fa پایش ید در دانش‌آموزان روستاهای واقع در شمال غرب تهران ده سال پس از ید رسانی غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: روستاهای شمال غرب تهران از مناطق کمبود ید شدید کشور بودند که از سال 1368 ابتدا توسط محلول روغنی یددار و سپس با توزیع و مصرف نمک یددار، برنامه‌های پیشگیری در این مناطق اجرا شده است. جهت ارزیابی برنامه ید رسانی در دانش‌آموزان 6 تا 14 سال روستاهای منطقه امامزاده داود (ع) شامل کیگا، کشار و رندان، این بررسی در سال 1378 انجام شد. مواد و روش‌ها: 250 دانش‌آموز تحت معاینه بالینی گواتر قرار گرفتند و از 233 نفر نمونه‌گیری خون جهت انجام آزمایش‌های هورمونی و از 226 نفر نمونه‌گیری ادرار برای اندازه‌گیری ید ادرار انجام شد. اندازه‌گیری غلظت هورمون‌های تیروئید توسط کیت‌های تجاری و ید ادرار با روش هضم تعیین شد. نتایج حاصل از این بررسی با داده‌های موجود در سال 1368 در این روستاها مقایسه شد. یافته‌ها: گواتر درجه 2 در مقایسه با سال 1368 در روستاهای مورد بررسی به طور قابل توجهی کاهش یافته است (0001/0P<). به طوری که در کیگا از 5/94 به 3/14%، در کشار از 66 به 4/9%، و در رندان از 82 به 7/9% تقلیل پیدا کرده است. بالعکس گواتر درجه یک به مقدار قابل توجهی افزایش یافته است. همچنین درصد افراد فاقد گواتر در این روستاها به طور کلی از یک درصد در سال 68 به 41% در سال 78 رسید. میانگین ید دفعی ادرار در کل افراد مورد بررسی 6±6/18 میکروگرم در دسی‌لیتر بود که در مقایسه با مقادیر سال 68 به طور مشخصی افزایش یافته است (001/0P<). میانگین هورمون‌های تیروئید، TSH، T3RUp و FT4I در محدوده طبیعی قرار داشت و تفاوت مشخصی بین میانگین‌های غلظت‌های هورمونی در سه روستای مورد بررسی دیده نشد. بین هورمون‌های تیروئید، ید ادرار و درجه گواتر ارتباط معنی‌داری دیده نشد. غلظت هورمون‌ها قبل و 10 سال بعد بترتیب برای T4؛ 2±5/6، 6/1±4/8 میکروگرم در دسی‌لیتر (001/0P<)، T3؛ 38±177 و 29±145 نانوگرم در دسی‌لیتر (001/0P<) و TSH؛ 1/15±8/10 و 8/0±8/1 میکرویونیت در میلی‌لیتر (001/0P<) بود. نتیجه‌گیری: نتایج این بررسی نشان می‌دهد که برنامه یدرسانی با محلول روغنی یددار و به دنبال آن مصرف نمک یددار در دانش‌آموزان روستاهای مورد بررسی با کمبود ید شدید، پس از 10 سال موجب کاهش قابل توجه در شدت و شیوع گواتر، افزایش مشخص در میزان ید دفعی ادرار و استمرار درستکاری تیروئید گردیده است. Abstract: This study was carried out in order to monitor the iodine supplementation programme in school children of Kiga, Keshar, Randan in northwest of Tehran. All inhabitants of these villages had received iodized oil injection (containing 480mg iodine) in 1989 and continued with consumption of iodized salt ever since. In this study, 250 students from these villages aged 6-14 years were studied. Goiter grade was examined by palpation and graded according to WHO classification. Thyroid hormone concentrations were determined by commercial kits and urinary iodine was measured by digestion method. The results were compared with data of our previous study in 1989. Goiter prevalence decreased 40.5% as compared with 1989. Grade 2 goiter in 1989 and 1999 were, 94.5 and 14.3% in Kiga 66 and 9.4% in Keshar 82 and 9.7% in Radan, respectively, (P<0.001). Median urinary iodine excretion in 226 students was 18.6±6.1μg/dL that showed a significant increase from 1989 to 1999, (P<0.001). Serum T4, T3, TSH, T3Rup, FT4I in 232 students were in normal ranges. The mean hormone levels in 1989 and 1999 were: T4: 6.5±2 and 8.4±1.6μg/dL T3: 177±38 and 145±29 ng/dL TSH: 10.8±15.1 and 1.8±0.8 μU/mL, respectively P<0.001. No correlation was established between thyroid hormones, urinary iodine and goiter grade. These finding demonstrate that iodine supplementaion programme in rural areas with severe iodine deficiency has caused a significant decrease in the prevalence of goiter and a significant increase in urinary iodine excretion, along with correction of hypothyroidism. ،پایش ید،ید روغنی،نمک یددار Monitoring iodine, Iodized oil, Iodized salt 271 276 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-67&slc_lang=fa&sid=1 N Salarkia ناهید سالارکیا 400031947532846001695 400031947532846001695 Yes M Hedayati دکتر مهدی هدایتی 400031947532846001696 400031947532846001696 No F Raiszadeh دکتر فربد رئیس‌زاده 400031947532846001697 400031947532846001697 No P Mirmiran پروین میرمیران 400031947532846001698 400031947532846001698 No M Kimiagar دکتر سید مسعود کیمیاگر 400031947532846001699 400031947532846001699 No F Azizi دکتر فریدون عزیزی 400031947532846001700 400031947532846001700 No