en تأثیر مداخلات جامعه‌محور پیشگیری از چاقی بر خودکارآمدی نوجوانان: یک مرور نظام‌مند روانشناسی PSYCHOLOGIST مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Arial,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-weight:bold"><u><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">مقدمه</span></span></u><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">:چاقی نوجوانان یک معضل جهانی با پیامدهای گسترده است. خودکارآمدی به‌عنوان یک سازه محوری در تغییر رفتارهای سبک زندگی سالم، نقش مهمی در پیشگیری از چاقی دارد. هدف این مرور نظام‌مند، بررسی تأثیر مداخلات جامعه‌محور پیشگیری از چاقی بر خودکارآمدی نوجوانان است. <u>مواد و روش‌ها</u>: جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های پاب‌مد، اسکوپوس، وب‌آو‌ساینس، پروکوئست، سایک‌اینفو و سیناهل برای مطالعات کارآزمایی بالینی یا شبه‌تجربی منتشر شده از ژانویه ۲۰۱۵ تا ژانویه 2026 انجام شد. مطالعات واجد شرایط، مداخلات جامعه‌محور کنترل شده‌ای بودند که خودکارآمدی را در نوجوانان ۱۰ تا ۱۹ ساله به‌عنوان پیامد اندازه‌گیری کرده بودند. استخراج داده‌ها و ارزیابی کیفیت به‌طور مستقل توسط دو پژوهش‌گر انجام شد. <u>یافته‌ها</u></span></span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">:</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> از مجموع ۸۵۲۲ مطالعه، ۸ مطالعه با ۴۵۷۱ شرکت‌کننده از پنج کشور (آمریکا، استرالیا، برزیل، لهستان، هنگ‌کنگ و چین)، وارد شدند. سه مطالعه (هنگ‌کنگ، آمریکا و چین) بهبود معنی‌دار خودکارآمدی را گزارش کردند؛ یک مطالعه (استرالیا) بهبود خودکارآمدی را در کوتاه‌مدت نشان داد؛ در دو مطالعه (برزیل و استرالیا) تغییر معنی‌داری مشاهده نشد؛ و یک مطالعه (لهستان) نیز کاهش خودکارآمدی در دختران را گزارش کرد. <u>نتیجه‌گیری</u>: مداخلات جامعه‌محور پیشگیری از چاقی می‌توانند تأثیرات متفاوت و گاه ناپایداری بر خودکارآمدی پسران و دختران نوجوان داشته باشند. شناسایی این تفاوت‌ها نیازمند طراحی مداخلات جامعه‌محوری است که به جنسیت حساس بوده و دارای مؤلفه‌های انگیزشی و حمایتی باشند تا بتوانند خودکارآمدی نوجوانان را به‌شکلی پایدار ارتقا دهند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Arial,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-weight:bold"><u>Introduction</u>:&nbsp;Adolescent obesity is a global issue with widespread consequences. Self-efficacy, as a core construct in healthy lifestyle behavior change, plays an important role in obesity prevention. This systematic review investigated the impact of community-based obesity prevention interventions on adolescent self-efficacy. <u>Materials and Methods</u>:&nbsp;We conducted a systematic search in PubMed, Scopus, Web of Science, ProQuest, PsycINFO, and CINAHL for trial studies (randomized or quasi-experimental) published between January 2015 and January 2026. Eligible studies were community-based trials that measured self-efficacy as an outcome among adole&shy;scents aged 10&ndash;19 years. Data extraction and quality assessment were conducted indepen&shy;dently by two reviewers. <u>Results</u>:&nbsp;From 8,522 studies, 8 studies with 4,571 participants from five countries (USA, Australia, Brazil, Poland, Hong Kong, and China) were included. Results were heterogeneous. Three studies (from Hong Kong, the United States, and China) reported significant improvements in self-efficacy; one study (Australia) showed short-term improvement; two studies (Brazil and Australia) observed no significant change; and one study (Poland) reported a decrease in self-efficacy. Studies conducted exclusively on girls showed no improvement, and the Polish study even showed decreased self-efficacy in girls. <u>Conclusion</u>:&nbsp;Community-based obesity prevention interventions may exert varying and sometimes unstable effects on the self-efficacy of adolescent boys and girls. Addressing these differences necessitates gender-sensitive, community-based designs with motivational and supportive components to improve adolescent self-efficacy sustainably.</span></span></span></span></span></div> پیشگیری از چاقی, نوجوانان, خودکارآمدی, مداخلات جامعه‌محور, مرور نظام‌مند Community-Based, Adolescents, Self-efficacy, Obesity Prevention, Systematic Review Research 1 16 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3505-2&slc_lang=en&sid=1 P Shirvani پروشات شیروانی shirvani.proushat@gmail.com 4000319475328460050367 0009-0004-0004-078X No Research Center for Social Determinants of Health, Research Institute for Metabolic and Obesity Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، پژوهشکده اختلالات متابولیک و چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، P Amiri پریسا امیری amiri@endocrine.ac.ir 4000319475328460050368 4000319475328460050368 No Research Center for Social Determinants of Health, Research Institute for Metabolic and Obesity Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، پژوهشکده اختلالات متابولیک و چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، M Niknam ماندانا نیک نام m.niknam@khatam.ac.ir 4000319475328460050369 4000319475328460050369 No Department of Psychology and Education, Faculty of Humanities, Khatam University, Tehran, I.R. Iran گروه روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه خاتم، تهران، ایران، M Mataji Amirroud مریم متاجی امیررود m.mataji2009@gmail.com 4000319475328460050370 4000319475328460050370 No Research Center for Social Determinants of Health, Research Institute for Metabolic and Obesity Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، پژوهشکده اختلالات متابولیک و چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، N Izadi ندا ایزدی neda.izady@yahoo.com 4000319475328460050371 4000319475328460050371 No Research Center for Social Determinants of Health, Research Institute for Metabolic and Obesity Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، پژوهشکده اختلالات متابولیک و چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، M Niknam مهدیه نیک نام ma_niknam@yahoo.com 4000319475328460050372 4000319475328460050372 Yes Research Center for Social Determinants of Health, Research Institute for Metabolic and Obesity Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، پژوهشکده اختلالات متابولیک و چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران،