مرکز تحقیقات پیشگیری از اختلالات متابولیک، پژوهشکده علوم غدد درونریز، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، ، tohidi@endocrine.ac.ir
چکیده: (1034 مشاهده)
دیابت نوع ۲ به عنوان یک بیماری متابولیک شایع با بار قابل توجه سلامت جهانی مطرح است. شناسایی نشانگرهای زیستی موثر در پیشبینی ابتلا به این بیماری، به پیشگیری و درمان هدفمند کمک میکند. کلسترول باقیمانده (RC)، که عمدتاً در لیپوپروتئینهای غنی از تریگلسیرید (TRLs) مانند VLDL و IDL وجود دارد، نقش مهمی در آترواسکلروز و بیماریهای قلبی-عروقی دارد و اخیراً ارتباط آن با اختلالات متابولیک و دیابت نوع ۲ مورد توجه قرار گرفته است. در این مرور نقلی، تمامی مطالعات کوهورت آیندهنگر که ارتباط سطح RC با بروز دیابت نوع ۲ در آینده را بررسی کرده بودند، از طریق جستوجو در پایگاههای مدلاین (پابمد)، وب آو ساینسس و اسکوپوس تا تاریخ 15 ژوئیه 2025 شناسایی شدند و نتایج آنها نشان داد که سطوح بالاتر RC به طرز معنیداری با افزایش خطر بروز دیابت نوع ۲ در جمعیتهای مختلف، به ویژه جمعیتهای آسیایی، مرتبط است؛ هر چند که پس از تعدیل عوامل مداخلهگر، شدت ارتباط کاهش مییابد. همچنین، درباره مؤثرترین نشانگر در نیمرخ لیپیدی برای پیشبینی بروز دیابت نوع ۲، نتایج مطالعات متفاوت بوده است؛ بهطوریکه برخی RC و برخی دیگر تریگلیسرید(TG)را به عنوان قویترین نشانگر پیشبینیکننده بروز دیابت نوع 2 مطرح کردهاند. نتایج این مطالعه مروری نشان میدهد که RC میتواند به عنوان یک نشانگر زیستی بالقوه در پیشبینی دیابت نوع ۲ لحاظ و زمینهساز توسعه روشهای نوین پیشگیری و درمان در مراحل اولیه بیماری باشد. از آنجا که مطالعات موجود غالباً محدود به جمعیتهای آسیایی بوده و دارای دامنه وسیعی از حجم نمونه هستند، انجام پژوهشهای بیشتر با نمونههای بزرگتر، بهویژه در سایر جمعیتها غیرآسیایی، برای تأیید این یافتهها و تعمیمپذیری نتایج پیشنهاد میشود.
