fa بررسی اثر فارماکولوژیک ویتامین C بر سطح هموگلوبین گلیکوزیله در بیماران دیابت نوع دو غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: یکی از علل عمده عوارض مزمن دیابت، تشکیل محصولات نهایی گلیکاسیون است. بر اساس برخی شواهد، ویتامین C در افراد سالم موجب کاهش گلیکاسیون پروتئین‌ها از جمله هموگلوبین می‌شود، اما اثر آن در افراد دیابتی جای تردید است. هدف از این کارازمایی بالینی نشان دادن اثر فارماکولوژیک ویتامینC بر سطح پلاسمایی گلوکز و هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) می‌باشد. مواد و روش‌ها: بدین منظور 53 بیمار ( 8 مرد، 45 زن ) مبتلا به دیابت نوع دو با فاصله سنی 70 –37 و میانگین 10 ± 8/52 سال که قندخون ناشتای کمتر از 250 میلی‌گرم در دسی‌لیتر داشتند، وارد مطالعه شدند. به هر کدام از بیماران، روزانه یک گرم ویتامین C به مدت سه ماه داده شد؛ آنگاه تغییرات وزن، قندخون ناشتا (FBS) و HbA1c قبل و بعد از درمان مقایسه شد. FBS به روش آنزیماتیک گلوکز اکسیداز با مقدار طبیعی 110 – 75 میلی‌گرم در دسی‌لیتر و HbA1c به روش کالریمتریک WHO با مقدار طبیعی µmol/gHb% 4- 5/2 اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: میانگین FBS در شروع مطالعه 9/43 ± 185 و در پایان مطالعه 7/48 ± 5/176 میلی‌گرم در دسی‌لیتر بود. میانگین تغییر FBS در طی مطالعه 2/40 ± 9/8- میلی‌گرم در دسی‌لیتر بودکه از نظر آماری معنی‌دار نیست (05/0 p>). میانگین HbA1c در آغاز مطالعه 9/0 ± 9/4، در پایان 1 ± 7/4 و تغییر میانگین آن در طی مطالعه µmol/gHb% 9/0 ± 2/0ـ بود که از نظر آماری معنی‌دار نیست (05/0p>). همچنین میانگین تغییر وزن بیماران در طی مطالعه معنی‌دار نبود (05/0p>). در 49% از بیماران، HbA1c به میزان 1 تا 15% کاهش یافت که با کاهش وزن آنان ارتباط معنی‌دار داشت (001/0p<) و در 26% آنان که دارای بیشترین کاهش در HbA1c (15-10%) بودند، علاوه بر کاهش وزن، کاهش FBS نیز رابطه معنی‌داری نشان داد (05/0< P). نتیجه‌گیری: بر اساس این نتایج، کاهش HbA1c ناشی از کاهش وزن و کنترل بهتر قندخون است و ویتامین C تأثیری در کاهش آن ندارد. بنابر این مصرف ویتامین C به منظور مهار گلیکاسیون پروتئین جهت پیشگیری از عوارض مزمن دیابت نوع دو پیشنهاد نمی‌شود. Introduction: Formation of end-glycation products is one of the major causes of chronic diabetes complications. Although there is some evidence that vitamin C inhibits protein and hemoglobin glycosylation in healthy individuals, its effect on diabetic patients is still being debated. The aim of this clinical trial was to examine the pharmacologic effect of vitamin C on hemoglobin A1c (HbA1c) and fasting blood sugar (FBS plasma levels) in diabetic patients. Materials and Methods: For this purpose 53 (8 male, 45 female) type 2 diabetic patients who had FBS <250 mg/dL were selected for the study. The age range was 37-70 years with a mean of 52.8±10 years. Patients were given 1g vitamin C per day for 3 months. Changes in body weight, FBS, and HbA1c level were compared before and after therapy. FBS was measured by the enzymatic glucose oxidase method (normal range: 75-110 mg/dL) and HbA1c was assayed according to WHO calorimetric method with a normal range of 2.5-4 μmol/g Hb%. Results: The mean FBS level was 185±43.9 mg/dL at the beginning and 176.5± 48.7 mg/dL at the end of study. The mean FBS level changes during study was -8.9±40.2 mg/dL, which was not significant (p>0.05). The mean HbA1c level at the beginning was 4.9± 0.9, at the end 4.7±1, with a mean change of range -0.2±0.9 μmol/gHb%, which was not significant (p>0.05). Also mean body weight changes were not significant during study (p>0.05). The decrease in level of HbA1c from 1 to 15%, shown in 49% of patients was related significantly to decreased weight (p<0.001) and in the 26% with most decreased HbA1c levels (10-15%), it was related also to decreased FBS (p<0.05). Conclusion: According to these results, decreased HbA1c level was due to weight loss and better glucose control rather than vitamin C effects. Therefore vitamin C consumption for prevention of type 2 diabetes complications by inhibition of protein glycosylation is not recommended. ،دیابت نوع دو،ویتامین C،قندخون ناشتا،هموگلوبین HbA1c Type 2 diabetes, Vitamin C, Fasting blood sugar, HbA1c 15 21 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-73&slc_lang=fa&sid=1 S Darvish Moghaddam دکتر صدیف درویش مقدم sdmoghaddam@yahoo.com 400031947532846001716 400031947532846001716 Yes GH Moshtaghi Kashanian دکتر غلامرضا مشتاقی کاشانیان 400031947532846001717 400031947532846001717 No M Hayatbakhsh دکتر مهدی حیاتبخش 400031947532846001718 400031947532846001718 No A Mehdipour دکتر احمد مهدی‌پور 400031947532846001719 400031947532846001719 No