fa ارتباط سطح سرمی لیپوپروتئین‌ها، آپولیپوپروتئین‌ها و فعالیت آنزیم پاراکسوناز سرمی با عملکرد تیروئید غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original اختلالات عملکرد تیروئید، ممکن است با اختلال متابولیسم لیپیدها و لیپوپروتئین‌های آتروژنیک همراه باشد. بررسی وضعیت آپولیپوپروتئین‌ها در اختلالات تیروئید موضوع جدیدی است. به علاوه تاکنون گزارشی از فعالیت پاراکسوناز (آنزیم وابسته به HDL که با هیدرولیز لیپیدهای اکسید شده قادر به جلوگیری از اکسیداسیون LDL است) در اختلال عملکرد تیروئید ارایه نشده است. هدف از این مطالعه، تعیین ارتباط سطح سرمی لیپیدها، آپولیپوپروتئین‌ها و سطح فعالیت آنزیم پاراکسوناز سرمی با عملکرد تیروئید در مبتلایان به اختلال عملکرد تیروئید و مقایسه آن با افراد سالم است. 22 بیمار دچار اختلال عملکرد تیروئید شامل 14 بیمار هیپوتیروئید (7 مرد و 7 زن)، 8 بیمار هیپرتیروئید (4 مرد و 4 زن) و 32 فرد سالم (14 مرد و 18 زن)، به عنوان گروه شاهد، مورد بررسی قرار گرفتند. پس از گرفتن شرح حال و تعیین اندازه‌های تن‌سنجی، سطح سرمی هورمونهای تیروئیدی، لیپیدها، آپولیپوپروتئینهای A-I و B و فعالیت سرمی آنزیمهای پاراکسوناز و آریل‌استراز در یک نمونه خون ناشتا تعیین شد. میانگین و انحراف معیار سن در سه گروه هیپوتیروئید 13±41، هیپرتیروئید 15±42، و شاهد 12±46 سال بود. در بیماران هیپوتیروئیـد در مقـایسه بـا گـروه شاهـد افزایش معنی‌دار کلسترول تام (69±204 در مقابل 37±171 میلی‌گرم در دسی‌لیتر؛ 05/0P<)، LDL-c (49±115 در مقابل 34±82 میلی‌گرم در دسی‌لیتر؛ 05/0P<) و کاهش معنی‌دار HDL-c (15±52 در مقابـل 17±63 میلـی‌گرم در دسی‌لیتر؛ 05/0P<) دیده شد. علاوه بر این نسبت TC/HDL-c (3/1±0/4 در مقابل 1±9/2؛ 01/0P<) و LDL-c/HDL-c (8/0±3/2 در مقابل 8/0±5/1؛ 01/0P<) افزایش معنی‌داری نشان داد. در بیماران هیپرتیروئید در مقایسه با گروه شاهد، کاهش معنی‌دار HDL-c (10±50 در مقایسه با 17±63 میلی‌گرم در دسی‌لیتر؛ 05/0P<) و کاهش فعالیت آنزیم پاراکسوناز (14±27 در مقابل 41±66 واحد بین‌المللی در دسی لیتر؛ 01/0‍‍P<) مشاهده شد. در دو گروه هیپرتیروئید و هیپوتیروئید، غلظت سرمی، تری‌گلیسرید، آپولیپوپروتئین A-I و B و فعالیت آنزیم آریل استراز و در گروه هیپوتیروئید سطح فعالیت آنزیم پاراکسوناز اختلاف معنی‌داری با گروه شاهد نداشت. در تمامی افراد مورد بررسی، ارتباط مثبتی بین سطح سرمی TSH با TC و LDL-c وجود داشت. ارتباط معکوس بین سطح T3 با TC و آپولیپوپروتئین B و همچنین T4 با ‏TC و LDL-c مشاهده شد. علاوه براین ارتباط معکوسی بین T4 سرمی با فعالیت آنزیم پاراکسوناز وجود داشت (05/0 P<، 3/0-=r) نتایج بدست آمده نشان می‌دهد که در دو گروه هیپو و هیپرتیروئید، اختلال عملکرد تیروئید منجر به تغییر پروفیل لیپیدها و لیپوپروتئین‌ها به نفع فرایند آترواسکلروز شده است. ارتباط معنی‌دار بین سطح سرمی TSH و T4 با فعالیت آنزیم پاراکسوناز و سطح سرمی لیپیدها، نشان دهنده نقش هورمون تیروئید در متابولیسم لیپیدها و آنزیم‌های وابسته و مطرح کننده نقش احتمالی عملکرد تیروئید در اکسیداسیون لیپیدها می‌باشد. Abstract: Thyroid dysfunction, specially hypothyroidism is associated with an increased risk of atherosclerosis, which is attributed to impaired metabolism of atherogenic lipids and lipoproteins. Human paraoxonase (PON) is an HDL-associated enzyme which is believed to protect lipoproteins against oxidative modification. We have studied the status of lipids, apolipoproteins, and activity of paraoxonase enzyme in 14 hypothyroid (7 females and 7 males), 8 hyperthyroid (4 females and 4 males), and 32 euthyroid subjects (18 females and 14 males). Apolipoprotein (apo) concentrations were measured in a fasting serum sample by immunoturbidometric assay and paraoxonase/arylesterase activities by spectrophotometric assay of p-nitrophenol/phenol production following addition of paraoxon/phenylacetate. Hypothyroid subjects had significantly higher levels of total cholesterol (204±69 vs 171±37, p<0.05) and low-density lipoprotein cholesterol (LDL-c) (115±49 vs 82±34, P<0.05) and lower levels of high-density lipoprotein cholesterol (HDL-c) (52±15 vs 63±17, P<0.05) than euthyroid controls. The ratios of TC/HDL-c (4.0 ± 1.3 vs 2.9 ± 1, P<0.01) and LDL-c/HDL-c (2.3 ± 0.8 vs 1.5 ± 0.8, P<0.01) were significantly higher in hypothyroid subjects than in controls. As compared to healthy controls, hyperthyroid subjects had lower levels of HDL-c (50±10 vs 63±17, P<0.05) and lower activity of paraoxonase enzyme (27±14 vs 66±41, P<0.01). No significant difference was observed between the hypo- and hyperthyroid subjects with euthyroid controls in serum levels of total cholesterol(TC), triglycerides(TGs), apo A-I, apo B, and arylesterase activity. Serum concentration of TSH had a significant positive correlation with TC and LDL-c, serum T3 was negatively correlated with TC and apo B and serum T4 level was negatively correlated with TC and LDL-c Significant negative correlation was observed between serum T4 and paraoxonase activity (r=-0.3, P<0.05). The results demonstrate that both hypothyroidism and hyperthyroidism are associated with atherogenic lipid profiles. Correlation between thyroid hormones, paraoxonase enzyme activity, and lipid levels confirms the role of thyroid hormones in the metabolism of lipids and their associated enzymes. The higher LDL oxidation previously observed in hyperthyroid subjects can be attributed to decreased HDL paraoxonase activity. ، پاراکسوناز،لیپوپروتئین،آپولیپوپروتئین،هیپرتیروئیدی،هیپوتیروئیدی Paraoxonase, Lipoprotein, Apolipoprotein, Hyperthyroidism, Hypothyroidism 151 158 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-29&slc_lang=fa&sid=1 F Azizi دکتر فریدون عزیزی 400031947532846001530 400031947532846001530 Yes F Raiszadeh دکترفربد رئیس‌زاده 400031947532846001531 400031947532846001531 No M Rahmani دکترمازیار رحمانی 400031947532846001532 400031947532846001532 No SM Solati دکترسید مهرداد صولتی 400031947532846001533 400031947532846001533 No M Arabi دکتر ماندانا اعرابی 400031947532846001534 400031947532846001534 No M Hedayati مهدی هدایتی 400031947532846001535 400031947532846001535 No