fa بررسی چند متغیره عوامل مرتبط با سندرم متابولیک با استفاده از تحلیل عاملی: مطالعه قند و لیپید تهران غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: از آنجا که سندرم متابولیک در جامعه‌ی ایرانی شیوع بالایی دارد متغیر‌های مختلف در ابتلا به آن نقش دارند، در این مطالعه وابستگی عوامل مرتبط با سندرم متابولیک به یکدیگر و نقش دیس لیپیدمی در جمعیت تهرانی با استفاده از روش تحلیل عاملی بررسی شد. مواد و روش‌ها: 8990 نفر از افراد بالای 18 سال، در طرح قند و لیپید تهران، جهت این بررسی انتخاب شدند. ابتدا میزان شیوع سندرم متابولیک با استفاده از متغیرهای تن سنجی، فشار خون، قند و چربی خون، بررسی و سپس تحلیل عاملی در 3956 مرد و 5034 زن، قبل و بعد از حذف افراد مبتلا به دیابت و پرفشاری خون، انجام شد. یافته‌ها: سندرم متابولیک طبق معیار ATPIII در6/26% مردان و 3/36% زنان مشاهده شد. فراوان‌ترین یافته در این افراد پایین بودن HDL-C بود. پس از تحلیل عاملی، هشت متغیر تن‌سنجی و متابولیکی به چهار عامل مجزا تبدیل شدند. واریانس بیان شده توسط این عوامل، در مجموع 3/83% از تغییرات را در بر گرفت. چاقی به عنوان اولین عامل، و پرفشاری خون و هیپوگلیسمی به عنوان عوامل دوم و سوم مؤثر در تغییر شناخته شد. دیس‌لیپیدمی در همه‌ی موارد به عنوان عامل چهارم در نظر گرفته شد که عوامل دخیل در آن با چاقی پیوستگی بالایی نشان می‌دهند. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان‌دهنده‌ی آن است که سندرم متابولیک شامل مجموعه‌ای از چند عامل مستقل (دیس لیپیدمی، چاقی، پرفشاری و هایپرگلیسمی) می‌باشد و دیس لیپیدمی و چاقی در ایران از مهم‌ترین این عوامل هستند. Introduction: Because of the high prevalence of the metabolic syndrome in Iran, this study used factor analysis to examine how the major components of the metabolic syndrome relate to each other and the role of hyperlipidemia in Iranian subjects. Materials and Methods: 8990 subjects aged over 18 years, participants of the Tehran Lipid and Glucose Study, were selected. Anthropometry, blood pressure, serum glucose and lipid concentrations were measured to estimate the prevalence of the metabolic syndrome. Before and after excluding individuals with diabetes and hypertension, we used factor analysis to examine the pattern of the metabolic syndrome in 3956 men and 5034 women. Result: 26.6% of men and 36.3% of women had metabolic syndrome by ATPIII criteria and low HDL-C was the most frequent finding in subjects. Factor analysis reduced 8 anthropometric and metabolic variables into four uncorrelated factors. Four factors, which together account for 83.3% of the variance, can be identified: the first was obesity, blood pressure and hyperglycemia were second (hypertension) and the third factor was hypoglycemia. Dyslipidemia was the last factor and had a correlation with obesity. Conclusion: Findings support a concept in which the metabolic syndrome represents several distinct entities (dyslipidemia, obesity, hypertension and hyperglycemia) and obesity is the most important factor, having a strong correlation with dislipidemia in the Iranian population. ،سندرم متابولیک،دیس لیپیدمی،چاقی،تحلیل عاملی Metabolic syndrome; Dyslipidemia; Obesity; Factor analysis 139 146 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-21&slc_lang=fa&sid=1 M Daneshpour مریم‌السادات دانشپور 400031947532846002356 400031947532846002356 No Y Mehrabi دکتر یداله محرابی 400031947532846002357 400031947532846002357 No M Hedayati دکتر مهدی هدایتی 400031947532846002358 400031947532846002358 No M Houshmand دکتر مسعود هوشمند 400031947532846002359 400031947532846002359 No F Azizi دکتر فریدون عزیزی azizi@ erc.ac.ir 400031947532846002360 400031947532846002360 Yes