fa پایش شیوع گواتر و میزان ید ادرار در دانش‌آموزان 8 تا 10 ساله استان فارس در سال 1375 غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original کمبود ید و اختلالات ناشی از آن یکی از بزرگترین و مهمترین اپیدمی‌های دوران ما محسوب می‌شود، این اختلالات در ایران نیز شناخته شده و برنامه کنترل و پیشگیری از بروز این اختلالات از جمله تولید و توزیع نمک یددار از سال 1368 به مرحله اجرا درآمده است. به منظور پایش برنامه کشوری مبارزه با کمبود ید در سال 1375، این بررسی در دانش‌آموزان 8 تا 10 ساله استان فارس انجام شد. طی یک بررسی توصیفی ـ مقطعی از طریق نمونه‌گیری تصادفی تعداد 1350 دانش‌آموز (به تعداد مساوی دختر و پسر) از نظر شیوع گواتر از طریق معاینه بالینی، اندازه‌گیری T3 و T4 سرم به روش رادیوایمونواسی و جذب T3 (T3ru) و نمونه ادرار برای اندازه‌گیری ید ادرار به روش هضم مورد بررسی قرار گرفتند. میانگین T4 و T3 سرم بترتیب μg/dl 4/1±10و ng/dl 18±141 بود. تفاوتی بین آنها در دو جنس و بین دانش‌آموزان شهری و روستایی وجود نداشت. 5 نفر T4 بالاتر از μg/dl 5/12 داشتند، میانه دفع ادراری ید در جمعیت مورد مطالعه μg/dl 30 بوده که در 89% موارد بیشتر از μg/dl 10 بود. ید ادرار کمتر از μg/dl 5 در 4% موارد وجود داشت. درصد کلی گواتر در استان 68% بوده که بترتیب در دختران و پسران 69% و 66% بود. یافته‌های این بررسی نشان می‌دهد که 7 سال پس از شروع ید رسانی و 2 سال پس از آنکه بیش از نیمی از جمعیت استان از نمک یددار استفاده کرده‌اند، ید ادرار در گروه سنی 8 تا 10 ساله استان در مقایسه با بررسی‌های قبلی افزایش نشان داده و به حد مطلوب سازمان جهانی بهداشت رسیده است. اما با توجه به اینکه هنوز 68% از جمعیت مورد مطالعه مبتلا به گواتر هستند، استان فارس از نظر گواتر فرابومی (هیپرآندمیک) محسوب می‌شود. Abstract: Iodine deficiency disorders (IDD) constitute a worldwide health problem. Many parts of the Islamic Republic of Iran had been known as areas of endemic goiter. IDD was accepted as a priority health problem in the country, and a National IDD Council was formed in 1989, under the supervision of the Ministry of Health and Medical Education. One of the main strategies of National council for IDD control was to provide at least 150 μg of iodine per day to the entire population through making iodized salt available. This study was performed to evaluate the National IDD Council program in 1996, in rural and urban areas of Fars province. 1350 schoolchildren, aged 8 to 10 years, including 50% girls and 50% boys, were selected through random sampling. Grading of goiter was performed according to WHO classification. Serum T3 and T4 were measured by RIA and uninary iodine by digestion method. The mean serum T4 and T3 were: 10.0±1.4 μg/dl, and 141±18 ng/dl, respectively. There were no differences between males and females and schoolchildren of rural or urban areas. Five persons had serum T4 more than 12.5 μg/dl. The mean urinary iodine was 30 μg/dl in entire population, 89% had urinary iodine more than 10 μg/dl. Only 4% had urinary iodine less than 5 μg/dl. Total prevalence of goiter was 68% (69% in girls and 66% in boys). Based on the available data, seven years after generalized use of iodized salt and 2 years after the use of iodized salt by more than 50% of pupulation, urinary iodine in schoolchildren of Fars province is in acceptable range. However, goiter is still hyperendemic in Fars province. ،گواتر،اختلالات ناشی از کمبود ید،غلظت ید ادراری Goiter, Iodine deficiency disorders, Urinary iodine 37 42 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-41&slc_lang=fa&sid=1 F Azizi دکتر فریدون عزیزی 400031947532846001606 400031947532846001606 Yes R Sheikholeslam دکتر ربابه شیخ‌الاسلام 400031947532846001607 400031947532846001607 No M Hedayati مهدی هدایتی 400031947532846001608 400031947532846001608 No P Mirmiran پروین میرمیران 400031947532846001609 400031947532846001609 No AR Mahdavi دکتر علیرضا مهدوی 400031947532846001610 400031947532846001610 No H Delshad دکتر حسین دلشاد 400031947532846001611 400031947532846001611 No