fa بررسی آثار هورمون جنسی نر بر ترمیم استخوان در موش‌های صحرایی بالغ نر غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original هورمون‌های جنسی نقش مهمی در رشد اسکلت و حفظ تعادل استخوانی دارند، از آنجا که تا کنون اثرات استروژن در ترمیم بافت استخوانی بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته است و اطلاعات مشابهی در مورد تستوسترون وجود ندارد، در تحقیق حاضر اثر هورمون‌های جنسی نر روی بافت استخوانی و نحوه ترمیم استخوان مطالعه گردید. 60 رأس موش صحرایی نر نژاد Wistar به وزن 250 الی 300 گرم و سن 12 الی 14 هفته به طور تصادفی در چهار گروه 15 رأسی تقسیم شدند. گروه اول گنادکتومی نشده بودند و هورمون درمانی نیز نشدند؛ گروه دوم گنادکتومی نشده بودند ولی هورمون درمانی شدند. گروه سوم گنادکتومی شده بودند و هورمون درمانی نیز شدند و گروه چهارم گنادکتومی شده بودند ولی هورمون درمانی نشدند. در تمام گروه‌ها سطح داخلی استخوان درشت نی سمت راست سوراخ گردید. موش‌هایی که هورمون درمانی شدند، روزانه و بصورت داخل صفاقی تحت تزریق هورمون تستوسترون به میزان یک میلی‌گرم برای هر کیلوگرم به مدت سه هفته قرار گرفتند. تمام موش‌ها سه هفته پس از نقص استخوانی از طریق استنشاق اتر کشته شدند. پس از برداشتن بافت استخوانی از محل ترمیم و گذراندن مراحل ثبوت، کلسیم‌گیری، پردازش، ‌برش‌گیری و رنگ‌آمیزی با دو روش ”هماتوکسیلین و ائوزین“ و ”تریکروم ماسون،“ بافت مورد مطالعه میکروسکوپی توصیفی و کمی قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری t-test و آنالیز واریانس استفاده شد. یافته‌های این تحقیق نشان داد که تزریق هورمون‌های جنسی نر موجب افزایش سرعت ترمیم و افزایش تراکم بافت استخوانی در محل ضایعه می‌شود. در این گروه‌ها در بافت استخوانی، تعداد استئوبلاست‌ها افزایش (25/2±30/31) و تعداد استئوکلاست‌ها کاهش (9/0±90/1) یافته بود و هر دو از نظر آماری معنی‌دار بود (001/0P<). ضخامت پریوست در محل نقص استخوانی در گروه‌های تحت درمان با هورمون‌های جنسی نر افزایش چشمگیری نشان داد. تراکم الیاف کلاژن و عروقی خونی در بافت ترمیمی گروه‌های تحت هورمون درمانی بیشتر بود. قطر و وزن استخوان در گروه‌های تحت هورمون درمانی افزایش معنی‌دار نشان می‌داد (001/0P<). نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که هورمون تستوسترون اثر مثبت در افزایش سرعت ترمیم در بافت استخوانی در موش‌های صحرایی نر دارد. Abstract: Sexual hormones have important role, in skeletal development and maintaining bone balance. There is little information on effects of testosterone on bone repair. In the present study the effects of testosterone on bone and its repair were studied. Sixty male wistar rats, 12-14 weeks old, weighing between 250-300gr were randomly divided into four groups. The first group were not gonadectomized and did not receive testosterone. The second group were not gonadectomized but were treated with testosterone. The third groups were gonadectomized and treated with testosterone. The fourth group gondectomized but did not receive testosterone. A hole was made on the medial surface of right tibia in all rats. The dose of testosterone was 1mg/kg I.P daily for 3 weeks, at the end of which all rats were killed by ether inhalation. A bone sample was extracted from each rat and was fixed, decalcified, processed, sectioned and was stained by H & E and Trichrome Mason methods. Sections were examined descripitively and quantitatively by light microscopy. Data were analysed by student’s t test and analysis of variance methods. Results showed that in rats treated with testosterone, the rate of bone repair were accelerated, bone density in the defect region was increased, number of osteoblasts were increased (31.3±2.25), and number of osteoclasts were decreased significantly (1.90±0.9). Also, the thickness of periosteum in the region of defect was increased markedly, and dimension and weight of bone were increased significantly (P<0.001). It is concluded that testosterone has positive effect on accelerating bone repair in male rats. ،تستوسترون،بافت استخوانی،ترمیم،استئوبلاست،استئوکلاست Bone, Repair, Testosterone, Osteoblast, Osteoclast 107 113 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-49&slc_lang=fa&sid=1 M Norouzian دکتر محسن نوروزیان 400031947532846001631 400031947532846001631 Yes F Fadaei دکتر فاطمه فدایی فتح‌آبادی 400031947532846001632 400031947532846001632 No F Azizi دکتر فریدون عزیزی 400031947532846001633 400031947532846001633 No