fa بررسی شـیوع توده‌های تیروئیدی خوش‌خیم و بدخیم متعاقب پرتو درمانی ناحیه سر و گردن در کودکی در استان خراسان غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: افزایش شیوع کانسر تیروئید در بیماران با سابقه پرتودرمانی به سر و گردن در کودکی شناخته شده است. بر اساس پژوهش‌های قبلی، پرتو درمانی برای کچلی سر به مدت 30 سال در استان خراسان انجام می‌شده است. در این مطالعه سعی شده است با فراخوان بیماران و تشخیص و درمان زودرس بیماری از عوارض بیشتر و همچنین هزینه بالاتر جلوگیری شود. مواد و روش‌ها: با استفاده از برنامه فراخوان از طریق روزنامه خراسان و صدا و سیمای مرکز خراسان بیماران با سابقه پرتودرمانی در کودکی که به علت کچلی درمان شده بودند برای بررسی تیروئید دعوت شدند. یک پرسشنامه برای هر بیمار پر می‌شد و معاینه تیروئید، اسکن تیروئید و سونوگرافی تیروئید برای بیمار انجام می‌شد (گروه بیماران). در صورت وجود گره بزرگتر از 1 سانتی‌متر در لمس تیروئید نمونه‌برداری سوزنی انجام می‌گردید. همچنین TSH سرم در تمام بیماران اندازه‌گیری شد. بیمارانی که گره تیروئیدی بزرگتر از 1 سانتی‌متر داشتند و یا مبتلا به پرکاری تیروئید بودند برای جراحی ارجاع می‌شدند. همچنین تمام بیمارانی که جهت سونوگرافی غیرتیروئیدی به بخش رادیولوژی بیمارستان قائم ارجاع می‌شدند تحت معاینه بالینی و سونوگرافی تیروئید قرار می‌گرفتند (گروه شاهد). یافته‌ها: یکصد و هشتاد بیمار با متوسط سنی 5/47 سال و 127 نفر شاهد با سن و جنس مشابه مورد مطالعه قرار گرفتند. گره‌های تیروئید در 5/45% بیماران و 7% گروه شاهد لمس شد (001/0p<). متوسط بزرگترین قطر گره تیروئیدی در گروه بیماران 8/24 میلی‌متر و در گروه شاهد 8/10 میلی‌متر بود (0001/0p<). 75% بیماران دارای گره تیروئید با بیوپسی سوزنی موافقت کردند و 5% آنها سیتولوژی مشکوک داشتند. نتایج بدخیم یا مشکوک در گروه شاهد وجود نداشت. 27 بیمار (7/33%) جراحی شدند؛ نتایج آسیب‌شناسی در 9/89% بیماران خوش‌خیم و در 1/11% بدخیم گزارش گردید. نتیجه‌گیری: گره‌های تیروئیدی و نئوپلاسم‌های تیروئید در بیماران با سابقه پرتودرمانی به طور قابل ملاحظه‌ای از گروه شاهد بیشتر بود. همچنین نئوپلاسم‌های تیروئید در بیماران جوا‌ن‌تر و در زمان نهفته کمتر از 40 سال بیشتر بود. لذا توصیه می‌شود که در این گروه از بیماران بررسی‌های تهاجمی‌تری صورت گیرد. این مطالعه نشان داد که سابقه پرتودرمانی به ناحیه سر و گردن می‌تواند یک عامل اتیولوژیک در نئوپلاسم‌های تیروئید و حداقل به عنوان یک خطر محسوب گردد. Introduction: Increased prevalence of thyroid cancer has been noted in patients with a previous history of radiotherapy of the head and neck region in childhood. According to previous research, radiotherapy for Tinea Capitis was used for 30 years (1945-1975) in Khorasan province. This study has tried to evaluate the prevalence of benign and malignant thyroid nodules and to detect and treat affected patients earlier to prevent further complications and costs. Material and methods: Using mass media, we recalled all patients with history of radiotherapy for Tinea Capitis in childhood. A questionnaire was filled out for each patient and thyroid examination, thyroid scan and thyroid sonography were performed. Fine needle aspiration biopsy (FNAB) was done if a thyroid nodule larger than 1 cm was palpable. Serum TSH was measured in all patients. Also thyroid surgery was recommended for all patients with thyroid nodules of more than 1 cm. A control group were selected from a group of patients referred for non thyroidal sonography to the radiology department of Ghaem Hospital. These patients also were evaluated by clinical examination and thyroid sonography. We studied 180 patients with a mean age of 47.5 years and 127, age and sex matched controls. Results: Thyroid nodules were palpable in 45.5% of patients and 7% of controls (p<0.01). Ultrasonography also detected thyroid nodules in 51.2% of patients and 26.1% of the controls (p<0.01). The largest mean diameter of nodules were 24.8 mm in patients and 10.8 mm in the control group (p<0.001). 73.1% of patients agreed to FNAB and 5% of them had suspicious cytology results. No suspicious or malignant results were noted in the control group. Twenty-seven patients (33.7%) were operated. Pathological results were benign in 89.9% and malignant in 11.1% of patients. This study showed that thyroid nodules and thyroid neoplasm were significantly more frequent in patients in comparison with control group, the thyroid nodules being larger in size in the patient group. Thyroid neoplasms were more frequent among younger patients with a latent period (from radiotherapy) of less than 40 years. Conclusion: Aggressive evaluation is recommended in these groups. ،گره تیروئید،نئوپلاسم تیروئید،پرتوتابی سر و گردن Thyroid nodules, Thyroid neoplasms, Head and neck radiation 161 164 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-96&slc_lang=fa&sid=1 SR Zakavai دکتر سید رسول زکوی zakavi@mums.ac.ir 400031947532846001779 400031947532846001779 Yes Z Mousavi دکتر زهره موسوی 400031947532846001780 400031947532846001780 No H Rezaei Deluie حسین رضایی دلویی 400031947532846001781 400031947532846001781 No M Mehrabi دکتر مصطفی مهرابی 400031947532846001782 400031947532846001782 No