fa پیشگویی رفتارهای پیشگیری از ابتلا به رتینوپاتی در بیماران دیابتی نوع 2: کاربردی از تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original <u><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه</span></span></u><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">: مراقبت از چشم مهم‌ترین رکن پیشگیری از رتینوپاتی می‌باشد و لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی رفتارهای پیشگیری از ابتلا به رتینوپاتی در بیماران دیابتی نوع 2 بر اساس </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده انجام پذیرفته است. <u>مواد و روش‌ها</u>: مطالعه حاضر از نوع توصیفی ـ تحلیلی </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">و </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">به منظور نیازسنجی بر روی 94 نفر از بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه‌کننده به درمانگاه دیابت</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> شهر اراک</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> که به روش تصادفی انتخاب شدند انجام پذیرفت. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:MS Mincho;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نامه روا و پایا بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده و </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">آزمایش‌های </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">قند خون ناشتا </span></span><span dir="LTR">(FBS)</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> و هموگلوبین گلیکوزیله </span></span><span dir="LTR">(HbA1c)</span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">بوده است</span></span><span dir="LTR">.</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> <u>یافته‌ها</u></span>: میانگین سنی بیماران 7/55</span><span style="font-family:Cambria,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> 58/35 سال و میانگین مدت زمان تشخیص دیابت 4/15</span></span><span style="font-family:Cambria,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">8/1 سال بود. میانگین و انحراف معیار </span></span><span dir="LTR">FBS</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR">HbA1c</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> بیماران به ترتیب 34/72</span></span><span style="font-family:Cambria,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">161/1 </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">و </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">1/435</span></span><span style="font-family:Cambria,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">7/38 بوده است. همبستگی عملکرد با کنترل رفتاری درک شده (0/38=<span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:9.0pt;">r</span></span></span>، 0/001=<span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:9.0pt;">P</span></span></span>) و با میزان </span></span><span dir="LTR">HbA1c</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> بیماران (0/41=<span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:9.0pt;">r</span></span></span>، 0/001=<span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:9.0pt;">p</span></span></span>) ارتباط معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:MS Mincho;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">دار مشاهده شد اما با میزان </span></span><span dir="LTR">FBS</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> بیماران ارتباط معنی‌داری مشاهده نشد. بر اساس رگرسیون خطی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">سازه‌های نگرش، قصد رفتاری و کنترل رفتاری درک شده 28 درصد واریانس رفتار را تبیین نمودند. </span></span><u><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه‌گیری</span></span></u><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">: با بررسی عوامل تاثیرگذار بر رفتار بیماران دیابتی در خصوص پیشگیری از ابتلای آنان به رتینوپاتی، می‌توان با اجرای مداخلات توانمندسازی مبتنی بر رفتارهای خودمدیریتی از ابتلا به این عارضه در بیماران دیابتی پیشگیری نمود. </span></span> <u>Introduction</u>: Primary eye care is the most important element in the prevention of retinopathy. The present study aimed to assess the prevention of retinopathy in type 2 diabetic patients, based on the theory of planned behavior. <u>Materials and Methods</u>: This descriptive analytical study of need assessment was carried out on 94 random patients with type 2 diabetes, who were referred to a diabetes clinic in Arak. Data were collected using a valid and reliable questionnaire, based on the theory of planned behavior, as well as fasting blood sugar (FBS) and glycated hemoglobin (HbA1c) tests. The collected data were analyzed in SPSS. <u>Results</u>: The mean age of the patients was 58.35&plusmn;7.55 years, and the mean time from diagnosis was 8.1&plusmn;4.15 years. The mean and standard deviation of FBS and HbA1c were 161.1<span dir="RTL">&plusmn;</span>34.72 and 7.38<span dir="RTL">&plusmn;</span>1.435, respectively.There was a significant correlation between perceived behavioral control (r=0.38, P=0.001) and HbA1c level in patients (r=0.41, P=0.001), while there was no significant correlation with FBS. Considering the linear regression of attitude constructs, behavioral intention and perceived behavioral control explained 28% of variance in behavior. <u>Conclusion</u>: By assessing the factors influencing the behavior of diabetic patients to prevent retinopathy, implementation of empowerment programs based on self-management behaviors is suggested in diabetic patients. <span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> دیابت, چشم دیابتی, تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده Diabetes, Diabetic Eye, Theory of Planned Behavior 41 51 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-507-7&slc_lang=fa&sid=1 Seyeedshahriar Hosseini سید شهریار حسینی shahriarhosseini@gmail.com 4000319475328460042560 4000319475328460042560 No Master Student in Health Education, Student Research Committee, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Mohsen Shamsi محسن شمسی mohsen_shamsi1360@yahoo.com 4000319475328460042561 4000319475328460042561 Yes Department of Health Education and Promotion, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Mahboobeh Khorsandi محبوبه خورسندی khorsandi_mahboobeh@yahoo.com 4000319475328460042562 4000319475328460042562 No Department of Health Education and Promotion, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Rahmatollah Moradzadeh رحمت اله مرادزاده moradzadehr@yahoo.com 4000319475328460042563 4000319475328460042563 No Department of Epidemiology, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Mohammadreza Robatmili محمدرضا رباط میلی robatmiliom@gmail.com 4000319475328460042564 4000319475328460042564 No Department of Ophthalmology, Amirkabir Hospital, Arak University of Medical Sciences, Arak, I.R. Iran گروه چشم پزشکی، مرکز آموزشی درمانی امیرکبیر، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران