Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism

fa وضعیت تن‌سنجی و برخی عوامل غذایی مرتبط با آن در دختران نوجوان دبیرستانی شهر لاهیجان Association of Anthropometric Indices With Some Dietary Factors of High School Girls in Lahijan پژوهشی Original مقدمه: نوجوانی مرحله‌ی مهمی از رشد و تکامل به شمار می‌رود و تغذیه‌ی نامناسب در این دوران، احتمال بروز چاقی، تأخیر در بلوغ جنسی، افزایش فشار خون و استئوپروز را در سال‌های بعدی زندگی افزایش می‌دهد. مطالعه‌ی حاضر به منظور تعیین شیوع کم‌وزنی، اضافه وزن و چاقی و برخی عوامل غذایی مرتبط با آن‌ها در دختران نوجوان دبیرستانی شهر لاهیجان انجام شد. مواد و روش‌ها: در این بررسی توصیفی – تحلیلی، 400 دختر دبیرستانی به تفکیک مقطع تحصیلی با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای و به طور تصادفی از 12 مدرسه انتخاب شدند. پرسشنامه‌های دموگرافیک، 24 ساعته‌ی یادآمد خوراک یک روزه، عادت‌های غذایی و بسامد مصرف مواد غذایی برای همه‌ی نمونه‌ها تکمیل‌ شد. وزن و قد دانش‌آموزان اندازه‌گیری و BMI آنها محاسبه شد. در این مطالعه BMI بیشتر یا مساوی صدک‌های 85 و 95 استاندارد WHO برای سن و جنس به ترتیب به ‌عنوان اضافه وزن و چاقی در نظر گرفته شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار آماری SPSS و آزمون‌های آنالیز واریانس یک‌طرفه، مجذور خی و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. یافته‌ها: میزان کم وزنی، اضافه‌وزن و چاقی در دختران نوجوان در این مطالعه به ترتیب 7/4%، 8/14% و 3/5% بود. میانگین میزان دریافت انرژی، کربوهیدرات و چربی در دانش‌آموزان دارای اضافه‌وزن و چاق در مقایسه با نمونه‌های کم‌وزن و طبیعی به‌ طور معنی‌داری بیشتر بود (0001/0P<). بین BMI و دفعه‌های مصرف غذای سرخ شده (0001/0P< و 24/0r =) و غذای آماده (0001/0P< و 19/0r =) در هفته همبستگی مثبت و معنی‌داری مشاهده شد. نتیجه‌گیری: دریافت بالای انرژی، چربی و کربوهیدرات و نیز مصرف غذاهای سرخ شده و آماده از عوامل غذایی مرتبط با BMI دختران دبیرستانی شهر لاهیجان بودند. بر این اساس، لزوم توجه به این گروه سنی و برنامه‌ریزی در جهت بهبود وضع تغذیه و تصحیح عادات غذایی آن‌ها توصیه می‌شود. AbstractIntroduction: Adolescence is a critical period of growth and development, and inadequate nutrition during this period may increase the incidence of obesity, sexual maturation delay, high blood pressure and osteoporosis in adulthood. This study was conducted to determine the prevalence of underweight, overweight and obesity and some dietary factors associated with it in adolescent high school girls in Lahijan, north of <country-region w:st="on"><place w:st="on">Iran</place></country-region>. Materials and methods: In this descriptive-analytical study, 400 students were selected by random stratified sampling from 12 schools. Data collected were demographics status, 24-hour dietary recall, food habits and food frequency questionnaires were completed for all samples. Weight and height were measured and BMI was calculated. BMIs at or above the 85th and 95th percentiles for age and sex (based on WHO standard) were classified as overweight or obese, respectively. Data were analyzed by the SPSS program and ANOVA, chi-square and pearson correlation tests. Results: The prevalence of underweight, overweight and obesity were 4. 7%, 14. 8% and 5. 3%, respectively. Mean energy, carbohydrate and fat intakes were significantly higher for overweight/obese girls than for under weight and normal weight ones (P<0. 0001). A significant positive correlation was observed between consumption frequencies of fried and fast foods with BMI (respectively: r=0. 24, P<0. 0001 and r=0. 19, P<0. 0001). Conclusion: High energy, fat and carbohydrate intakes as well as consumption of fast and fried foods were associated with BMI in adolescent girls. Hence, more attention must be given to improving the nutritional status and dietary patterns of adolescents through policy making, nutritional education and implementing changes in nutritional styles. دختران نوجوان، نمایه‌ی توده‌ی بدن، دریافت غذایی Adolescent girls, Body mass index, Food intake 159 167 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4-71&slc_lang=fa&sid=1 M Bazhan مرجان باژن marjanbazhan@yahoo. com 400031947532846006226 400031947532846006226 Yes N Kalantari ناصر کلانتری 400031947532846006227 400031947532846006227 No