fa عوامل خطر استئوپروز در زنان 60-40 ساله شهر تهران غدد درون‌ریز Endocrinology پژوهشی Original مقدمه: استئوپروز از بیماری‌های شایع دوران میانسالی و سالمندی است که عوامل خطر متعددی با آن مرتبطند. هدف از این بررسی تعیین عوامل خطر استئوپروز در زنان 60-40 ساله شهر تهران در سال 1379 بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه بر روی 749 زن 60-40 ساله غیرباردار که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای از جامعه شهری تهران انتخاب شده بودند، انجام شد. اطلاعات مربوط به خصوصیات دموگرافیک و عوامل خطر این بیماری، بررسی مصرف مواد غذایی طی سه روز متوالی، بسامد خوراک یک هفته‌ای مواد غذایی غنی از کلسیم، فعالیت بدنی و آزمون افسردگی زنان مورد بررسی ثبت شد. ارزیابی‌های تن‌سنجی، فشارخون، اندازه‌گیری چگالی توده استخوان در نواحی فمور و L2-L4 ستون فقرات انجام شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که برخی از عوامل تغذیه‌ای و غیر تغذیه‌ای با بروز این بیماری مرتبطند. از میان عوامل خطرساز این بیماری، سن (001/0p<)، یائسگی و طول مدت آن (001/0p<)، مصرف استروژن و پروژسترون (01/0p<)، مصرف مولتی‌ویتامین (05/0p<) و مصرف کلسیم به صورت غذا و مکمل (01/0p=) اثر پیشگیرنده در برابر ابتلا به استئوپروز در هر دو ناحیه داشتند. مصرف داروهای کاهنده توده استخوان (01/0p<) دارای اثر تشدیدکننده برای استئوپروز، BMI (001/0p<) دارای اثر پیشگیری‌ کننده از استئوپروز در ناحیه فمور است. چاقی موضعی ارتباط منفی (001/0p<) و فشارخون سیستولیک ارتباط مثبت (01/0p<) با استئوپروز ناحیه ستون فقرات داشت. افسردگی، مدت قرارگیری در مقابل نور خورشید، سن شروع قاعدگی، مدت باروری، سابقه فامیلی ابتلا به استئوپروز، شدت فعالیت بدنی و عدم زایمان با چگالی توده استخوانی هیچ یک از دو ناحیه مرتبط نبود. نتیجه‌گیری: با توجه به آنکه این بیماری می‌تواند به ناتوانی و مرگ و میر منجر شود، در نظر گرفتن عوامل مرتبط با بیماری استئوپروز و اقداماتی به منظور پیشگیری از این بیماری در جامعه توصیه می‌شود. Introduction: Osteoporosis is one of the most common diseases among elderly adults and old people and it is associated with some risk factors. The aim of this study is to determine the osteoporosis risk factors among 40-60 year women in Tehran. Material and Methods: This study was conducted on 749 non – pregnant women aged 40-60 years selected by cluster random sampling from urban population of Tehran. Related demographic and risk factors data were collected by a questionnaire. Dietary data was obtained by means of 3 days consecutive recalls and a calcium- rich food frequency questionnaire for one week. Data on physical activity and depression were obtained by standard questionnaires. Anthropometrical indicators and blood pressure were measured according to standard protocols. Bone mineral densities (BMD) of hip and spine were evaluated. Results: Age (p<0. 001), menopausal status and its duration (p<0. 001), using estrogen and progesterone (p<0. 01), using supplements of multivitamin (p<0. 05) and calcium (p<0. 01) were associated with osteoporosis in both hip and spine. Drugs reducing bone density (p<0. 01) and body mass index (p<0. 001) were correlated with hip osteoporosis. Central obesity and systolic blood pressure were related to spine osteoporosis. No relationship was observed between depression, duration of sun light exposure, menarche age, period of reproducibility, history of osteoporosis in family and physical activity level with BMD in either hip or spine. Conclusion: As osteoporosis could lead to disability and death, it is recommended to consider risk factors in its prevention. استئوپروز، زنان، عوامل خطر، تغذیه Osteoporosis, Women, Risk factors, Diet 139 145 http://ijem.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-190&slc_lang=fa&sid=1 M Jamshidian-Tehrani مریم جمشیدیان طهرانی m-jam49@yahoo.com 4000319475328460012081 4000319475328460012081 Yes N Kalantari ناصر کلانتری 4000319475328460012082 4000319475328460012082 No L Azadbakht لیلا آزادبخت 4000319475328460012083 4000319475328460012083 No A Esmaillzadeh احمد اسماعیل‌زاده 4000319475328460012084 4000319475328460012084 No A Rajaie علیرضا رجائی 4000319475328460012085 4000319475328460012085 No A Houshiar-rad آناهیتا هوشیارراد 4000319475328460012086 4000319475328460012086 No B Golestan بنفشه گلستان 4000319475328460012087 4000319475328460012087 No Z Kamali زینت کمالی 4000319475328460012088 4000319475328460012088 No