fa بررسی فعالیت محورهیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ گناد در بیماران مبتلا به سیروز در بیمارستان امام خمینی تهران غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original هیپوگنادیسم یکی از عوارض عمده سیروز کبدی در مردان است که تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی مبتلایان به این بیماران دارد و قسمت عمده‌ای از بیماران مبتلا به این بیماری گوارشی که به کلینیک‌های غدد مراجعه می‌کنند دارای این عارضه هستند. بنابراین پیشگیری و درمان هیپوگنادیسم در این بیماران اهمیت زیادی دارد. در زمینه منشأ این عارضه در بیماران سیروتیک در مطالعات متعدد اظهار نظرهای متفاوتی شده است. مهمترین هدف مطالعه حاضر بررسی این مسأله است که هیپوگنادیسم نتیجه تغییرات مرکزی (هیپوتالامیک) یا محیطی است. در این بررسی, 36 بیمار سیروزی مرد در 3 گروه Child (12 بیمار در هر گروه) و 12 نفر به عنوان شاهد سالم انتخاب شدند. معاینات فیزیکی در بیماران برای مشخص کردن علایم هیپوگنادیسم توسط متخصص غدد انجام شد و سطح سرمی هورمون‌های، LH,، FSH، estradiol ،Testosterone،DHEA و SHBG اندازه‌گیری شد و آزمون تحریکی GnRH انجام گردید. در بیماران سیروزی فراوانی علایم هیپوگنادیسم به صورت ذیل بود: کاهش میل جنسی (8/77%), عدم وجود میل جنسی (8/52%), اختلال در نعوظ (7/41%), بزرگ شدن سینه‌ها (9/38%), تغییرات الگوی موها (2/22%). مقایسه میزان سرمی هورمون‌های مختلف در گروه‌های مختلف Child و مقایسه آن با گروه شاهد نشان داد که با افزایش شدت بیماری سطح تستوسترون در مقایسه با گروه شاهد کاهش می‌یابد, سطح استرادیول و SHBG افزایش می‌یابد و LH ,FSH وDHEA تفاوت معنی‌داری در مقایسه باگروه شاهد نداشتند. بعد از انجام آزمون تحریکی GnRH , سطح LH وFSH در همه گروه‌ها افزایش معنی‌داری نسبت به قبل نشان داده شد که این مسأله به نفع وجود اختلال مرکزی در این بیماران است. این مطالعه نشان می‌دهد که هیپوگنادیسم در بیماران سیروزی منشأ مرکزی (هیپوتالاموسی) دارد و در درمان بیماران این مسأله باید مد نظر باشد. Abstract: Hypogonadism is a major complication in cirrhosis that affects quality of life to a great extent, and therefore, its treatment and prevention is very important. The main purpose of this study is to determine whether this hypogonadism is the result of central (hypothalamic) changes or gonadal disorders. In this study, we studied 36 cirrhotic patients in 3 Child groups (12 patients in each group) and 12 normal controls. Physical examination of patients for detecting the signs of hypogonadism was done and all mecessary tests were requested (serum levels of LH, FSH, estradiol, Testostrone, DHEA, SHBG) and compared in groups with ANOVA and Post –Hoc tests. In cirrhotic patients, frequency of hypogonadism signs were as follows: decreased sexual desire (77.8%), Impotence (52.8%), erectile dysfunction (41.7%), gynecomastia (38.9%) and change of hair pattern (22.2%). Comparison of serum levels of hormones in different child groups and controls showed that with progression of disease severity, testosterone decreased, estradiol and SHBG increased and LH and FSH didnt’ show significant changes compared with control group. Also, DHEA didn’t show significant change with progression of disease severity After GnRH stimulation test each group showed significant increase in the levels of LH and FSH that is in favor of hypothalamic disorder. This study shows that hypogonadism in cirrhotic patients is of central (hypothalamic) origin and in its treatment this must be considered. ،محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ گناد،هیپوگنادیسم،سیروز Hypothalamic-pituitary-gonadal axis, Hypogonadism, Cirrhosis 23 30 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-39&slc_lang=fa&sid=1 H Forootan دکتر حسین فروتن 400031947532846001597 400031947532846001597 Yes A Hosseini دکتر عباس قاسمی حسینی 400031947532846001598 400031947532846001598 No AR Esteghamati دکتر علیرضا استقامتی 400031947532846001599 400031947532846001599 No HR Mohammadi دکتر حمیدرضا محمدی 400031947532846001600 400031947532846001600 No SH Mirmomen دکتر شهرام میرمؤمن 400031947532846001601 400031947532846001601 No