fa فراوانی و سیر دیابت بی‌مزه به دنبال آدنکتومی هیپوفیز در بیمارستان بقیه‌ا... (عج) در سال‌های 80-1370 غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: آدنومای هیپوفیز از شایع‌ترین تومورهای مغز می‌باشد، و دیابت بی مزه (DI) از شایع‌ترین عوارض جراحی این تومور‌‌‌ها است. مطالعه‌ی حاضر با تعیین فراوانی نسبی DI به دنبال جراحی‌های آدنومای هیپوفیز، بررسی ارتباط همبستگی بین ابتلا به DI و برخی متغیر‌‌‌ها و نیز بررسی سیر (زمان و طول مدت) ابتلا به DI در بیماران صورت گرفت. مواد و روش‌ها: این مطالعه بین سال‌های 80-1370 در بیمارستان بقیه‌ا... تهران و به صورت آینده‌نگر انجام شد. 50 بیمار غیر مبتلا به دیابت بی مزه به دلیل ابتلا به آدنوم هیپوفیز تحت ترانس اسفنوئیدال (35 نفر) و ترانس کرانیال (15 نفر) قرار گرفتند. ابتلا به DI، زمان آغاز DI، طول مدت ابتلا به DI و نیاز به Minirin در بیماران ثبت شد. DI بر حسب طول مدت، به انواع DI Immediate (کمتر از 10 روز) و Delayed DI (بیشتر از 10 روز) تقسیم شد. یافته‌ها: 15 نفر از بیماران (30%) پس از جراحی دچار DI شدند. از 15 مورد DI، 10 مورد (67%) DI Immediate و 5 مورد (33%) Delayed DI بود. زمان ابتلا به DI در 5 نفر (3/33%) روز عمل، در 7 نفر(6/46%) یک روز پس از عمل، و در 1 نفر (6/6%) هفت روز پس از عمل بود. ارتباط معنی‌داری بین ابتلا به DI و گروه‌های سنی، جنس و روش جراحی وجود نداشت. ابتلا به Delayed DI به دنبال جراحی ترانس کرانیال (6/26%) بیشتر از جراحی ترانس‌اسفنوئید (8/2%) مشاهده شد (024/0=p). از بین مبتلایان به DI، 5 نفر (33%) نیاز به Minirin نداشتند، 5 نفر (33%) یک‌روز تحت درمان با Minirin قرار گرفتند و 5 نفر (33%) 180- 4 روز (4،11، 15، 62 و بیش از 180 روز) از Minirin استفاده نمودند. نتیجه‌گیری: مطالعه‌ی حاضر نشان داد که 30% مبتلایان به آدنوم هیپوفیز به دنبال جراحی دچار DI می‌شوند. هم‌چنین این مطالعه نشان داد که DI به دنبال جراحی آدنوم در اکثر موارد خود محدود شونده می‌باشد و نیازی به Minirin ندارد. بر اساس نتایج این مطالعه، توصیه می‌شود از تجویز زود هنگام Minirin در این بیماران خودداری شده و اساس درمان در ابتدا بر جایگزینی مناسب مایعات قرار گیرد. هم‌چنین مطالعه‌ی حاضر، روش آدنکتومی ترانس اسفنوئیدال را به عنوان روش همراه با بروز کمتر DI نشان داد، که باید در انتخاب روش جراحی، مورد توجه متخصصان قرار گیرد. Introduction: Adenoma is one of the most common pituitary tumors, with diabetes Insipidus (DI) being one of the most common complications. This study was conducted with the following aims: a) determination of relative frequency of DI following hyphophyseal adenectomy, b) assessment of correlation between DI and some variables, c) study the clinical course of DI development after surgery of hyphophyseal adenoma. Matherials and Methods: This prospective study was conducted between 1991-2001 in Baqyiatallah Hospital, Tehran, 50 Patients with pituitary adenoma without diabetes underwent trans-Sphenoidal (n = 35) or trans-cranial adenectomy (n = 15). Development, time of onset, duration of DI, and need to use Minirin was assessed in patients. DI was categorized to Immediate DI (IDI, ≤ day 10) and Delayed DI (DDI, >day 10). Results: DI occurred in 15 cases (30%), of which, 10 had IDI (67%) and 5 cases had DDI (33%). DI developed in 5 (33.3%), 7 (46.6%), and 1 (6.6%) subjects, on days 1, 2 and 7 following their operation, respectively. DI was not correlated with sex, age and kind of surgery (p>0.05). DDI was seen more after trans-Cranial surgery than after trans-Sphenoid surgery (26.6% vs 2.8%, p=0.024). Of 15 cases of DI, 5 (33%) did not need Minirin, 5 (33%) needed it just for one day, and 5 (33%) received it for 4-180 days (4, 11, 15, 62 and over 180 days). Conclusion: This study reported the relative frequency of hypophyseal adenectomy to be 33%. According to this study, one third of patients have self-limited DI and do not need drug therapy. However, we recommend that in patients with DI after these surgeries, early and routine prescription of Minirin should be avoided and treatment should be based on fluid replacement. This study also reported trans-Sphenoid surgery to be less frequently accompanied by DI, which seems to be an important factor in the selection of operation techniques for these surgeries. ،آدنوم هیپوفیز،جراحی ترانس‌اسفنوئیدال،دیابت بی‌مزه Diabetes Insipidus (DI), Pituitary Adenoma, Transsphenoidal Surgery. 181 186 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-27&slc_lang=fa&sid=1 GH Farzanegan دکتر غلامرضا فرزانگان 400031947532846002376 400031947532846002376 No A Sadidi دکتر احمد سدیدی 400031947532846002377 400031947532846002377 No R Rouientan دکتر رحیم روئین‌تن 400031947532846002378 400031947532846002378 No SH Assari دکتر شروین آثاری assarish@yahoo.com 400031947532846002379 400031947532846002379 Yes