Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism

fa الگوهای غذایی نوجوانان تهرانی و ارتباط آن با شاخص‌های تن‌سنجی و فشار خون: مطالعه‌ی قند و لیپید تهران Food Patterns of Tehranian Adolescents and Their Relation to Anthropometric Measures and Blood Pressure: Tehran Lipid and Glucose Study تغذيه Nutrition پژوهشی Original نوجوانی مهمترین دوره‌ی ایجاد عادات غذایی است. هدف پژوهش حاضر تعیین الگوهای غذایی در نوجوانان و ارتباط آن با نمایههای تن‌سنجی و فشار خون بود. مواد و روش‌ها: در پژوهش حاضر، 507 نوجوان 19-10 ساله جمعیت قند و لیپید تهران مورد بررسی قرار گرفتند. ارزیابی دریافتهای غذایی فـرد بـا استفاده از پرسش‌نامه‌ی بسامد خـوراک نیمه کمی انجام شد. شاخصهای تن‌سنجی (وزن، قد، دور کمر) و فشارخون، و فعالیت بدنی افراد نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. یافتهها: دو الگوی غذایی با استفاده از روش تحلیل عاملی ـ تحلیل مولفههای اصلی با دوران واریماکس روی 21 گروه غذایی به دست آمد. الگوی غذایی سالم شامل سبزی، لبنیات کمچرب و غلات کامل، و الگوی غذایی ناسالم شامل غذاهای آماده، نوشیدنیهای شیرین و غلات تصفیه شده بود. تفاوت معنیداری در توزیع الگوی غذایی سالم بین دختران و پسران، و همچنین بین گروههای سنی مختلف مشاهده گردید، امتیاز الگوی غذایی سالم در پسران بیشتر از دختران و با بالا رفتن سن افزایش یافت. ارتباط معنیداری بین امتیاز الگوی غذایی ناسالم با میزان فعالیت بدنی وجود داشت و با افزایش امتیاز الگوی غذایی ناسالم، درصد فعالیت بدنی متوسط تا زیاد کاهش یافت. پس از تعدیل عوامل مداخلهگر، بین الگوی غذایی ناسالم و نمایه‌ی توده‌ی بدن و دور کمر ارتباط معنیداری مشاهده گردید. ارتباط معنیداری بین فشار خون و هیچکدام از الگوهای غذایی مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: پیروی از الگوی غذایی ناسالم در نوجوانان یکی از عوامل مهم افزایش نمایه‌ی توده‌ی بدن و ایجاد چاقی شکمی میباشد. Adolescence is an important stage in life for establishing dietary habits. There is little evidence on adolescent dietary patterns and related risk factors. The aim of this study was to determine food patterns among Tehranian adolescents and any associations to anthr‌opometric measures and blood pressure. Materials and Methods: In this study, 507 adolescents, aged 10 to 19 years, were assessed. Dietary intakes were evaluated by means of a validated semi-quantitative questionnaire, and anthropometric indices (weight, height, and waist circumference) and blood pressure were measured and recorded. The Kriska physical activity questionnaire was used for determination of physical activity levels. Results: Using principal component analysis with varimax rotation for 21 food groups, two dietary patterns were derived. In the healthy dietary pattern, whole grain, low fat dairy and vegetables, and in the unhealthy pattern, sweetened drinks, fast food and refined cereal pattern were included. Significant differences were observed in the healthy dietary pattern between boys and girls, as well as, among different age groups. There was significant association between the unhealthy dietary pattern scores and physical activity (P<0.05). After adjustment of confounding factors, significant associations were found between unhealthy dietary pattern scores and body mass index and waist circumference (P<0.05). However, no significant association was observed between blood pressure and the two dietary patterns. Conclusion: Adherence to unhealthy dietary patterns was an important determinant in increase in body mass index and consequently in central obesity among adolescents. الگوی غذایی, نوجوانان, نمایه‌ی توده‌ی بدن, فشارخون, دور کمر, تهران Food patterns, Adolescents, Body mass index, Blood pressure, Waist circumference, Tehran 1 9 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-201-2&slc_lang=fa&sid=1 Gelareh Koochakpour گلاره کوچک پور 4000319475328460022618 4000319475328460022618 No Obesity Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده‌ی علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهید بهشتی firoozeh hosseini فیروزه حسینی firoozehhosseini@yahoo.com 4000319475328460022619 4000319475328460022619 No Obesity Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده‌ی علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهید بهشتی zahra bahadoran زهرا بهادران 4000319475328460022620 4000319475328460022620 No Obesity Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده‌ی علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهید بهشتی mirmiran azizi پروین میرمیران mirmiran@endocrine.ac.ir 4000319475328460022621 4000319475328460022621 Yes Department of Clinical Nutrition and Dietetics, Faculty of Nutrition Sciences and Food Technology, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده‌ی علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتوی تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی شهید بهشتی fereidun azizi فریدون عزیزی azizi@endocrine.ac.ir 4000319475328460022622 4000319475328460022622 No Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات غدد درون‌ریز، پژوهشکده‌ی علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی