fa اثر تجویز عصاره آبی کرفس وحشی بر میزان گلوکز و چربی‌های سرم در موش صحرایی دیابتی غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: بیماری دیابت قندی یکی از شایع‌ترین بیماری‌های متابولیک بدن می‌باشد که با عوارض ناتوان کننده‌ی متعدد در درازمدت همراه است. با توجه به اهمیت درمانی گیاهان دارویی، گیاه کرفس وحشی دارای خاصیت کاهش‌دهندگی سطح پراکسیداسیون لیپیدی و سطح برخی چربی‌های سرم در مدل تجربی هیپرلیپیدمی حیوانات آزمایشگاهی می‌باشد. در مطالعه‌ی حاضر اثر تجویز داخل صفاقی عصاره آبی این گیاه بر میزان گلوکز، تری‌گلیسرید، کلسترول تام، کلسترول LDL و HDL موش صحرایی دیابتی بررسی شد. مواد و روش‌ها: برای این منظور موش‌های صحرایی ماده (28=n) به چهار گروه شاهد، شاهد تحت تیمار با کرفس وحشی، دیابتی، و دیابتی تحت درمان با کرفس وحشی تقسیم‌بندی شدند. عصاره‌ی آبی گیاه به میزان 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم به مدت 4 هفته و به صورت یک روز در میان تجویز شد. میزان گلوکز، تری‌گلیسرید، کلسترول تام، کلسترول LDL و HDL سرم قبل از بررسی و در هفته‌های دوم و چهارم پس از بررسی تعیین شد. یافته‌ها: میزان گلوکز سرم در گروه دیابتی افزایش معنی‌داری را در هفته‌ی چهارم در مقایسه با هفته‌ی قبل از آزمایش نشان داد (001/0p<) و در گروه دیابتی تحت درمان با کرفس وحشی کاهش مختصر و غیرمعنی‌دار در مقایسه با گروه دیابتی در همین هفته مشاهده شد. به علاوه سطح تری‌گلیسرید در گروه دیابتی افزایش معنی‌داری را در هفته‌ی چهارم نسبت به هفته قبل بررسی (05/0p<) نشان داد و سطح تری‌گلیسرید در هفته‌ی چهارم در گروه دیابتی تحت درمان با کرفس وحشی در مقایسه با گروه دیابتی به طور معنی‌دار پایین‌تر بود (01/0p<). هم‌چنین یک کاهش معنی‌دار در سطح کلسترول سرم در گروه دیابتی تحت درمان با کرفس وحشی در هفته‌ی چهارم در مقایسه با گروه دیابتی مشاهده شد (01/0p<). از طرف دیگر، میزان کلسترول HDL و LDL در گروه دیابتی تحت درمان در هفته چهارم در حد معنی‌دار و به ترتیب بیشتر (05/0p<) و کمتر (01/0p<) از گروه دیابتی بود. نتیجه‌گیری: تجویز داخل صفاقی عصاره‌ی آبی کرفس وحشی در مدل تجربی دیابت قندی، هر چند فاقد اثر هیپوگلیسمیک بارز بود، موجب تغییرات مطلوب و سودمند در سطح لیپیدهای خون می‌شود. Introduction: Diabetes mellitus is one of the most common metabolic disorders, which is accompanied by debilitating complications in the long term. Considering the therapeutic significance of medicinal plants, this study was conducted to evaluate the effects of i.p. intraperitonead administration of Apium graveolens on the serum glucose, triglyceride, total cholesterol, and HDL- and LDL-cholesterol levels of diabetic rats. Materials and Methods: Twenty-eight, female Wistar rats were divided into 4 groups, i.e. the control, AG-treated control, the diabetic, and AG-treated diabetic groups. The treatment groups received 200 mg/kg i.p. of the aqueous extract of the plant on alternate days for 4 weeks. Serum glucose, triglyceride, total cholesterol, LDL- and HDL- cholesterol levels were determined before the study, and two and four weeks after the study. Results: Serum glucose levels in diabetic group increased 2 and 4 weeks after the experiment as compared to data obtained one week before the study (P<0.001) AG treatment of diabetic rats did not have any significant effect. In addition, triglyceride levels in the diabetic group increased 4 weeks after the experiment in comparison to related data of one week before the study (P<0.05) and there was a significant lower level of triglyceride in AG-treated diabetic rats (p<0.01). Furthermore, a similar significant reduction was obtained for the treated-diabetic group as compared to the diabetic group regarding serum cholesterol levels (p<0.05). On the other hand, HDL- and LDL- cholesterol levels were significantly higher (p<0.05) and lower (p<0.01) in the AG-treated diabetic group as compared to the untreated diabetic group respectively. Conclusion: Although intraperitoneal administration of the aqueous extract of Apium graveolens has no significant hypoglycemic effect, it could possibly lead to appropriate changes in blood lipid profiles. کرفس وحشی، گلوکز، لیپید، دیابت قندی، موش صحرایی Apium graveolens, Glucose, lipid, Diabetes mellitus, Rat 177 181 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-81-18&slc_lang=fa&sid=1 M. Roghani مهرداد روغنی mehjour@yahoo.com 400031947532846002889 400031947532846002889 Yes T. Baluchnejadmojarad توراندخت بلوچ ناد مجرد 400031947532846002890 400031947532846002890 No A. Amin امیرارسلان امین 400031947532846002891 400031947532846002891 No R. Amirtouri رضا امیرطوری 400031947532846002892 400031947532846002892 No