مرکز تحقیقات غدد درونریز و متابولیسم، پژوهشکده بیماریهای غدد، پژوهشگاه علوم غدد درونریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، ، Amouzegar@endocrine.ac.ir
چکیده: (233 مشاهده)
دیابت نوع ۲ یکی از مهمترین بیماریهای متابولیک است که شیوع آن در جهان رو به افزایش میباشد. با توجه به نقش کلیدی تغذیهدرمانی پزشکی در کنترل قند خون و کاهش عوارض قلبی-عروقی، در سالهای اخیر تمرکز توصیههای تغذیهای از بررسی تکمغذیها به سمت الگوهای غذایی تغییر یافته است. هدف از این مطالعه، مرور و مقایسه شواهد حاصل از مطالعات مرور نظاممندو فراتحلیلدرباره اثر الگوهای غذایی مدیترانهای، کتوژنیک، پرپروتئین، بسیار کمکربوهیدرات و رویکرد تغذیهای برای توقف پرفشاری خون، بر کنترل گلیسمی و عوامل خطر قلبی-عروقی در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ بود. بر اساس شواهد موجود، الگوی غذایی مدیترانهای مؤثرترین الگوی غذایی در کنترل قند خون و کاهش خطرات قلبی-عروقی محسوب میشود و موجب کاهشهموگلوبین گلیکوزیله، بهبود مقاومت به انسولین، کاهش تریگلیسرید، افزایشلیپوپروتئین پرچگال و کاهش وزن بدن میشود. الگوی غذاییرویکرد تغذیهای برای توقف پرفشاری خون نیز اثرات مطلوبی بر کنترل فشار خون، هموگلوبین گلیکوزیلهو برخی شاخصهای متابولیک دارد. در مقابل، رژیمهای الگوی کتوژنیک، پرپروتئین و بسیار کمکربوهیدرات اگرچه در کوتاهمدت میتوانند موجب بهبود کنترل گلیسمی و کاهش وزن شوند، اما شواهد درباره پایداری اثرات بلندمدت، سلامت قلبی-عروقی، کفایت ریزمغذیها و تداوم پایبندی افراد به این رژیمها، محدود یا متناقض است. در مجموع، رژیمهای مدیترانهای ورویکرد تغذیهای برای توقف پرفشاری خون به دلیل اثربخشی بیشتر، سلامت بالاتر و قابلیت اجرای طولانیمدت، مناسبترین الگوهای غذایی برای مدیریت دیابت نوع ۲ و کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی هستند، در حالیکه چگونگی اثربخشی رژیمهای بسیار کمکربوهیدرات و پرپروتئین در مدیریت دیابت، نیازمند انجام مطالعات طولانیمدت بیشتری است.
