Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism

fa تأثیر روی تکمیلی بر رشد فیزیکی کودکان 2 تا 5 ساله Effects of Zinc Supplementation on the Physical Growth of 2-5 Years Old Children پژوهشی Original <span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt FONT-FAMILY: Yagut mso-ansi-font-size: 10.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: SimSun mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA">مقدمه<span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt FONT-FAMILY: Yagut mso-ansi-font-size: 10.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: SimSun mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA">: اختلال‌های رشد یکی از مشکلات شایع در کشورهای در حال توسعه از جمله کشور ما می‌باشد؛ به طوری که برخی بررسی‌های ملی شیوع 15% بازماندگی از رشد (<span style="FONT-SIZE: 10pt FONT-FAMILY: "Times New Roman" mso-fareast-font-family: SimSun mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: Yagut">Stunted<span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt FONT-FAMILY: Yagut mso-ansi-font-size: 10.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: SimSun mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA">) را گزارش کرده‌اند. با عنایت به شیوع قابل توجه کمبود روی در ایران، به نظر می‌رسد این کمبود جایگاه برجسته‌ای در بروز اختلالات رشد داشته باشد. هدف این مطالعه تعیین تأثیر تجویز تکمیلی این عنصر به کودکانی بود که از رشد طولی ایده‌آلی برخوردار نبودند. مواد و روش‌ها: این مطالعه یک کارآزمایی بالینی دو سوکور مبتنی بر جامعه بوده که در آن کودکان 5-2 ساله که شاخص قد برای سن کمتر از صدک 25 استاندارد <span style="FONT-SIZE: 10pt FONT-FAMILY: "Times New Roman" mso-fareast-font-family: SimSun mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: Yagut">NCHS<span dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt FONT-FAMILY: Yagut mso-ansi-font-size: 10.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: SimSun mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA"> داشتند، بررسی شدند. 90 کودک 2 تا 5 ساله‌ی مذکور به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. به مدت 6 ماه به یک گروه دارونما و به گروه دیگر روزانه 5 میلی‌گرم روی به صورت «سولفات روی» تجویز شد و شاخص‌های رشد مانند وزن، قد و دور بازو اندازه‌گیری شدند. این کودکان، 6 ماه بعد نیز با اندازه‌گیری پارامترهای رشد پیگیری شدند. داده‌ها با به‌کارگیری نرم‌افزار <span style="FONT-SIZE: 10pt FONT-FAMILY: "Times New Roman" mso-fareast-font-family: SimSun mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: Yagut">SPSS<span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt FONT-FAMILY: Yagut mso-ansi-font-size: 10.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: SimSun mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA"> و نیز با استفاده از آزمون‌های مجذور خی، دقیق فیشر و تی تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: در مجموع 85 نفر تا پایان مطالعه مشارکت داشتند که 3/55% آنها دختر و 7/44% پسر بودند. میزان پیروی در مصرف محلول‌های داده شده از 95 تا 100% بود. اختلاف میانگین افزایش وزن بین دو گروه مصرف کننده‌ی دارونما و روی در هر دو جنس، در شش ماهه‌ی دوم معنی‌دار بود (05/0<span style="FONT-SIZE: 10pt FONT-FAMILY: "Times New Roman" mso-fareast-font-family: SimSun mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: Yagut">p<<span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt FONT-FAMILY: Yagut mso-ansi-font-size: 10.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: SimSun mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA">). اختلاف میانگین افزایش دور بازو بین دو گروه مصرف کننده‌ی دارونما و روی در هر دو جنس، در هیچ کدام از دوره‌های مطالعه و در پایان 12 ماه، معنی‌دار نبود. هم‌چنین تنها تفاوت معنی‌دار در میانگین افزایش قد بین دو گروه مصرف‌کننده‌ی دارونما و روی در پسران در شش ماهه‌ی دوم دیده شد (001/0=<span style="FONT-SIZE: 10pt FONT-FAMILY: "Times New Roman" mso-fareast-font-family: SimSun mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-bidi-font-family: Yagut">p<span lang="FA" dir="rtl" style="FONT-SIZE: 11pt FONT-FAMILY: Yagut mso-ansi-font-size: 10.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: SimSun mso-hansi-font-family: 'Times New Roman' mso-font-kerning: 16.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA">). در شروع مطالعه درصد بازماندگی از رشد در دو گروه گیرنده‌‌ی دارونما و روی به ترتیب 7/26% و 15% بود، در حالی‌که در ماه ششم به 20% و 5/2% رسید که برخلاف زمان شروع از نظر آماری تفاوت معنی‌دار است. نتیجه‌گیری: همانند بسیاری از مطالعه‌ها، به ویژه بررسی‌های انجام شده در کودکان بازمانده از رشد، تجویز روزانه‌ی 5 میلی‌گرم روی در رشد فیزیکی به خصوص رشد قدی افرادی که روند رشد قدی مطلوبی ندارند به ویژه پسران مؤثر است. AbstractIntroduction: Physical growth disorder in children, aged under 5-years, is a common health problem in developing countries, including <place w:st="on"><country-region w:st="on">Iran</country-region></place>, where national studies have shown that the prevalence of stunted growth disorder is approximately 15 percent. The aim of this study was to determine effects of supplemental zinc on physical growth in children with retarded growth. Material and Methods: The study was a 12-month community-based RCT which incorporated 6 months of zinc supplementation to 2-5-year-old children with height-for-age index less than the 25th percentile of NCHS (n=90) children were assigned randomly into either the Zinc Group receiving 5 ml of a solution containing 5 mg of zinc as zinc sulfate (ZG, n=40) or the Placebo Group who received placebo (PG, n=45) daily (7d/wk) for 6 months. The children's weight, height, mid-upper arm, Z-score for height for age, weight for age and weight for height were measured at baseline and monthly for 12 months. Data were analyzed by the SPSS statistical package. Student-t test was used for comparing the means and chi-square and Fisher's exact test were performed to compare categorical variables. Results: Eightly-five children completed (55.3% girls, 44.7% boys) the study supplementation compliance with supplement consumption was 95-100% and the two groups were not significantly different. The means of total weight increments (Kg) among girls in the PG and ZG groups were 2±0.9 and 2.6±1.1 (PV=0.05), respectively and for boys were 2.1±0.8 and 2.7±0.8 (PV=0.04), respectively. The mean of total mid arm circumference increments (Cm) among girls in the PG and ZG groups were 1.23±0.46 and 1.7±0.51 (PV=0.8), respectively these figures for boys were 1.43±0.51 and 1.19±0.39 (PV=0.1), respectively. The means of total height increment (Cm) among girls, in the PG and ZG groups were 8.28±2.23 and 9.64±1.7 (PV=0.02), respectively these figures for boys were 8.34±3.14 and 11.7±1.96 (PV=0.001), respectively. At baseline, stunted rates in the ZG and PG groups were 26.7% and 15% respectively (NS). However, these rates in the 6th month of intervention in ZG and PG were 2.5 and 20%, respectively (PV= 0.01). Conclusion: The results of this study showed that administration of 5 mg zinc daily to young children have significant effects on growth, particularly if the interventions are focused on stunted children. روی، مکمل روی، بازماندگی از رشد، کودکان پیش‌دبستانی Zinc, Zinc Supplementation, Physical growth, Stunted, Pre-school Children 363 371 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-81-70&slc_lang=fa&sid=1 H. Mozafari Khosravi حسن مظفری خسروی mozaffari.kh@gmail.com 400031947532846004092 400031947532846004092 Yes M Shakiba مهرداد شکیبا 400031947532846004093 400031947532846004093 No MH Eftekhari محمدحسن افتخاری 400031947532846004094 400031947532846004094 No AR Vahidi علیرضا وحیدی 400031947532846004095 400031947532846004095 No