fa بررسی تأثیر پودر پسته وحشی (بنه) بر چربی‏ها و لیپوپروتئین‏های سرم خون خرگوش‌های نر غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: در این مطالعه تأثیر پودر پسته وحشی (بنه) بر چربی‌ها و لیپوپروتئین‌های سرم خون خرگوش (به عنوان مدل حیوانی برای انسان) بررسی شد. مواد و روش‌ها: سی قطعه خرگوش نر سالم انتخاب و به طور تصادفی به 6 گروه مختلف تقسیم شدند. به هر گروه آزمایشی (شامل 5 قطعه خرگوش) درصدهای متفاوتی از پودر پسته وحشی (10% و 100%)، کلسترول، روغن نباتی و روغن دنبه داده شد. چربی‌ها و لیپوپروتئین‌های سرم خون به روش‌های متداول آزمایشگاهی مورد سنجش قرار گرفتند. یافته‌ها: پس از مصرف جیره‌های حاوی 10 و 100 درصد پودر پسته وحشی غلظت تری‌گلیسرید، کلسترول، لیپیدتام، HDL ـ کلسترول، VLDL ـ‌کلسترول و LDL ـ‌کلسترول سرم در دفعات مختلف نمونه‌گیری اختلاف آماری معنی‌دار نشان دادند (05/0p<) به طوری که با پیشرفت زمان مصرف جیره‌های حاوی 10 و 100 درصد پودر پسته وحشی، روند کاهش معنی‌داری در غلظت تری‌گلیسرید، کلسترول، لیپیدتام، VLDLـ‌کلسترول و LDL ـ‌کلسترول و افزایش معنی‌داری در غلظت HDL ـ کلسترول سرم دیده شد (05/0p<). مصرف جیره حاوی 10% روغن نباتی در خرگوش‌های نر با افزایش معنی‌داری در غلظت تری‌گلیسرید، کلسترول و لیپوپروتئین‌های سرم (LDL، VLDL و HDL) همراه بود (05/0 p<). مصرف جیره حاوی 10% روغن دنبه در خرگوش‏های نر منجر به کاهش معنی‌داری در غلظت HDL ـ‌کلسترول و لیپیدتام سرم شد (05/0p<‌). در این حالت، سایر چربی‌ها و لیپوپروتئین‌ها روند کاهش یا افزایش مشخصی نشان ندادند. مصرف جیره حاوی 1% کلسترول با کاهش معنی‌داری در غلظت تری‌گلیسرید، HDL ـ‌کلسترول و VLDL ـ‌کلسترول سرم و افزایش معنی‌داری در غلظت کلسترول و LDL ـ کلسترول سرم همراه بود (05/0p<). نتیجه‌گیری: به طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که مصرف پودر پسته وحشی به دلیل داشتن درصد قابل توجهی از اسیدهای چرب غیراشباع و اسیدهای چرب ضروری، برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی ـ عروقی و‌ آترواسکلروز و کاهش مرگ و میر ناشی از این بیماری‌ها مفید و سودمند است. مصرف پودر پسته وحشی سبب کاهش LDL ـ‌کلسترول و افزایش HDL ـ‌کلسترول سرم می‏شود. این تغییرات در غلظت لیپوپروتئین‌های سرم برای پیشگیری از بروز بیماری‌های قلبی ـ عروقی اهمیت زیادی دارد. Introduction: In this study the effects of turpentine powder on the concentration of lipids and lipoproteins of rabbits (as an animal model for human studies) were studied. Materials and Methods: 30 healthy male rabbits were chosen and then randomly allocated into 6 groups. Different percents of turpentine powder (10% and 100%) and oil compounds like vegetable oil, cholesterol and animal oil were given to each group (5 rabbits each) separately. Blood serum lipid and lipoprotein levels were analysed using routine laboratory methods. Results: Treatment with 10% and 100% turpentine powder had a significant decreasing effect on triglycerides, cholesterol, total lipid, VLDL- cholesterol and LDL- cholesterol (p<0.05) and a significantly increasing effect on HDL- cholesterol (p<0.05). Treatment with 10% vegetable oil had a significantly increasing effect on triglyceride, cholesterol and lipoproteins (LDL, VLDL and HDL) (p<0.05). Following treatment with 10% animal oil, the concentrations of HDL-cholesterol and total lipid decreased significantly (p<0. 05). After treatment with 1% cholesterol, the concentrations of triglycerides, HDL- cholesterol and VLDL-cholesterol significantly decreased (p<0.05), whereas, the concentration of cholesterol and LDL-cholesterol significantly increased (p<0.05). Conclusion: Treatment with turpentine powder has a significantly decreasing effect on the levels of serum lipids and lipoproteins (VLDL-cholesterol and LDL- cholesterol). ،پودر پسته وحشی (بنه)،چربی،لیپوپروتئین سرم،خرگوش نر Turpentine powder, Lipid, Lipoprotein, Serum, Rabbit 73 78 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-43&slc_lang=fa&sid=1 S Nazifi دکتر سعید نظیفی nazifi@shirazu.ac.ir 4000319475328460012184 4000319475328460012184 Yes M Saeb دکتر مهدی صائب 4000319475328460012185 4000319475328460012185 No M Yavari دکتر مرتضی یاوری 4000319475328460012186 4000319475328460012186 No J Jalaee دکتر جعفر جلائی 4000319475328460012187 4000319475328460012187 No