fa مروری بر اثرات دانه‌ی بزرک و ترکیبات غذایی موجود در آن بر سندرم متابولیک و عوامل خطر مرتبط تغذيه Nutrition مروری Review <p class="Abstract" dir="rtl" style="margin-right: 36pt text-indent: 3.7pt line-height: 16pt"><u><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: Lotus">مقدمه</span></u><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: Lotus">: در سال‌های اخیر شیوع سندرم متابولیک در بیشتر کشورها افزایش یافته، به طوری که شیوع آن در بزرگسالان جهان %25-10 تخمین زده شده است. در ایران، %30 از بزرگسالان و %10 از نوجوانان به سندرم متابولیک مبتلا هستند. سندرم متابولیک خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی ـ عروقی را</span><span dir="ltr"></span><span lang="FA" dir="ltr"><span dir="ltr"></span> </span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: Lotus"><span dir="rtl"></span>2 برابر و خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را 5 برابر افزایش می‌دهد. بزرک غنی‌ترین منبع گیاهی اسید چرب ضروری اسید آلفالینولنیک و لیگنان بوده و حاوی فیبر بالایی می‌باشد، و بررسی‌ها، نقش احتمالی آن را در پیشگیری از بیماری‌های مزمن از جمله بیماری‌های قلبی ـ عروقی، سرطان و دیابت نشان داده اند. هم‌چنین، شواهدی وجود دارد که نشان می­دهد این ماده‌ی غذایی فراسودمند می‌تواند اثرات مفیدی در کاهش شیوع سندرم متابولیک از راه کاهش عوامل‌ خطر مرتبط با این سندرم داشته باشد. مقاله‌ی مروری حاضر با هدف بررسی اثرات بزرک و برخی ترکیبات غذایی موجود در آن بر سندرم متابولیک و عوامل خطر آن انجام گرفت. <u>یافته‌ها</u>: مرور مقالات نشان داد مصرف بزرک، لیگنان یا اسید آلفا لینولنیک موجود در آن در کاهش یا کنترل عوامل خطر سندرم متابولیک (شامل چاقی شکمی، افزایش سطح سرمی تری‌گلیسرید، کاهش سطح کلسترول ـ </span><span dir="ltr">HDL</span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: Lotus"><span dir="rtl"></span>، اختلال گلوکز ناشتا و فشار خون بالا)، موثر می‌باشد. دو اثر مهم بزرک در زمینه‌ی پیشگیری و درمان سندرم متابولیک، کاهش مقاومت به انسولین و چاقی شکمی است. علاوه بر این، بزرک در کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب که دو فاکتور به هم مرتبط و مهم در چاقی و سندرم متابولیک هستند،  نیز نقش دارد. <o:p /></span></p> Introduction: In recent years, the prevalence of metabolic syndrome has increased considerably in most countries worldwide, with an estimated age range of 10-25% in adults. In Iran, 30% adults and 10% adolescents have the syndrome, increasing their risk for type 2 diabetes and cardiovascular by 5- and 2-fold, respectively. Flaxseed is the worlds richest vegetable source of lignin and alpha-linolenic acid, essential fatty acids and it is a good source of dietary fiber its possible role in prevention of chronic diseases such as cardiovascular disease, cancer and diabetes has been reported. Also, there is evidence suggesting that this functional food can have beneficial effects in reducing the incidence of metabolic syndrome by reducing its risk factors. To better understand the beneficial effects of this functional food, this study aimed to assess the effects of flaxseed and its nutritional components on metabolic syndrome and its associated risk factors. Results: A review of literature showed that taking flaxseed, its lignan or alpha-linolenic acid is effective in reducing the risk factors of Metabolic Syndrome, i.e abdominal obesity, hypertriglyceridemia, hypercholesterolemia, HDL decrease, impaired fasting glucose, and hypert-ens‌ion. Flaxseed can reverse insulin resistance and central obesity and hence, has an important role in the prevention and treatment of metabolic syndrome. It can also reduce oxidative stress and inflammation, which are inter-related indications in obesity and metabolic syndrome. سندرم متابولیک, بزرک, عوامل خطر مرتبط, ترکیبات غذایی Metabolic Syndrome, Flaxseed, Nutritional Components, Related Risk Factors 211 220 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1737-2&slc_lang=fa&sid=1 zahra yari زهرا یاری 4000319475328460023821 4000319475328460023821 No Faculty of Nutrition and Food Technology, ShaheedBeheshti University of Medical Sciences دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی – درمانی شهید بهشتی parvin mirmiran پروین میرمیران mirmiran@endocrine.ac.ir 4000319475328460023822 4000319475328460023822 Yes Faculty of Nutrition and Food Technology, ShaheedBeheshti University of Medical Sciences دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی – درمانی شهید بهشتی nazanin moslehi نازنین مصلحی 4000319475328460023823 4000319475328460023823 No Nutrition and Endocrine Research Center,Obesity Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون ریز، مرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی