Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism

fa ارتباط الگوهای غذایی با سطوح افزایش یافته آنزیم‌های کبدی: یک بررسی مقطعی در مطالعه قند و لیپید تهران Association of Dietary Patterns with Increased Levels of Liver Enzymes: a Cross-sectional Study in Tehran Lipid and Glucose Study تغذيه Nutrition پژوهشی Original مقدمه: افزایش سطح آنزیم‌های کبدی به عنوان یک شاخص پیشگویی‌کننده کبد چرب غیر الکلی شناخته شده است. هدف از این مطالعه مقطعی، شناسایی الگوهای غذایی غالب و ارتباط آنها با اختلالات آنزیمهای کبدی در بزرگسالان تهرانی می باشد. مواد و روش ها: در این مطالعه 436 نفر از افراد 19 ساله و بالاتر شرکت کننده در مرحله ششم مطالعه قند و لیپید تهران (1394 تا 1397) مورد بررسی قرار گرفتند. ارزیابی دریافت های غذایی با استفاده از پرسش‌نامه بسامد خوراک نیمه کمی پایا و روا انجام شد. متغیرهای بیوشیمیایی و غلظت آنزیم های کبدی شامل آلانین آمینو ترانسفراز (ALT)، آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST)، گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) و آلکالین فسفاتاز (ALP) اندازه گیری شد. برای شناسایی الگوهای غذایی غالب از روش تحلیل عاملی استفاده شد. برای تعیین نسبت شانس و فاصله اطمینان 95 درصد سطوح افزایش یافته آنزیم های کبدی (بالاتر از میانه) در ارتباط با الگوهای غذایی از مدل رگرسیون لجستیک استفاده شد. یافته ها: سه الگوی غذایی غالب غربی، سالم و سنتی به ترتیب با درصد واریانس 18/31، 8/24 و 5/83 درصد شناسایی شدند. به ازای یک انحــراف معیار افزایش در امتیاز الگوی غذایی غربی، نسبت شانس سطــوح افزایش یافته آنزیم ALT و نسبت ALT/AST به ترتیب 38 درصـــد (1/69-1/13=حدود اطمینان 95 درصد) و 37 درصد (1/68-1/12=حدود اطمینان 95 درصد) افزایش یافت. سایر الگوهای غذایی با آنزیم های کبدی رابطه معنی داری نداشتند. نتیجه گیری: در مطالعه حاضر، الگوی غذایی غربی با سطوح افزایش یافته آنزیم ALT و ALT/AST ارتباط داشت و الگوهای غذایی سالم و سنتی با سطوح آنزیم های کبدی ارتباط معناداری نشان ندادند.   Introduction: Elevated levels of the liver enzymes is a good predictor of non- alcoholic fatty liver disease. The aim of this cross- sectional study was to determine the association of dietary patterns and elevated levels of liver enzymes in Tehranian adults. Materials and Methods: This study was conducted on 436 individuals aged≥19 years, who participated in the sixth phase of Tehran lipid and Glucose study. Dietary intakes of the participants were assessed using a semi-quantitative food frequency questionnaire. Biochemical variables and liver enzyme concentrations including alanine amino transferase (ALT), aspartate amino transferase (AST), gamma glutamyl transferase (GGT), alkalin phosphatase (ALP) were measured. Factor analysis was used to identify food patterns. To determine the odds ratio 95% confidence interval of increased levels of liver enzymes in relation to dietary patterns, the logistic regression model (adjusted for age, sex and body mass index) was used. Result: Three patterns including western, healthy and traditional were identified with variance of 18.31, 8.24 and 5.83% respectively. For each standard deviation in the western dietary pattern, the odds ratio of elevated levels of ALT and the ratio of ALT/AST increased by 38% (95% CI=1.13-1.69) and 37% (95%CI=1.12–1.68) respectively. Other dietary patterns were not significantly correlated with changes in liver enzymes. Conclusion: The western dietary pattern was associated with elevated levels of ALT and the ratio of ALT/AST. الگوهای غذایی, تحلیل عاملی, آنزیم‌های کبدی Dietary patterns, Factor analysis, Liver enzymes 303 311 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-197-1&slc_lang=fa&sid=1 Hoda Fazeli هدا فاضلی fazeli.hoda@gmail.com 4000319475328460037617 4000319475328460037617 No Nutrtion and Endocrine Research Center مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون ریز Zahra gaiini زهرا گائینی zahragn1992@gmail.com 4000319475328460037618 4000319475328460037618 No Nutrtion and Endocrine Research Center مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون ریز Parvin Mirmiran پروین میرمیران Parvin.mirmiran@gmail.com 4000319475328460037619 4000319475328460037619 No Nutrtion and Endocrine Research Center مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون ریز Reza hajihosseini رضا حاجی حسینی hosseini@pnu.ac.ir 4000319475328460037620 4000319475328460037620 No Central Message center of Tehran سازمان مرکزی پیام نور تهران Zahra Bahadoran زهرا بهادران z-bahadoran@endocrine.ac.ir 4000319475328460037621 4000319475328460037621 Yes Nutrtion and Endocrine Research Center مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون ریز Fereidoun Azizi فریدون عزیزی aziai@endocrine.ac.ir 4000319475328460037622 4000319475328460037622 No Institute of Endocrinology and Metabolism پژوهشکده غدد درون ریز و متابولیسم