fa کاربرد متابولومیکس در مطالعات آدنوم هیپوفیز: مروری بر پیشرفت ها و چالش ها بيوشمي Biochemistry مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><span style="font-weight:bold"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">متابولومیکس یکی از رشته های مجموعه دانش&shy; های اومیکس است که به مطالعه فراگیر و نظام&shy;مند متابولیت‌ها در مجموعه &shy;های زیستی می&shy;پردازد. آدنوم‌های هیپوفیز تومورهای خوش‌خیم لوب قدامی غده هیپوفیز هستند که پس از گلیوم و مننژیوم، شایع&shy;ترین تومورهای مغزی محسوب می‌شوند. متابولومیکس ابزار قدرتمندی است که می‌تواند در درک جنبه‌های مختلف آدنوم &shy;های هیپوفیز نقش موثری داشته باشد. پیشرفت‌های اخیر در روش‌های مورد استفاده در متابولومیکس می‌تواند در تشخیص آدنوم&shy; های هیپوفیز کمک کرده و نشان دهد که چگونه تغییرات متابولیکی با تومورزایی ارتباط دارند. با تحلیل نیم‌رخ‌های متابولیکی، می‌توان نشانگرهای بالقوه‌ برای تشخیص و پیش‌آگهی آدنوم‌های هیپوفیز را شناسایی کرد و راهبرد‌های درمان شخصی‌سازی شده را تقویت نمود. علاوه بر این، ادغام متابولومیکس با سایر فناوری‌های اومیکس، نمای کلی از زیست‌‌شناسی تومور را ارائه می‌دهد و مسیرهای متابولیکی پیچیده‌ای را که در گسترش آدنوم هیپوفیز نقش دارند، آشکار می‌سازد. با این‌حال، چالش‌هایی از جمله نیاز به روش‌های استاندارد شده، پیچیدگی تفسیر داده‌ها و ادغام یافته‌های متابولومیکس با یافته‌های بالینی نیز وجود دارد. این مطالعه مروری به بررسی وضعیت کنونی متابولومیکس در تحقیقات مرتبط با آدنوم‌های هیپوفیز می‌پردازد و بر توانایی این حوزه در تحول درک فعلی از این تومورها و بهبود نتایج بیماران تأکید می‌کند، در حالی‌که به موانع موجود نیز اشاره می‌نماید.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><span style="font-weight:bold">Metabolomics, a novel discipline within the omics sciences, focuses on the comprehensive analysis of metabolites in biological systems. Pituitary adenomas are benign tumors of the anterior pituitary gland and rank among the most common brain tumors after gliomas and meningiomas. Metabolomics is a powerful tool that can significantly enhance our understanding of various aspects of pituitary adenomas. Recent advancements in metabolomic techniques have the potential to aid in the diagnosis of pituitary adenomas and to elucidate the metabolic alterations associated with tumorigenesis. By analyzing metabolic profiles, potential biomarkers for diagnosis and prognosis can be identified, thereby facilitating personalized treatment strategies. Moreover, integrating metabolomics with other omics technologies provides a holistic view of tumor biology and uncovers complex metabolic pathways involved in the progression of pituitary adenomas. However, challenges remain, including the need for standardized methodologies, the complexity of data interpretation, and the integration of metabolomic findings with clinical outcomes. This review examines the current state of metabolomics research in pituitary adenomas, highlights its potential to transform our understanding of these tumors and improve patient outcomes, and discusses the existing barriers to its broader application.</span></span></span></span></span></div> متابولومیکس, متابولیت, آدنوم هیپوفیز, تومور هیپوفیز, نشانگر زیستی Metabolomics, Metabolite, Pituitary adenoma, Pituitary tumor, Biomarker 1 17 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2505-3&slc_lang=fa&sid=1 A Bahramirad علیرضا بهرامی راد alireza.abr80@gmail.com 4000319475328460049629 4000319475328460049629 No Department of Biology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran, گروه زیست‌شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران، A Vasheghani Farahani علی واشقانی فراهانی alivfbio@gmail.com 4000319475328460049630 0009-0006-7408-1693 No Department of Cellular and Molecular Biology, Faculty of Advanced Sciences and Technology, Tehran Medical Sciences Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran, گروه زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده علوم نوین، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران A Khosravi آوا خسروی ava_khosravi@hotmail.com 4000319475328460049631 0009-0004-9311-0248 No Department of Biology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran, گروه زیست‌شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران، A Sarrafi عاطفه صرافی sarrafiatefeh@gmail.com 4000319475328460049632 0009-0002-7036-7003 No Department of Biology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran, گروه زیست‌شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران، S.M Tavangar سید محمد توانگر tavangar@ams.ac.ir 4000319475328460049633 4000319475328460049633 No Department of Pathology, Shariati Hospital, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran, گروه آسیب‌شناسی، بیمارستان شریعتی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران، M Hedayati مهدی هدایتی hedayati47@gmail.com 4000319475328460049634 4000319475328460049634 No Cellular and Molecular Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Molecular Biology, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R. Iran مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی غدد درون‌ریز، پژوهشکده بیولوژی مولکولی غدد درون‌ریز، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، S.A Razavi سیده عادله رضوی s.a.razavi@endocrine.ac.ir 4000319475328460049635 4000319475328460049635 Yes Cellular and Molecular Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Molecular Biology, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R. Iran مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی غدد درون‌ریز، پژوهشکده بیولوژی مولکولی غدد درون‌ریز، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران،