fa تغییرات وابسته به سن و جنس در شیوع گواتر کودکان دبستانی در گرگانیک دهه پس از یدرسانی همگانی غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: با گذشت یک دهه از مصرف همگانی نمک‌های یددار در کشور، بررسی حاضر به منظور ارزیابی شیوع گواتر در گرگان انجام شد. مواد و روش‌ها: از فروردین تا خرداد 1382، 1400 (500 دختر و 900 پسر) کودک 11-7 ساله از 12 مدرسه که به طور تصادفی از میان مدارس گرگان انتخاب شدند برای ارزیابی گواتر با روش لمس مورد معاینه بالینی قرار گرفتند. 183 نمونه ادرار صبحگاهی (101 دختر و 82 پسر) به طور تصادفی از کودکان دارای گواتر برای اندازه‌گیری غلظت ید با روش هضم کالتوف گرداوری شد. یافته‌ها: گواتر در 370 (4/26%) کودک، 173 (6/34%) دختر و 197 (9/21%) پسر شناسایی گردید. شیوع گواتر در دختران 9، 10 و 11 ساله به ترتیب 31، 37 و 52 درصد به دست آمد که بیش از شیوع آن در پسران 9، 10 و 11 ساله (به ترتیب 2/17، 20 و 3/23 درصد) بود (مقادیر p به ترتیب کمتر از 012/0، 003/0 و 0001/0) و بیشترین نسبت شانس برابر با 7/4 در جمعیت 11 ساله به دست آمد (فاصله اطمینان 95%: 00/8-71/2). میانه (محدوده ؛ فاصله اطمینان 95%) مقادیر ید ادرار در کودکان g/L190 (600-20؛ 230-190) بود. مقادیر مذکور در پسران g/L220 (590-30؛ 261-212) و در دختران g/L170 (600-20؛ 217-170) به دست آمد (001/0=p). مقادیر ید ادرار کمتر از g/L 50 و 100 به ترتیب در 4 (2/2%) و 16 (7/8%) کودک دارای گواتر وجود داشت. مقادیر ید ادرار کمتر از g/L 100 در دختران 11-10 ساله بیش از پسران 11-10 ساله (02/0=p) و دختران 9-7 ساله (03/0=p) دیده شد. در میان کودکان دارای گواتر، 86 نفر (47%) دارای ید ادرار g/L 200  بودند. 9 نفر (22%) از دختران 11-10 ساله دارای گواتر، مقادیر ید ادرار کمتر از g/L 100 داشتند. نتیجه‌گیری: بر اساس مقادیر ید ادرار، گرگان منطقه‌ای عاری از کمبود ید است ولی به نظر می‌رسد هنوز تعدادی از دختران 11-10 ساله در معرض کمبود ید باشند. بررسی گواتر، میزان ید دریافتی و تغییرات هورمونی در نوجوانان توصیه می‌گردد. Introduction: The present study was conducted after 10 years of Universal Salt Iodization (USI) in Iran, to assess goiter prevalence in Gorgan. Materials and Methods: From April to June 2003, 1400 (500 female and 900 male) children aged 7-11 years, from 12 randomly selected schools in Gorgan, were enrolled for goiter assessment by palpation. Morning spot samples were obtained from 101 female and 82 male children for urinary iodine concentration (UIC) by digestion method. Results: Goiter was detected in 370 (26. 4%), 173 (34. 6%) female, and 197 (21. 9%) male children. Goiter rates in 9, 10, and 11-year females were 31, 37, and 52%, which were higher than those seen in males, of the same age, being 17. 2, 20, and 23. 3% (p values < 0. 012, < 0. 003, and < 0. 0001), respectively. The greatest odds ratio (95% confidence interval [95%CI]) was obtained in 11 year-old children (odds ratio 4. 7, 95%CI 2. 71-8. ). Median (range 95%CI) UIC level in children was 190 (20-600, 190-230) µg/L. Corresponding values in males were 220 (30-590, 212-261) µg/L and in females were 170 (20-600, 190-230) µg/L, respectively (p = 0. 001). UIC < 50 and < 100 µg/L was present in 4 (2. 2%) and 16 (8.7%) goitrous children. UIC < 100 µg/L was more prevalent in 10-11 year-old girls than in boys of the same age (p=0.02) or in younger girls (p = 0. 03). Among goitrous children, 86 (47%) had UIC ≥ 200 µg/L. Nine (22%) of 10-11 year-old goitrous females had UIC < 100 µg/L. Conclusion: According to UIC values, Gorgan is considered an iodine sufficient area, but it seems that some 10-11 year old females are at risk low iodine intake. Assessment of goiter, iodine intake, and hormonal changes in adolescents are recommended. ،ید، ادرار،گواتر،جنس،سن،ایران،کمبود ید Iodine, Urine, Goiter, Gender, Age, Iran, Iodine deficiency 5 12 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5-35&slc_lang=fa&sid=1 HR Bazrafshan دکتر حمیدرضا بذرافشان 4000319475328460012147 4000319475328460012147 Yes S Mohammadian دکتر سکینه محمدیان 4000319475328460012148 4000319475328460012148 No A Ordookhani دکتر آرش اردوخانی ordookhani@erc.ac.ir 4000319475328460012149 4000319475328460012149 No N Abdolahi نفیسه عبداللهی 4000319475328460012150 4000319475328460012150 No M Hedayati دکتر مهدی هدایتی 4000319475328460012151 4000319475328460012151 No F Azizi دکتر فریدون عزیزی 4000319475328460012152 4000319475328460012152 No