fa الگوهای غذایی اثربخش در مدیریت دیابت نوع ۲: یک مرور نقلی تغذيه Nutrition مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><span style="font-weight:bold"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">دیابت نوع ۲ یکی از مهم‌ترین بیماری‌های متابولیک است که شیوع آن در جهان رو به افزایش می‌باشد. با توجه به نقش کلیدی تغذیه‌درمانی پزشکی در کنترل قند خون و کاهش عوارض قلبی-عروقی، در سال‌های اخیر تمرکز توصیه‌های تغذیه‌ای از بررسی تک‌مغذی‌ها به سمت الگوهای غذایی تغییر یافته است. هدف از این مطالعه، مرور و مقایسه شواهد حاصل از مطالعات مرور نظام‌مند</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و فراتحلیل</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">درباره اثر الگوهای غذایی مدیترانه‌ای، کتوژنیک، پرپروتئین، بسیار کم‌کربوهیدرات و رویکرد تغذیه‌ای برای توقف پرفشاری خون، بر کنترل گلیسمی و عوامل خطر قلبی-عروقی در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ بود. بر اساس شواهد موجود، الگوی غذایی مدیترانه‌ای مؤثرترین الگوی غذایی در کنترل قند خون و کاهش خطرات قلبی-عروقی محسوب می‌شود و موجب کاهش</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">هموگلوبین گلیکوزیله، بهبود مقاومت به انسولین، کاهش تری‌گلیسرید، افزایش</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">لیپوپروتئین پرچگال و کاهش وزن بدن می‌شود. الگوی غذایی</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">رویکرد تغذیه‌ای برای توقف پرفشاری خون نیز اثرات مطلوبی بر کنترل فشار خون، هموگلوبین گلیکوزیله</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و برخی شاخص‌های متابولیک دارد. در مقابل، رژیم‌های الگوی کتوژنیک، پرپروتئین و بسیار کم‌کربوهیدرات اگرچه در کوتاه‌مدت می‌توانند موجب بهبود کنترل گلیسمی و کاهش وزن شوند، اما شواهد درباره پایداری اثرات بلندمدت، سلامت قلبی-عروقی، کفایت ریزمغذی‌ها و تداوم پایبندی افراد به این رژیم‌ها، محدود یا متناقض است. در مجموع، رژیم‌های مدیترانه‌ای و</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">رویکرد تغذیه‌ای برای توقف پرفشاری خون به دلیل اثربخشی بیشتر، سلامت بالاتر و قابلیت اجرای طولانی‌مدت، مناسب‌ترین الگوهای غذایی برای مدیریت دیابت نوع ۲ و کاهش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی هستند، در حالی‌که چگونگی اثربخشی رژیم‌های بسیار کم‌کربوهیدرات و پرپروتئین در مدیریت دیابت، نیازمند انجام مطالعات طولانی‌مدت بیشتری است.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:9pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><span style="font-weight:bold">Type 2 diabetes is one of the most prevalent metabolic disorders worldwide and is associated with increased cardiovascular morbidity and mortality. Given the central role of medical nutrition therapy in glycemic management and cardiovascular risk reduction, recent nutritional recommendations have shifted from focusing on individual nutrients toward overall dietary patterns. The present study aimed to review and compare evidence from systematic reviews and meta-analyses regarding the effects of Mediterranean, Dietary Approaches to Stop Hypertension, ketogenic, high-protein, and very low-carbohydrate dietary patterns on glycemic control and cardiovascular risk factors in patients with type 2 diabetes. Current evidence indicates that the Mediterranean diet is the most effective dietary pattern for improving glycemic control and reducing cardiovascular risk, through lowering glycosylated hemoglobin, improving insulin sensitivity, reducing triglyceride levels, increasing high-density lipoprotein, and promoting weight loss. The Dietary Approaches to Stop Hypertension dietary pattern also demonstrates beneficial effects on blood pressure, glycosylated hemoglobin, and several metabolic parameters. In contrast, ketogenic, high-protein, and very low-carbohydrate diets may improve glycemic control and body weight in the short term; however, evidence regarding their long-term sustainability, cardiovascular health, micronutrient adequacy, and adherence remains limited or inconsistent. Overall, the Mediterranean and Dietary Approaches to Stop Hypertension dietary patterns appear to be the most appropriate nutritional approaches for the management of type 2 diabetes and reduction of cardiovascular risk due to their greater efficacy, health, and long-term applicability. Nevertheless, the effectiveness of the very low-carbohydrate and high-protein diets in diabetes management requires further long-term studies.</span></span></span></span></span></div> دیابت نوع۲, الگوی غذایی مدیترانه‌ای, الگوی غذایی رویکرد تغذیه‌ای برای توقف پرفشاری خون, رژیم غذایی کتوژنیک, رژیم غذایی پرپروتئین, رژیم بسیار کم کربوهیدرات Type 2 diabetes, Mediterranean dietary pattern, Dietary approaches to stop hypertension dietary pattern, Ketogenic diet, High-protein diet, Very low-carbohydrate diet 1 15 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1844-5&slc_lang=fa&sid=1 P Mirzaei پارمیس میرزائی parmismirzaee@gmail.com 4000319475328460050070 0009-0008-0471-172X No Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات غدد درون‌ریز و متابولیسم، پژوهشکده بیماری‌های غدد، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، A Amouzegar عطیه آموزگار Amouzegar@endocrine.ac.ir 4000319475328460050071 4000319475328460050071 Yes Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, مرکز تحقیقات غدد درون‌ریز و متابولیسم، پژوهشکده بیماری‌های غدد، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، P Mirmiran پروین میرمیران Parvin.mirmiran@gmail.com 4000319475328460050072 4000319475328460050072 No Department of Clinical Nutrition and Dietetics, Faculty of Nutrition Sciences and Food Technology, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran, گروه تغذیه بالینی و رژیم درمانی، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران، S Hosseinpour-Niazi سمیه حسین پور-نیازی s.hossainpour@yahoo.com 4000319475328460050073 4000319475328460050073 No Nutrition and Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R. Iran مرکز تحقیقات تغذیه در بیماری‌های غدد درونریز، پژوهشکده بیماری‌های غدد، پژوهشگاه علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران،