مرکز تحقیقات غدد درونریز و متابولیسم، پژوهشکده بیماریهای غدد، پژوهشگاه علوم غدد درونریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران، ایران. ، azizi@endocrine.ac.ir
چکیده: (703 مشاهده)
کمبود ید یکی از چالشهای مهم سلامت عمومی است که تأثیرات جدی بر رشد جسمی و ذهنی نسلهای آینده دارد. ایران با تحقیقات وسیع کشوری و سپس اجرای موفق «برنامه ملی یددار کردن همگانی نمک» در دهههای 60 و 70 هجری شمسی، گام بزرگی در جهت رفع کمبود ید برداشت. در سال ۱۳۷۵ با بهره مند ساختن بیش از ۹۵ درصد خانوارها از نمک یددار، و رساندن میانه ید ادرار دانشآموزان به بالای ۱۰۰ میکروگرم در لیتر، بهعنوان کشوری عاری از اختلالات ناشی از کمبود ید شناخته شد. با اینحال، یافتههای ششمین پایش ملی (سال ۱۴۰۲) نشان داد؛ در حالیکه وضعیت ید دریافتی جمعیت عمومی (دانشآموزان 10-8 سال) هنوز مطلوب باقی مانده (میانه ید ادرار ~۱۳۳ میکروگرم در لیتر)، زنان باردار علیرغم مکملیاری و یددار بودن نمک مصرفی، اغلب با کمبود متوسط ید مواجه هستند (میانه ید ادرار ~۱۳۳ میکروگرم در لیتر، ۶۱ درصد زنان کمتر از۱۵۰میکروگرم). با عنایت به اینکه کمبود ید بارداری میتواند پیامدهای جدی (اختلالات عصبی-روانی جنین و رشد کودک) به دنبال داشته باشد، ضروری است سیاستها و اقدامات عملیاتی برای حفظ دستاوردهای برنامه ملی حذف اختلالات ناشی از کمبود ید، گسترش نظارت بر نمک یددار و تضمین دریافت کافی ید در گروههای آسیبپذیر به ویژه مکمل یاری در دوران بارداری تقویت شود.
