fa بررسی تأثیر مصرف شام با نمایه گلیسمی پایین بر سطح گلوکز و انسولین خون افراد دیابتی نوع 2 غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: دیابت یکی از متداول‌ترین بیماری‌های غدد درون‌ریز است. با توجه به اهمیت تنظیم قند خون در پیشگیری از عوارض دیابت شیرین، تعیین پاسخ‌های گلیسمی و انسولینمی غذاهای محتوی کربوهیدرات حایز اهمیت است. هدف این پژوهش، تعیین اثر غذاهای با نمایه گلیسمی پایین در وعده شام بر سطح قند خون ناشتا و پاسخ‌های گلیسمی و انسولینمی پس از صبحانه در بیماران دیابتی نوع 2 است. مواد و روش‌ها: تحقیق به روش کارازمایی بالینی تصادفی متقاطع بر روی 8 بیمار دیابتی (4 زن و 4 مرد) صورت گرفت. افراد به طور تصادفی شام با نمایه گلیسمی پایین حاوی عدس، نان سنگک و روغن مایع یا شام با نمایه گلیسمی بالا حاوی سیب زمینی پخته و له شده، سفیده تخم مرغ، نان لواش و روغن مایع دریافت کردند. میزان قند و انسولین سرم افراد در حالت ناشتا و پس از صرف صبحانه استاندارد محتوی نان سفید، پنیر و چای در دقایق 60، 120 و 180 اندازه‌گیری شد. میزان قند خون با روش آنزیمی (گلوکز اکسیداز) و انسولین سرم به روش ELISA اندازه‌گیری شد. 7 روزwashout در نظر گرفته شد و سپس جای گروه‌های مورد مطالعه عوض شد. برای تعیین تأثیر رژیم غذایی از آزمون t زوجی استفاده شد. یافتهها: سن افراد 6/9±7/59 سال، طول ابتلا به دیابت 5/3±5/11 سال، نمایه توده بدن 3±12/27 کیلوگرم بر متر مربع و میزان قند خون ناشتا 7/24±88/151 میلی‌گرم در دسی‌لیتر بود. سطح گلوکز سرم در اثر مصرف شام با نمایه گلیسمی پایین در مقایسه با شام با نمایه گلیسمی بالا در دقیقه 120 به میزان 2/67±9/277 در مقایسه با mg/dL 8/54±7/226، (03/0p<) و در دقیقه 180 به میزان 3/75±5/229 در مقایسه با mg/dL 7/57±8/159، (05/0p<) پس از صرف صبحانه کاهش یافت. افزایش سطح زیر منحنی پاسخ قند خون پس از صرف صبحانه استاندارد در افرادی که شام با نمایه گلیسمی پایین دریافت کرده بودند در مقایسه با افرادی که شام با نمایه گلیسمی بالا مصرف نموده بودند، کاهش یافت ]9/6607±5/21187 در مقایسه با mg.min/dL 9/1979±13605، (01/0[p<. سطح انسولین سرم در اثر مصرف شام با نمایه گلیسمی پایین در مقایسه با شام با نمایه گلیسمی بالا در دقایق صفر، 60، 120 و 180 پس از صرف صبحانه تغییر نکرد. افزایش سطح زیر منحنی پاسخ انسولین خون پس از صرف صبحانه استاندارد در افرادی که شام با نمایه گلیسمی پایین دریافت کرده بودند، در مقایسه با افرادی که شام با نمایه گلیسمی بالا مصرف نمودند، تغییر نکرد. نتیجه‌گیری: مصرف شام با نمایه گلیسمی پایین باعث کاهش سطوح قند و انسولین ناشتا و پاسخ‌های گلیسمی و انسولینمی بعد از صبحانه در افراد دیابتی نوع 2 می‌شود و این مسأله می‌تواند نقش مهمی در تنظیم قند خون این بیماران داشته باشد. Introduction: Diabetes is one of the most common endocrine diseases. With regard to the importance of blood glucose regulation in prevention of diabetic complications, glycemic and insulinemic response determination of foods containing carbohydrates is greatly important. The purpose of the present study, therefore, was to determine the effect of low glycemic index foods taken at dinner on fasting blood glucose and subsequent breakfast glycemic and insulinemic responses in patients with type 2 diabetes. Materials and Methods: The study was a randomized, cross-over clinical trial in which 8 diabetic patients (4 male and 4 female), were randomly allocated to one of the following two diet regimens: 1) Dinner with high glycemic foods: Potato puree, egg white, "Lavash" bread, and oil. 2) Dinner with low glycemic foods: cooked lentils, "Sangak" bread, and oil. The following day, fasting venous blood samples were collected, then the two groups received standard breakfast which included toast bread, cheese, and tea. Venous blood samples were collected at 60, 120 and 180 minutes following breakfast. Serum glucose was measured by enzymatic methods (glucose oxidase) and serum insulin by ELISA. The washout period was 7 days and then the order of the study was reversed. The data were statistically analyzed by paired t- test. Results: Characteristics of the patients were as follows: age 60.25±10.3 years, duration of diabetes 11.5±3.5 years, body mass index 27.123 kg/m² and fasting blood glucose 159.3837.5 mg/dL. Fasting blood glucose differences with postprandial breakfast levels were significantly lower in low glycemic group than the high glycemic group at 120 (277.9± 67.2 vs. 226.7±54.8 mg/dL, p<0.03) and 180 minutes (229.5±75.3 vs. 159.8± 57.7 mg/dL, p<0.05). The post-breakfast IUAC (area under incremental curve) for glucose was lower after consumption of low glycemic foods (21187.5±6607.9 vs. 13605±1979.9 mg.min/dL, p<0.01). 3) Differences between serum insulin levels at zero, 60, 120 and 180 minutes after starting breakfast with the fasting level were similar in the two groups. The post-breakfast IUAC for insulin was similar in the two groups. Conclusion: It is concluded that the use of low glycemic foods at dinner can decrease fasting glucose and insulin levels, as well as glycemic and insulinemic responses after breakfast in patients with type 2 diabetes mellitus. This can possibly have a great role in regulating blood glucose in these patients. ، نمایه گلیسمی،قند خون،انسولین خون، دیابت نوع 2 Glycemic index, Blood glucose, Blood insulin, Type 2 diabetes 71 77 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-53&slc_lang=fa&sid=1 B Azemati بهار عظمتی bahar_azemati@yahoo.com 400031947532846002465 400031947532846002465 Yes F Taleban دکتر فروغ اعظم طالبان 400031947532846002466 400031947532846002466 No N Valaii ناصر ولایی 400031947532846002467 400031947532846002467 No