fa ارزیابی لیپیدهای سرم در دختران نوجوان دبیرستان‌های شهر تبریز و ارتباط عوامل اجتماعی اقتصادی و تغذیه‌ای با آن غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original چکیده مقدمه: بیماری‌های قلبی ـ عروقی یکی از بیماری‌های مزمن شایع در سراسر جهان است. کلسترول خون که مهم‌ترین پیشگویی کننده حملات قلبی است, از دوران کودکی می‌تواند افزایش یابد و سطح آن در کودکی با میزان آن در سایر دوره‌های زندگی مرتبط است. مطالعه حاضر به منظور ارزیابی و تعیین پروفایل لیپید دختران نوجوان شهر تبریز و بررسی ارتباط آن با وضعیت تغذیه‏ای و اقتصادی ـ اجتماعی در دختران نوجوان اجرا شده‌است. مواد و روش‌ها: 232 نفر از دختران دانش‌آموز دبیرستانی شهر تبریز به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. اطلاعات جمعیتی با استفاده از یک پرسشنامه خوداجرا و اطلاعات مربوط به وضعیت مصرف غذایی با استفاده از یک یادامد 24 ساعته و دو یادداشت غذایی روزانه گرداوری شد. از هر دانش‌‌‌‌‌آموز 4 سی‌سی نمونه خون وریدی در حالت ناشتا گرفته شد و لیپیدهای سرم به روش اسپکتروفتومتری اندازه‌گیری شد. قد و وزن نمونه‌ها اندازه‌گیری و نمایه توده بدنی (BMI) محاسبه شد. یافته‌ها: میانگین و انحراف معیار تری‌گلیسرید، کلسترول، LDL-C و HDL-C در افراد مورد بررسی به‌ترتیب 5/42±99/94، 74/42±07/158، 95/40±45/103، 51/10±23/36 mg/dL بود. فراوانی شیوع هیپرتری‌گلیسریدمی (mg/dL 200≤) در نمونه مورد مطالعه کمتر از 3% و شیوع هیپرکلسترولمی (mg/dL 170≤)، افزایش LDL-C (mg/dL 130≤)، کاهش HDL-C (mg/dL 35≥) به ترتیب 4/19، 1/21 و 7/54% براورد شد. بین میزان لیپیدهای سرم و دریافت غذایی و متغیرهای اقتصادی ـ اجتماعی در دختران نوجوان مورد مطالعه رابطه‌ای مشاهده نشد. میانگین و انحراف معیار BMI در نمونه‌های مورد بررسی kg/m2 01/4±30/21 ‌بود. همبستگی مثبت و ضعیف بین BMI و TG (23/0=r،01/0=p)، TC (29/0=r،01/0=p)، LDL-C (22/0=r،01/0=p) مشاهده شد. نتیجه‌گیری: شیوع بالای هیپرلیپیدمی در دختران نوجوان مورد مطالعه نشان ‌دهنده ضرورت توجه به خطر بروز بیماری‌های قلبی ـ عروقی و برنامه‌ریزی برای کاهش و یا کنترل لیپیدهای سرم و اضافه‌وزن در این گروه سنی است. در بین متغیرهای مورد بررسی نمایه توده ‌بدن یکی از مهم‌ترین عوامل مرتبط با افزایش لیپیدهای سرم در نمونه مورد مطالعه است. Introduction: Cardiovascular disease is one of the most common chronic diseases in the world. Blood cholesterol, the most important predictor of heart attacks, may increase through childhood and its level in this period is correlated with that in adulthood. This study aimed to assess blood lipid profile and its relationship to dietary intake and socio-economic factors in high school adolescent girls in Tabriz. Materials and Methods: 232 female high school students were selected through stratified random sampling in the city of Tabriz. Demographic and socio-economic status were collected using a self-administered questionnaire and dietary intake data was obtained using a 24-hour recall and two day diet records. From each subject, a 4cc sample of fasting venous blood was drawn. Serum lipids were measured by enzymatic method. Height and weight were measured and BMI was calculated. Results: Mean±standard deviation of triglycerides, total cholesterol, LDL-C and HDL-C were 94.99±42.5, 158.07±42.74, 103.45±40.95 and 36.23±10.51 mg/dL, respectively. Prevalence of hypertriglyceridemia (TG≥200 mg/dL) in these samples was low (less than 3 percent), while hypercholesterolemia (TC≥200 mg/dL), high LDL-C (LDL-C≥130 mg/dL), and low HDL-C (HDL-C≤35 mg/dL) were seen in 16.4%, 21.1% and 54.7%, respectively. No associations were observed between dietary intake, socio-economic status and serum lipid levels in the samples. However, a significant correlation was observed between BMI and TG (r= 0.23, P= 0.01), TC (r= 0.29, P= 0.01) and LDL-C (r= 0.22, P= 0.01). Conclusion: High prevalence of overweight and hyperlipidemia in the studied adolescents, emphasizes the need for monitoring and intervention to decrease and control serum lipids in this group. Body mass index is the most important factor that correlates with increase in blood lipids in the studied sample. ،لیپیدهای سرم،وضعیت تغذیه‌ای، نمایه توده بدن،هیپرلیپیدمی Lipid profile, Nutritional status, BMI, hyperlipidemia 55 62 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-51&slc_lang=fa&sid=1 D Ghodsi دل‌آرام قدسی ghodsi_1977@yahoo.com 400031947532846002452 400031947532846002452 Yes S Mahboob دکتر سلطانعلی محبوب 400031947532846002453 400031947532846002453 No N Omidvar دکتر نسرین امیدوار 400031947532846002454 400031947532846002454 No SH Eezadifard شعله ایزدی‌فرد 400031947532846002455 400031947532846002455 No A Ostadrahimi )، دکتر علیرضا استادرحیمی 400031947532846002456 400031947532846002456 No H Koshavar حسین کوشاور 400031947532846002457 400031947532846002457 No