اقتصادی اجتماعی و آنتروپومتریک نیز در این فاصله بررسی و تغییر معنی‌داری طی مطالعه ملاحظه نشد. برای آنالیز آماری از آزمون t، ANOVA، آزمون کای دو و آنالیز واریانس برای اندازه‌گیری متعدد استفاده شد. یافته‌ها: افزایش معنی‌داری در مقدار ویتامین C خون در گروه ویتامین C (001/0=p) و ویتامین C + امگاـ3 (02/0=p) در پایان هفته دهم نسبت به شروع مطالعه وجود داشت. TG سرم در پایان هفته دهم در گروه امگاـ3، کاهش معنی‌داری در مقایسه با گروه شاهد (013/0=p) و در مقایسه با ابتدای مطالعه (002/0=p) داشت. در گروه ویتامین C در پایان هفته دهم کاهش معنی‌داری در کلسترول تام (004/0=p)، آپو B (005/0=p) و کاهش در apo A-I/apo B (05/0=p) نسبت به ابتدای مطالعه و افزایش معنی‌داری در مقدار ویتامین C خون نسبت به گروه شاهد (01/0=p) وجود داشت. در گروه امگاـ3 میزان تری‌گلیسرید به HDL و apo B نسبت به ابتدای مطالعه کاهش معنی‌داری (به ترتیب 04/0=p و 05/0=p) داشت و تری‌گلیسیرید به HDL در همین گروه در انتهای مطالعه نسبت به گروه شاهد به طرز معنی‌داری پایین‌تر بود (04/0=p). در تمامی گروه‌ها و در کل مطالعه میزان HDL، apo A-I، LDL/HDL و LDL تغییر معنی‌داری نداشت. نتیجه‌گیری: اگرچه مصرف توأم اسیدهای چرب امگاـ3 و ویتامین C تأثیر مفیدی بر پروفایل لیپیدی بیماران هیپرلیپیدمی نداشت، مقدار یک گرم اسید چرب امگاـ3 خالص، به مدت 10 هفته، ماده مغذی مؤثری برای کاهش TG و تری گلیسیرید به HDL در افراد هیپرلیپیدمی است، بدون آنکه باعث افزایش LDL و آپو B شود. همچنین مقدار 500 میلی‌گرم ویتامین C در بیش از ده هفته احتمالاً باعث کاهش معنی‌دار کلسترول تام و آپو B در افراد هیپرلیپیدمی در مقایسه با گروه شاهد می‌شود. Introducation: The control of hyperlipidemia is vital in CVD patients. Omega-3 fatty acids (O3FAs) have desirable effects on serum triglycerides (TG), thrombosis and arrhytharrythmia but lead to an increase in serum LDL and apo B as well. Vitamin C can induce LDL receptor activity of the liver and catabolize LDL particles. To determine the effects of adminstration of O3FAs, Vitamin C, and O3FAs+ vitamin C on serum levels of LDL, apo B, other serum lipids and compare these effects, the present study was performed at the Tehran University of Medical Sciences from 2000 to 2001. Material and Methods: In a double-blind, placebo controlled trial with parallel design, 68 hyperlipidemic patients [total cholestrol (TC) and triglycerides (TG) greater than 200 mg/dL] were randomly assigned to receive daily 500 mg vitamin C, 1g O3FAs, 500 mg vitamin C + 1 g O3FAs or placebo (control) for 10 weeks. Fasting blood samples were collected at the beginning and at the end of this period. TG, TC, LDL, HDL were enzymatically, vitamin C calorimetrically, apo B and apo A-I immunoturbidometrically measured. For statistical analysis, ANOVA, paired t test, Chi square and repeated measurement ANOVA were used. Results: There were no significant changes during the study in pattern of food consumption, socioeconomic and anthropometric indices. There was a significant increase in the blood vitamin C level at the end of the study, in comparison to the initial value in vitamin C (p=0.001) and vitamin C + O3FAs (p=0.02) groups. There was a significant difference in the serum TC (p=0.004), apo B (p=0.005) and decrease in apo A-I/apo B (p=0.05) at the end of the study in comparion to the initial values as well as a significant increase in blood vitamin C compared to the control group (p=0.01). At the end of the study in O3FAs group, the TG/HDL and apo B respectively had significant decreases as compared to the beginning (p=0.04, p=0.05, respectively) and TG/HDL of this group at the end of the study significant decereased compared to the control group (p=0.04). There was no significant difference in HDL, LDL, apo A-I and LDL/HDL during the study in each group. Conclusion: Simultaneous administration of O3FAs and vitamin C had no beneficial effect on the lipid profile of hyperlipidemic patients, but 1 g purified O3FAs daily for 10 weeks is a beneficial supplement for decreasing TG and TG/HDL without any increase in LDL and apo B. 500 mg vitamin C for more than 10 weeks possibly decreases TC and apo B significantly in hyperlipidemic patients as compared to the control group. ،اسیدهای چرب امگاـ3،ویتامین C،تری‌گلیسیرید،HDL،آپولیپوپروتئین B،هیپرلیپیدمی Omega-3 fatty acids, Vitamin C, Triglycerides, HDL, apo B 51 58 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-78&slc_lang=fa&sid=1 F Shidfar دکتر فرزاد شیدفر farzadshidfar@yahoo.com 400031947532846001739 400031947532846001739 Yes M Keshavarz دکتر سیدعلی کشاورز 400031947532846001740 400031947532846001740 No M Jalali دکتر محمود جلالی 400031947532846001741 400031947532846001741 No R Miri دکتر سید رضا میری 400031947532846001742 400031947532846001742 No MR Eshraghian دکتر محمدرضا اشراقیان 400031947532846001743 400031947532846001743 No SH YarAhmadi دکتر شهین یاراحمدی 400031947532846001744 400031947532846001744 No F Siasi دکتر فریدون سیاسی 400031947532846001745 400031947532846001745 No